Yazar:
André Gorz
Çevirmen:
Alev Özgüner
Tahmini Okuma Süresi:
1 sa. 49 dk.
Sayfa Sayısı:
64
Basım Tarihi:
27 Haziran 2011
İlk Yayın Tarihi:
2011
Yayınevi:
Ayrıntı Yayınları
Orijinal Adı:
Lettre à D. Histoire d'un amour
ISBN:
9789755395210
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Yorumlar ve İncelemeler
Aşkın Varoluş Hali: Son Mektup’ta Sevgi, Zaman ve Ölüm1000Kitap
André Gorz’un Son Mektup (Lettre à D.: Histoire d’un amour) adlı eseri, yalnızca bir aşk mektubu değil; zaman, yaşlanma, ölüm ve bağlılık üzerine felsefi bir iç döküş olarak okunmalıdır. Gorz’un eşi Dorine’e yazdığı bu kısa ama yoğun metin, bir ömrü paylaşmış iki insanın sessiz sadakatine tanıklıktır. Yazar, elli sekiz yıllık bir beraberliğin ardından kaleme aldığı bu mektupta, hem bir teşekkür hem bir vedayı, hem bir hesaplaşmayı hem de derin bir kabullenişi dile getirir. Eserin ilk cümlesi bile bu tonun tamamını taşır: “Yakında seksen iki yaşında olacaksın. Boyun altı santim kısaldı, olsa olsa kırk beş kilosun ve hâlâ güzel, çekici, arzu uyandırıcısın.” Bu ifade, yaşlanmanın yıkıcılığı karşısında sevginin zamana meydan okuyan gücünü gösterir.
Gorz, modern dünyanın hızla tükettiği duyguların aksine, aşkı bir süreç, bir emek, hatta bir direniş biçimi olarak sunar. Dorine ile yaşadıkları yalnızca bir romantik birliktelik değildir; aynı zamanda entelektüel, politik ve insani bir ortaklıktır. Onların aşkı, “birlikte düşünmenin” ve “birlikte yaşlanmanın” mümkün olduğunu kanıtlayan bir yoldaşlıktır. Gorz, eşiyle kurduğu bu derin bağın arkasındaki duygusal emeği anlatırken, duygusallığa düşmeden, ama bir o kadar da içten bir tonda yazar. Aşkı idealleştirmez; onun eksiklikleriyle, hastalıkla, zamanla, sessizlikle nasıl evrildiğini anlatır. Çünkü bu metinde aşk, bir duygudan çok bir varoluş biçimidir — kişinin benliğini diğerine açma, kendini onda tanıma ve sonunda onunla birlikte yok olmayı seçme hali.
Eserin merkezinde yaşlanma ve ölümün kaçınılmazlığı vardır. Dorine’in hastalığı, bedenin kaçınılmaz çöküşü ve bu süreçte Gorz’un çaresizlikle, sevgiyle ve kabulle kurduğu denge, metni sarsıcı kılar. “Seninle yaşamak kadar, sensiz kalmamak da bir tercihti,” der gibidir Gorz.
Yaşarken nasılsa ölürken de birlikte.1000Kitap
Aşk'ı anlamaya çalıştığım şu dönemde, sevdiğim bir arkadaşımın tavsiyesi üzerine okudum bu kitabı.
Aşk'a ve Ölüm'e dair yazdığım ikinci inceleme bu olacak sanırım. İlk incelemem Aşk ve Ölüm Üzerine kitabınaydı (yorum kısmına bıraktım incelemeyi).
İlk incelememden bu yana fikirlerim oldukça olgunlaştı. Aşk'a karşı takındığım ön yargılı tavır yerini merak duygusuna ve anlama arzusuna bıraktı zamanla.
Kitabın incelemelerini okuduğumda içerik hakkında gayet doyurucu incelemelerle karşılaştım bundan ötürü yine kitabın bana hissettirdikleri üzerinden gitmek istiyorum bu incelemede.
