İnsandan Öte
Theodore SturgeonPuan
3.510 üzerinden
İnsandan Öte; özgün fikrinden güç alan konusu, farklı yetenekleri işleyen hikayesi ve insan evrimini, etik ikilemleri, ahlak kurallarını, yalnızlığı, izolasyonu, değer görme ihtiyacını temel alan temasıyla dikkat çekici bir kitaptı. Ancak, etkileyici ve merak uyandırıcı bir fikrin anlatım üslubundaki dağınıklık ve yer yer sayıklamayı andıran ifadeler; hikayeye tam olarak dahil olmamı, dolayısıyla okuma akışımı sürdürmemi zorlaştırdı.
Yine de birbirinden farklı bireylerin zihinsel bütünlüğe ulaşıp tek bir organizma gibi işlev görmesi anlamına gelen “Homo Gestalt” kavramı, psikolojik dinamikler ve zihinsel sorgulamalar açısından oldukça özgün ve düşündürücü bir yapı sunduğunu söyleyebilirim.
Yannız (orijinal adıyla Lone); doğduğundan beri insanlardan izole yaşamış, kimse tarafından fark edilmeyen ancak sıra dışı yeteneklere sahip bir karakterdir. Ormanda yaşadığı bir olay, onun Çiftçi Prodd ve eşiyle tanışmasına, dolayısıyla ilk kez bir yere ait hissetmesine neden olur. Bu karşılaşma, iletişim kurma sürecinin başlangıcı olurken; zihniyle eşyaları hareket ettirebilen Janie, istedikleri yere ışınlanabilen ikizler, konuşmasa da her sorunun cevabını bilen bebek ve sonradan aralarına katılan, öfke ve güvensizlik duygularıyla şekillenmiş Gery’nin dahil olmasıyla hikâye derinleşir.
Farkında olmadan zihinsel bütünlüğe ulaşan bu grup, toplumun dayandığı ahlaki ilkelerin ötesinde, yeni bir organizma oluşturur. Bu durum ise insan evriminin bir sonraki basamağına dair güçlü bir sorgulama ortaya koyacaktır.
Farklı işlevlere sahip bireylerin zihinsel simbiyozla “Homo Gestalt”a erişmesi, kişilerarası etkileşim ve içsel çatışmalara odaklanan kurgusu ile İnsandan Öte, fikrinin gücü sayesinde ilgi çekici bir kitap olsa da; anlatım tarzı bakımından herkesin kolaylıkla bağ kuramayacağı
Altı üstü 250 sayfalık kitap günlerdir bitiremedim . O kadar karışık ve iç içeydi ki herşey bazen kendi aklımdan şüphe ettim bende bir sorun var galiba dedim bazı yerleri sürekli başa sardım ... Bilim kurgu çok tercih ettiğim bir tür değil zaten ama bu olmamış. Kitabı okuyan arkadaşlarım acaba sorun bende mi bi söyleyin hele
Gelecek şimdiyi her zamankinden daha hızlı talan ediyor. Kendi anlayışını dayatıyor, kültürler yok ediliyor, küreselleştiriliyor. Evrimleşmiş, dönüşmüş insan ırkının örnekleriyle diyaloğumuz nasıl olacak üzerine bir okuma. Zihinsel evrim. Bizim bildiğimiz dil her gün dijital çağın gerisinde kalıyor, dönüşüyor, yenileniyor. İletişim şekilleri bir asırdır hayal edilemeyecek düzeyde değişti. İnsan ırkı robotikleşirken iyiyi, kötüyü, doğruyu, yanlışı nasıl tanımlayacağız üzerine bir sorgulama. İçimiz boşaltılırken doldurulduğumuz herkeslikle yaşıyoruz. Birbirimizi yönetebilmeyi telepatiyle yaptığımızda ortaya neler çıkacak? Arkadaşlık, bellek, vicdan, ahlak konularında yönümüzü ne belirleyecek? Ahlakı ayakta tutan şey, insanlığı ayakta tutan şey; utanç. Empati yoksunluğu bireyciliğin kalıcı hasarı. Tekillik sonrası kolektif bir araya gelen birkaç canlının oluşturduğu süper organizma -yeni bir varoluş- insan sınırlarını aşan bir şey gibi görünse de belki de buna çok yakınız. Sermaye ve iktidarlar bugün hayatımızın her alanında söz sahibi, kural koyucu. Oysa bu zihinsel evrim yeni paradigmalara ihtiyaç duyuyor.
