Yazar:
Jean Laffitte
Çevirmen:
Okay Gönensin
Yorumlar ve İncelemeler
30 Ocak 1933’te Hitler’in iktidara getirilmesiyle birlikte dünyanın en karanlık en uğursuz dönemi başladı. Bu tarih itibariyla insan avına çıkıldı. Başta komünistler, anti-faşistler, Yahudiler olmak üzere tutuklanmaya, sokak ortalarında katledilmeye başlandı. Almanya’nın cezaevleri doldu taştı. Ve tam bu günlerde törenler eşliğinde toplama kampları açıldı. Hitler faşizmiyle özdeşleşen toplama kamplarından ve buralarda yaşananlardan söz etmek dahi insanı ürkütüyor. Gaz odaları, ölüm merdivenleri, duvar dibinde veya bir çukurda topluca kurşuna dizme, uçurumdan aşağı atma, insan aklının almayacağı tıbbi deneylerde bulunarak öldürme ve daha onlarca yüzlerce vahşet örneği faşizmin ve toplama kamplarının manzarasını oluşturuyordu. Fransa Komünist Partisi militanlarından Jean Laffitte’nin kaleme aldığı ve Mauthausen toplama kampını en ince ayrıntısına kadar anlatan ‘’Eylem Adamları’’ kitabı faşizme karşı mücadelede bilinç-inanç-tutarlılık kavramlarının ne kadar önemli olduğunu anlatır. “Eylem Adamları”, kurtuluşa, özgürlüğe inanan insanların zorlukların üstesinden nasıl geldiklerinin belgeseli niteliğinde bir kitaptır..
Yazımı kamptan sağ kurtulan bir kişinin yazmış olduğu bir cümle ile bitirelim: ”Bizi kurtarmaya gelenler beraberlerinde yiyecek, içecek, giyecek gibi birçok şey getirdiler. Ne olurdu, birazcık rahat uyku da getirseydiler…”
Dayanışarak Hayatta Kalmak
Jean Laffitte'nin bu otobiyografik romanı Kasım, 1940 ile Aralık,1946'ı yılları arasındaki Nazi İşgalini ortaya koyarken; aynı zamanda Fransız Komünist Partisi etrafında direnen insanları
Reklam
Yazar Hakkında
Jean LaffitteYazar · 3 kitap
1910 senesinde Fransa’nın Nouvelle-Aquatine bölgesine bağlı Lot-et-Garonne ilinde bulunan Agnac komününde doğan Jean Laffitte, ülkesinde komünist hareketin, antifaşist direnişin ve toplumcu gerçekçi edebiyatın önemli isimlerinden biridir.
Doğduğu topraklarda genç yaşlarından itibaren fırınlarda çalışan ve pastacılık yapan Laffitte, yine genç yaşlarda Fransız Komünist Partisi’yle (FKP) tanışır ve 23 yaşındayken 1933’te partiye üye olur.
Sadece ülkesinin değil bütün Avrupa’nın çalkantılı günler yaşadığı, sol ve komünist hareketlerle birlikte faşizmin de yükselişe geçtiği, Sovyetler Birliği’nin ve sosyalizmin dünya siyasetinde dengeleri değiştirdiği bir kesitte partinin onun için belirlediği görevlere tutkuyla sarılan Laffitte, partinin önde gelen yöneticilerinden ve Fransız Ulusal Meclisi’nde başkan yardımcılığı görevi üstlenen Jacques Duclos’un siyasi sekreteri olarak görev yapar ve bu vazifesini Eylül 1939 tarihine dek sürdürür.
1930’ların sonundan itibaren ve İkinci Dünya Savaşı’yla birlikte ülkenin Nazi işgali tehditi altında kalmasıyla Parti’nin illegal örgütlenme yapısı güçlenirken, Jean Laffitte de önce İkinci Dünya Savaşı’nın başlangıcında, 1940 Haziran’ında hapse düşer, ardından FKP’nin yeraltı teşkilatına katılmayı aklına koyarak aynı yılın Kasım ayında hapishaneden kaçar.