Uzatmadan kısaca kitap hakkında bilgi vermem gerekirse: kitap, daha çok bir içsel hesaplaşma gibiydi. Ama sevdiği kadın aracılığı ile yapıyordu bu hesaplaşmayı. Ona zamanında söyleyemediklerini, o zamanlar açıklayamadığı, kendinin dahi anlamadığı duygularını artık kazandığı olgunlukla tek tek açıklıyordu sevdiği kadına. Aşkı üzerinden tanıyordu yazarken kendini ve Dorine'yi.
En çok ilgimi çeken nokta, yazarın da -aynı benim gibi- zamanla aşka bakışının ne kadar değiştiği ve olgunlaştığı oldu.
Her şeyin sonunda Aşk ve Ölüm bu hikayede de tamamlıyordu birbirini. Dorine ve Andre birlikte gideceklerdi ölüme.
Sebeplerinden ziyade sonuç üzerine bir iki söz söylemek istiyorum: evet yine karşımdasınız, yine ikiniz ele ele ve yine beni düşüncelere itiyorsunuz. Aşk ve Ölüm sizden bahsediyorum.
Evet, Aşk uğruna ölümü yermiştim. İddialıydım. Öfkeliydim. Şimdi ise hüzünlü ve düşünceliyim sadece.
Tek bir soru soracağım kendime: Sen Gorz'un yaptığını yapabilir miydin?
Düşünmeden "Evet." diyorum bu soruya.
O halde geçmiş olsun Eylülcüğüm... :)
Buraya kadar okuduğunuz için teşekkür ederim...
Andre Gorz Fransız bir filozof. Eser 58 yıllık eşi Dorin'e yazmış olduğu bir mektubu anlatıyor. Nasıl tanıştıklarından başlayıp, kendisinin ve eşinin 58 yıl boyunca neler düşündüğü ve hissettigine odaklanıp ona itiraflar da bulunmasından bahsediyor. Annesi ile tanışmasında eşinin ne kadar hoş biri olduğunu yazıyor. En çok hoşuma giden bölüm ise Andre Gorz'a yatağa gel demesi. Gorz'un ise geliyorum dedikten sonra Dorin'in geliyorum deme gel demesi beni gülümsetti. Dorin kanser oluyor ve ikisi bir karar alıyor eğer biri ölürse diğeri de yaşamayacak. Dorin kanserken sık sık Schubert'in 9. Senfonisini dinliyorlar. Ve kitap şu satırlarla başlayıp yine aynı satırlarla bitiyor;
“Yakında seksen iki yaşında olacaksın. Boyun altı santim kısaldı, olsa olsa kırk beş kilosun ve hâlâ güzel, çekici, arzu uyandırıcısın. Elli sekiz yıldır birlikte yaşıyoruz ve ben seni her zamankinden çok seviyorum."
Muhteşem bir aşk ya da sevgi hikayesi. Bağlılığın birlikteliğin sadakatin örneği.
“İkimizin de dileği, diğerinin ölümünden sonra yaşamak zorunda kalmamaktı. Birbirimize sık sık söylediğimiz gibi, olmaz ya, eğer ikinci bir hayatımız olsaydı o hayatı da birlikte geçirmek isterdik.”
Her şey gibi aşk ve sevgi kavramlarının da içi boşaltıldı. İlişkileri sıkılınca kesip atmak artık çok kolay. Evlilik deseniz tamamen ayrı bir fobi haline geldi günümüzde. Gorz’un mektubu tüm bunlara inat, aşka olan inanca bir umut ışığı gibi sanki… Böylesi karşılıklı sevgi ve saygıyı herkesin tatması dileğiyle… Keyifli okumalar.
Kitap şu cümleyle başlıyor: “Yakında seksen iki yaşında olacaksın. Boyun altı santim kısaldı, olsa olsa kırk beş kilosun ve hâlâ güzel, çekici, arzu uyandırıcısın. Elli sekiz yıldır birlikte yaşıyoruz ve ben seni her zamankinden çok seviyorum.”
Gorz, eşiyle beraber intihar etmeden önce bu satırlarla başlayan bir mektup yazar. Bu uzun mektupta eşiyle ilk karşılaşmasından tutun son zamanlarına kadar ki birlikteliğini yazar.
