Hidrojen Temel ElementLevent Gönül

·
Okunma
·
Beğeni
·
53
Gösterim
Adı:
Hidrojen Temel Element
Baskı tarihi:
Şubat 2013
Sayfa sayısı:
284
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786055164188
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Odtü Yayınları
Bir hidrojen biyografisi sayılabilecek bu kitapta John Rigden bize, evrende en bol miktarda bulunan bu tekil atomun, temel parçacıkları içeren en küçük ölçekten en büyüğüne, evrenin tümüne kadar maddesel dünyayı kavramamıza ve birleştirmemize nasıl yardım ettiğini gösteriyor. Bu kitap, on dokuzuncu yüzyılın ortalarında atomun temel taşlarının tanımlanmasına yönelik ilk girişimlerden, bundan birkaç yıl önce Bose-Einstein yoğuşmasının keşfine kadar, yüz yıldan fazla bir süreye yayılmış şaşırtıcı keşiflerin ve elde edilen sonuçların bir hikâyesi.

Kitap, bilginin öncülüğünü zorlayan fizikçilerin zekice tasarladıkları deneyler ve bakış açılarına yönelik cesurca ifade edilmiş ayrıntılarla dolu. Rigdenin hidrojenle ilgili bu şiirsel anlatımı, bir yandan fiziğin gerçekte nasıl geliştiği hakkında zihinlerde bir resim oluştururken, diğer yandan da yepyeni ve ufuk açıcı bir alternatif teşkil ediyor.
Lawrence M. Krauss, New York Times BookReview

Harika hikâyelerin muhteşem bir anlatımı Rigden, fizikçilerin gözdesi olan atomik bir cevhere atfen yazdığı dokunaklı aşk mektuplarıyla, bilim insanlarına önemli bir hizmet sunuyor.
GrahamFarmelo, New Scientist

Rigden genel okuyucu için anlaşılır, sempatik bir kitap ortaya çıkartmak yönünde müthiş bir mücadeleyi göze almış görünüyor Yazar bu kitabıyla, daha yaygın bir okur kitlesine hidrojenin zengin hikâyesini tanıtmak yönünde takdiri hak ediyor.
Peter Pesic, AmericanScientist
İncelememe, Viktor Weisskopf'un kitapta da yer alan şu cümlesiyle başlamak isterim: "Hidrojeni anlamak, bütün fiziği anlamak demektir." Hidrojen, "H" sembolü ile gösterilen, basit (temel) yapıda bir elementtir. Yapısında sadece bir adet proton ve çekirdeğindeki protonun çevresinde dönen bir adet elektrondan oluşur. Ayrıca istisna bir özellik olarak nötron bulundurmayan tek elementtir. Günümüze kadar özellikle Kuantum Fiziği'ndeki pek çok gelişme hidrojen üzerine yapılan araştırmalar neticesinde şekillenmiştir. Şüphesiz bunda hidrojenin basit yapısı rol oynamıştır. Işıma, atom çekirdeğinin yapısı, nükleer fizik, temel atom ve atomaltı parçacık hareketleri ekseriyetle hidrojenle yapılan çalışmalardan etkilenmiştir. Bu sebeple eser, hidrojenin ilginç kimyasal özellikleri yerine, hidrojenin kuantum kimyası ve kuantum fiziğindeki yerine atıf yapmış, kuantum konularına ağırlık vermiştir.

Hidrojenin "H" ile ifade edilmesi, kimyasal anlamının dışında başka bir şeye daha işaret etmektedir. Tevazu olarak çevirebileceğimiz Humanity'de "H" ile gösterilmiştir. Hidrojen'in tevazu ile ilişkilendirilmesi ise kainatta en fazla yer alan elementlerden olmasıyla, özellikle yıldızların ve gezegenlerin yapısında bol miktarda bulunmasıyla alakalıdır. Sistemimizin yıldızı olan güneş dahi enerji kaynağı olarak hidrojeni kullanmıştır. Canlılığın ana kaynağı olan su'da yine hidrojen içermektedir.

Konuya kuantum açısından bakıldığında, hidrojen üzerine yapılan çalışmalarla kuantum fiziğinin gelişimi paraleldir. Balmer serisi dahi hidrojen atomlarından hareketle ortaya konmuştur, schrödinger'in çalışmaları, Sommerfeld, Bohr, Rutherford, Einstein, prout.. gibi bilim adamları için hidrojen geniş ve kullanışlı bir saha açmıştır. Günümüzde tıpta oldukça yoğun kullanılan HNMR ve NMR dahi hidrojen üzerine yapılan çalışmaların neticesidir. Kitapta bahsettiğim tüm bu konulara dair doyurucu ve teknik bilgi bulunmaktadır.