Daha sonra, işgal altındaki Fransa’da, Ulusal Cephe’nin ve Paris bölgesindeki FTP’nin (Fransız Partizan ve Savaşçılar Örgütü’nün) kuruluşlarında görev alır. 14 Mayıs 1942’de Saint-Mandé’de Fransız polisinin özel kuvvetleri tarafından yakalanır, Gestapo’ya teslim edilir ve Mauthausen toplama kampına gönderilmek üzere 1943 Mart’ında sınır dışı edilir. Mauthausen’de bir süre kaldıktan sonra Ebensee kampına gönderilen Jean Laffitte, burada birçok ölüme tanık olurken kendisi hayata tutunmayı başarır ve 1945 Mayıs’ında Kurtuluş’la birlikte özgürlüğüne kavuşur.
Elinizde tuttuğunuz kitap, Eylemciler, Laffitte’in 1940 Kasım sonunda hapishaneden kaçıp Parti’nin yeraltı çalışmasına katıldığı günleri, Paris merkezli Fransız Direnişi’ni, FKP’nin bu direnişin ilk yıllarında yaptığı eylemleri, ardından da yazarın Mauthausen ve Ebensee toplama kamplarındaki günlerini ve bu zorlu koşullarda dahi örgütlü direnişi sürdürebilmesini anlatmaktadır.
Kitaba geçmeden önce Laffitte’in hayatından diğer önemli olaylara kısaca değinecek olursak; kendisi yakalanıp toplama kamplarına gönderildikten sonra karısı Madeleine de aynı kaderle karşılaşmıştır. Direniş saflarındayken Şubat 1942’de yakalanan Madeleine Laffitte, 24 Ocak 1943 konvoyuyla Auschwitz’e gönderilmek üzere sınır dışı edilmiş ve aynı yılın Kasım ayında, ölümcül kamp koşullarına dayanamayarak dizanteriden hayatını kaybetmiştir.
Eşini ve birçok yoldaşını Nazi kamplarında kaybeden Jean Laffitte ise İkinci Dünya Savaşı’nın ardından 1949 ile 1956 yılları arasında, Frédéric Joliot-Curie başkanlığındaki Dünya Barış Konseyi’nin genel sekreterliği görevini yürütmüştür. Laffitte, daha sonra doğduğu topraklara dönmüş ve FKP’nin Lot-et-Garonne federal bürosu bünyesinde sorumluluklar üstlenmiştir.
Nazi işgalinin sona ermesi ve Ebensee kampından özgürlüğüne kavuşmasının ardından Jean Laffitte’in aynı zamanda yazarlık yaşamı da başlamıştır. Bu fırın işçisi direngen yazar, savaş, direniş ve toplama kampı deneyimlerini, 1946 yılının Haziran-Aralık ayları arasında yazdığı Eylemciler’de ayrıntısıyla kaleme alırken, aynı tema doğal olarak hayatı boyunca kaleme aldığı bütün eserlerinde baskın bir rol oynamaya devam etmiştir. Laffitte’in eserleri aynı zamanda sosyalist gerçekçi Fransız roman akımının önemli bir parçası olarak değerlendirilmiştir.
Jean Laffitte, o dehşet verici toplama kampı günlerini sadece romanlarında yazmakla kalmamış, Mauthausen Dostları Derneği’nin aktif bir üyesi olarak çalışarak çeşitli etkinliklere de katılmıştır. Okul okul gezerek tarihe tanıklığını gençlere anlatan Laffitte, hayatının daha sonraki döneminde kampı ziyaret eden gruplara rehberlik yaparak, anlatımını en geniş kesimlere ulaştırmaya çalışmıştır.
Antifaşist mücadelenin önemli isimlerinden Jean Laffitte, Ekim 2004’te 94 yaşında, memleketi Agnac’da hayata gözlerini yummuştur.