Yalnızlık Üzerine Bir Bilimkurgu Romanı
Kitabın ilk kısmı öylesine yoğun ve şiirsel ki bölüm bittiğinde yeniden okudum. Yannız’ın o dipsiz yalnızlığını okumak içimi parçaladı. Aslında Yannız zihinsel olarak yalnızlığı tanımlayacak yapıda değil ama Evelyn ile tanıştığında ikisi arasında bir erkek ile bir kadının yaşayabileceklerinin ötesinde bir bağ kuruluyor. Bu bağ Yannız’ın hayvanca yaşayan bir aptal olmaktan çıkıp insan olmak için attığı ilk adım.
Dolayısıyla bu bağın vahşice koparılması, Yannız’ın içinde onun daha önce hissetmediği bir boşluk yaratıyor.
Sturgeon muhteşem aptalı, Evelyn’i, onun ablası Alicia’yı, zalim babasını anlatırken bizi büyülü bir masalın içine çekiyor. Bu masalın içinde çok acı var. Hatırladıkça gözlerimi buğulandıran keskin ve derin acılar. Ama umut da var bu ilk bölümde. Çünkü muhteşem aptal, acılarını bir nebze dindirecek bir aile ile tanışıyor: Proddlar. Orada büyüyor, gelişiyor, kendi varlığı üzerine düşünüyor ve bir isim sahibi oluyor: Yannız (özgün metinde Lone).
İncelemenin tamamı için: kayiprihtim.com/inceleme/insand...
Kitaptan Öte
Aslında bu kitap benim için biraz inişli çıkışlıydı. 3 bölümün her biri sanki sıfırdan yeni bir kitaba başlıyormuşcasına başlıyor ve her bölümün sonunda üstüne katlayarak her şeyi size sunuyor. Ve böylece okuyucu da bir nevi "okuyucudan öte" bir hale geliyor.
Başta kitap okuyucu olarak size hiçbir sey vermiyor. Bu yüzden başta karakterleri, güçlerini, ve geçmişlerini bağdaştırmakta epey zorlandım. Her bölümü bitirdiğimde tüm taşları oturttuğumu düşünürken her yeni bölümde farklı farklı yerlere yerleştirilmesi gereken birçok taş daha ortaya çıktı ve kitabı tamamen bitirdiğimde tüm taşların oluşturduğu o tabloyu görmek çok huzur vericiydi. O yüzden kitap ne kadar kaotik ilerlese de sonunda hafif bir gülümseme ile kitabı bitirdim.
Kitabın her bölümünün anlatım tarzı ve içeriği çok farklı. Ama bölümlerde okuduğunuz her şey son bölümde toplanıyor. Amaç, sonuç, mesaj hazır bir şekilde sunuluyor ve kafada nerdeyse hiç soru bırakmıyor. (Belki eksik tek soru evrimin nasıl boyle üst insanlar doğurduğu) Ben nedense özellikle bilim kurgu kitaplarında her şeyi açıklamalarını çok seviyorum sanki gerçekten mümkünmüş gibi, varmış gibi.
Kitabın özellikle işleniş bakımından beni epey şaşırtmasının bir nedeni de kitabın arkasını okuduğumda süper güçlere sahip 6 karakterin biraz "Marvel" havasındaki gelişimini göreceğiz diye düşünmemdi. Ama kitap daha derin duygu ve mesajlar sunarak beğenimi başka bir yöne çekti.
Eğer son bölüme varabilirseniz eminim siz de kitabı çok seveceksiniz. Ama onun dışında kitabın bütününü büyük bir merakla ve acaba nereye varacak, acaba şimdi ne olacak heyecanıyla okudum. Ve bazı sahneler bana çok sinematik geldi. Açıkçası bu kitabın özellikle Nolan tarafından sinemaya uyarlanmasını isterdim.