Günümüzde evreni anlamak için özellikle de Astrofizikte, hidrojen büyük önem taşımaktadır. Çünkü, hidrojen kainatta bol miktarda bulunmakla beraber, karanlık madde (dark matter) formu içerik itibari ile bildiğimiz hiçbir doğal ve yapay madde içermemekte, yalnız hidrojenin kainattaki varlığı ve uzaydaki hareketleri "boşluk" denilen fenomenin yapısını veya yapısızlığını anlamamıza yardımcı olacaktır.

Kitapta uzunca değinilmesini beklediğim ama maalesef çok kısa değinilen bir konu da vardır ki, o da hidrojen bağları mevzudur. Bilindiği gibi bileşikler iyonik ve kovalent yapıda bileşikler oluştururlar. Yapısında hidrojen bulunan bazı bileşikler ise bu iki bileşik şeklinin dışında hidrojen bağları denilen istisnai bir yapı oluştururlar. Örneğin su molekülleri hidrojen bağı ile bağlıdırlar. Bu da suyun benzerlerine nazaran çok çok daha yüksek kaynama noktalarına ulaşmasına sebep olmaktadır. Bir diğer sonucu da buzun su üzerinde yüzmesidir. Bu sayede büyük buz kütleleri okyanus ve göllerin dibine inmemektedir. Aksi halde okyanus dibine inen devasa büz kütleleri tüm okyanusun ve göllerin donmasına dolayısıyla dünyada yaşamın devam edememesine sebep olacaktı ki bu; tüm yaşamın tamamen hidrojen ve hidrojen bağlarıyla alakalı olduğuna işarettir.

Yukarıda bahsettiklerim ve daha fazla konuyu kitaptan öğrenebilirsiniz. Özellikle fizik ve kimya'da eğitim alan öğrencilere tavsiyemdir. Konular teknik olarak ele alındığından eseri okumak için bir miktar bilgi gerekmektedir. Keyifli okumalar dilerim.
Einstein insanlar için şimdi kavramının geçmiş ve gelecekten farklı olduğunu ortaya koydu. Ancak yine Einstein'ın vardığı sonuca göre, zamanın anlamı fizikte bulunamaz.
Farazi olarak, kedi içinde radyoaktif bir madde bulunan bir odacığın içine konulmuştu. Radyoaktif bir madde öyle bir seçilmişti ki, belli bir zaman içinde bir bozunmaya uğraması olasılığı yüzde elliydi. Bozunma olursa, kedi ölecek; olmazsa, kedi yaşacaktı. Dolayısıyla, kuantum mekaniğinin Kopenhag yorumuna göre kedi, aynı zamanda her iki durumda birden bulunacaktı. Yani, ne yaşıyor olacak, ne de ölmüş olacak, ama yarı yaşıyor ve yarı ölmüş olacaktı, bu durum da net olarak bir paradokstu.

*Schrödinger, The Present Situation in Quantum Mechanics - 1935

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Hidrojen Temel Element
Baskı tarihi:
Şubat 2013
Sayfa sayısı:
284
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786055164188
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Odtü Yayınları
Bir hidrojen biyografisi sayılabilecek bu kitapta John Rigden bize, evrende en bol miktarda bulunan bu tekil atomun, temel parçacıkları içeren en küçük ölçekten en büyüğüne, evrenin tümüne kadar maddesel dünyayı kavramamıza ve birleştirmemize nasıl yardım ettiğini gösteriyor. Bu kitap, on dokuzuncu yüzyılın ortalarında atomun temel taşlarının tanımlanmasına yönelik ilk girişimlerden, bundan birkaç yıl önce Bose-Einstein yoğuşmasının keşfine kadar, yüz yıldan fazla bir süreye yayılmış şaşırtıcı keşiflerin ve elde edilen sonuçların bir hikâyesi.

Kitap, bilginin öncülüğünü zorlayan fizikçilerin zekice tasarladıkları deneyler ve bakış açılarına yönelik cesurca ifade edilmiş ayrıntılarla dolu. Rigdenin hidrojenle ilgili bu şiirsel anlatımı, bir yandan fiziğin gerçekte nasıl geliştiği hakkında zihinlerde bir resim oluştururken, diğer yandan da yepyeni ve ufuk açıcı bir alternatif teşkil ediyor.
Lawrence M. Krauss, New York Times BookReview

Harika hikâyelerin muhteşem bir anlatımı Rigden, fizikçilerin gözdesi olan atomik bir cevhere atfen yazdığı dokunaklı aşk mektuplarıyla, bilim insanlarına önemli bir hizmet sunuyor.
GrahamFarmelo, New Scientist

Rigden genel okuyucu için anlaşılır, sempatik bir kitap ortaya çıkartmak yönünde müthiş bir mücadeleyi göze almış görünüyor Yazar bu kitabıyla, daha yaygın bir okur kitlesine hidrojenin zengin hikâyesini tanıtmak yönünde takdiri hak ediyor.
Peter Pesic, AmericanScientist

Kitabı okuyanlar 3 okur

  • ILGAR ACAR
  • Murat kılıç
  • Gökhan Aktaş

Kitap istatistikleri