Evliliği bir burjuva kurumu olarak gören Gorz, Dorine ile beraber bir dönüşüm içerisine girmiştir. Varlığını kabul edemeyen yazar Dorine sayesinde varlığını kabul etmiştir. Gorz adeta büyük bir değişimin içerisindedir.
Çok güzel bir evlilik sürdürmüşlerdir. Dorine eşinin işinde ona yardımcı oluyor, yazar olan eşinin gecelerce çalışmasını normal karşılıyor ve bütün güçlüklere karşı güzel bir direniş sergiliyor. Aşklarının elli sekiz yıl sürmesini sağlayan nedenlerden biri de kuşkusuz Dorine'nin parayı küçümsemesidir. Son yirmi üç senelerini bir köyde geçirirler. Köy hayatı onlara çok iyi gelmiştir.
Bu uzun birliktelik eşi Dorine'nin hastalığıyla beraber tehlikeye girmiştir. Eşi Dorine'nin az bir ömrü kalmış ve acılar içinde geçmektedir son günleri. Fakat eşinin hastalığının yarattığı korkunç acıyı birlikte intihar ederek yeneceklerdir.
Kaldı mı böyle romantik adamlar? :(
"İnsanın neden sevdiğini ve neden herkes bir yana, sadece o belirli kişi tarafından sevilmek istediğini felsefi olarak açıklamak imkansız."
Bir mektupla bütün hayatın anatomisi ancak bu kadar güzel anlatılabilirdi. Başlarken sona nasıl vardığınızı farkedemiyorsunuz bile. Akıcı bir şekilde mektuptaki monologların dünyasına girip o duyguları, özlemleri, hüzünleri yaşamımızın bir kesitiyle bağlantı kurup yaşatıyor. İlla ki okunması gereken güzel bir eser diyebilirim. Sadece aşka dair değil içinde varoluşu, hayatı sorgulayışı, kayboluşu yeniden dirilmeleri bulabiliyorsunuz. Keyifli okumalar.
Puan vermedi·61 syf.·
2022 162. kitabı
Yazarın kendi hayatını anlattığı kısa ama bir o kadar da yoğun,içsel bir kitaptı.Kitabın sonunu önünde şapka çıkarılacak kadar harikulade buldum.Mutlaka okuyun.
Puan vermedi·61 syf.··
Beğendi
·2022 14. kitabı
·6 saatte okudu
·Okunma: 16 Aralık 2022 17:32
Bazı kitaplara daha ilk paragrafta vurulursunuz. Bu kitap benim için onlardan biri oldu..
" Yakında seksen iki yaşında olacaksın. Boyun altı santim kısaldı, olsa olsa kırk beş kilosun ve hala güzel, çekici, arzu uyandırıcısın. Elli sekiz yıldır birlikte yaşıyoruz ve ben seni her zamankinden çok seviyorum. Sadece benimkine değen bedeninin sıcaklığıyla dolan, kahredici bir boşluk taşıyorum göğsümün tam ortasında yeniden. " diye başlıyor.
Kısacık ama muhteşem bir mektup. Okuduğum en iyi aşk romanı oldu. Herkese içten tavsiyemdir..
Kitap incelememe üzüntüyle başlıyorum çünkü hem kitap hem de kitabın bu kadar az okunmuş olması beni üzdü.Kısacık ama her sayfası duygu dolu çok naif çok güzel bir eser. Daha çok okunmalı daha çok tanınmalı bence.
André Gorz bu son mektubunda elli sekiz yıldır beraber yaşadığı, hayatında ilk kez aşık olduğu eşine veda tadında bir mektup yazıyor. Karısına olan hislerini tam olarak hiç anlatamamasından duyduğu hüznü bu mektubuyla biraz olsun gideriyor.
Gorz; varolmak istemeyen, aşkın felsefesini anlamayan yalnızca yazma ruhuna sahip bir adamken, karısıyla tanışmasından sonra nasıl kendini bulduğunu ve nasıl aşık olabilecek bir adam olduğunu anlamış oluyor. Karısı her konuda her zaman yanında güçlü bir şekilde destekçi. Ve hatta "Yaz öyleyse" diyerek Gorz'un karısından önce kalemine sarılmasını sorun etmeyecek kadar anlayışlı bir kadın... Ben okurken Dorine'ye gerçekten hayran oldum ve kendisini çok şanslı buldum. Çünkü gerçekten onu çok iyi tanıyan çok seven bir eşe sahip. Elli sekiz yıllık vefakar ve fedakar bir ilişkiyi altmış sayfada okumak bile yetti yaşamak nasıldı kim bilir :) Ben çok yoğun duygularla okudum belli ki Gorz çok yoğun duygularla yazmış. Okuyun derim gerçekten çok seveceksiniz. İyi okumalar:)
Reklam
Yazar Hakkında
André GorzYazar · 8 kitap
Avusturya asıllı bir Yahudi olan Fransız gazeteci/yazar André Gorz, 1923 yılında Viyana'da doğmuştur.
Gorz, Les Temps Modernes dergisinde, Jean Paul Sartre'ın çevresinde oluşan ekibin içinde yer aldıktan sonra, yirmi yıl süreyle Fransa'nın ünlü haftalık dergisi Le Nouvel Observateur'de çalışır. Dergide çıkan araştırma-inceleme yazılarında olduğu gibi, felsefi ve kuramsal eserlerinde de geleceğin gündemini sorgulamaya yönelir. Marksizmi varoluşçu bir yaklaşımla benimsemesi, yabancılaşma ve özgürlük konularına özel bir biçimde eğilmesini sağlar. Hem felsefi çalışmalarında hem de gazetecilik mesleğinde, kapitalizme özgü işbölümünü ve kaynaklarının akıldışı kullanılması yüzünden dünyanın yıkıma doğru gidişini eleştirerek, siyasi ekolojinin önemli düşünürlerinden biri olur. Le Nouvel Observateur'den emekli olduktan sonra köy hayatını seçip son yirmi üç yılını çok bağlı olduğu ve 'vazgeçilmez' gördüğü karısıyla birlikte Vosnan'da geçirir; kendisini bütünüyle, giderek ağırlaşan ve tedavisi olmayan bir hastalığa yıllardır cesurca direnen karısına ve kitap yazmaya adar. Karısı Dorine'in iyice dayanılmaz hale gelen acıları, onları özgür iradeleriyle önemli bir seçime yöneltir; hayatta olduğu gibi ölümde de ayrılmama arzusuyla, birlikte ölmeyi seçerek, 24 Eylül 2007'de hayata veda ederler.
Fransa'da, Herbert Marcuse ve Ivan Illich'in düşüncelerinin tanınıp yaygınlaşmasında önemli bir rol oynayan André Gorz'un başlıca eserleri şunlardır: Le Traitre (1957, Jean Paul Sartre'ın Önsözü'yle); La morale de l'histoire (1959); Stratégie ouvriére et néocapitalisme (1964); Le socialisme difficile (1967); Réforme et Révolution (1969); Critique de la division du travail (1973); Critique du capitalisme quotidien (1973); Êcologie et Politique (1975); Fondements pour une morale (1977); Êcologie et liberté (1977); Adieux au prolétariat (1980) [Elveda Proletarya, Çev. Hülya Tufan, Afa Yayınları, 1986]; Les chemins du paradis (1983) [Cennetin Yolları, Çev. Turhan Ilgaz, Afa Yayınları, 1985]; Métamorphoses du travail-Quête du sens-Critique de la raison économique (1988) [İktisadi Aklın Eleştirisi-Çalışmanın Dönüşümleri-Anlam Arayışı, Çev. Işık Ergüden, Ayrıntı Yayınları, 1995]; Capitalisme Socialisme écologie/Désorientations-Orientations (1991) [Kapitalizm Sosyalizm Ekoloji/Yönelim Bozuklukları-Arayışlar, Çev. Işık Ergüden, Ayrıntı Yayınları, 1993]; Miséres du présent, richesse du possible (1997) [Yaşadığımız Sefalet-Kurtuluş Çareleri, Çev. Nilgün Tutal, Ayrıntı Yayınları, 2001]; L'immatérial (2003) ve Lettre à D. Histoire d'un amour (2006).
