Yazar:
Peter Frankopan
Çevirmen:
Mengü Gülmen
Tahmini Okuma Süresi:
23 sa. 48 dk.
Sayfa Sayısı:
840
Basım Tarihi:
2018
Yayınevi:
Pegasus Yayınları
ISBN:
9786052993170
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
FRANKOPAN'IN KISA DÜNYA TARİHİ İLE İLGİLİ BİR İNCELEME
Peter Frankopan eserine "İpekyolu" adını uygun görmüş fakat, burada anlatılan ipekyolundan çok dünya tarihinin son 2500 yılı analiz edilmiş.
Peki, "bu eser kendine Dünya Tarihi dedirtmeyi hak ediyor mu?" derseniz, hak ettiğini söyleyemeyiz.
Zira, Ponting'in "Dünya Tarihi" ile kıyaslayacak olursak, onun yanında bu eser son derece kısa ve yüzeysel kalır.
Öte yandan Frankopan'ın bu eserinde İpekyolu'nu da enine boyuna analiz ettiğini, İpekyolu ile ilgili yeni keşiflerde bulunduğunu, bu kadim yolun tam bir röntgenini çektiğini de ifade edemeyiz.
Anlaşılan Frankopan günümüz medeniyetinin filizlendiği İpekyolu güzergahı ve tabi dolayısıyla da dünya tarihi ile ilgili bilinen bütün kaynakları okumuş ve buradan edindiği engin bilgi ve birikimin boşa gitmesini istemediğinden bu eseri yazmış olmalı.
Yazarın en azından İpekyolu'nun bir kısmını yürüdüğünü düşünerek almıştım bu hacimli eseri ama maalelesef bu konuda hayal kırıklığına uğradım. Zira eser gözleme değil, kaynaklara dayanılarak, masa başında yazılmış.
Dikkatimi çeken bir başka konu ise, eserin son 200 sayfası, Afganistan ile İran'ın son 150 yılda yarı sömürge durumuna düşürülmesinin arka planına ayrıldığı halde, adı geçen ülkelerle aynı süreçlere maruz kalan Türkiye'nin sömürgeleştirilmesine neredeyse hiç değinilmemiş olmasıdır.
Örneğin yazar eserinde "İngiltere, Rusya, Amerika ve Çin bu ülkenin kaynaklarına el koymak ve avuçlarında tutabilmek için İran'a o kadar büyük kaynaklar aktardılar ki, şayet bu kaynaklar ülke kalkınmasında kullanılsaydı, İran dünyanın sayılı zenginlerinden biri olurdu ama böyle olmadı, zira iki yüz yıldır bu ülkeye akan paralar şah ve onun çevresindeki bin aile arasında paylaşıldı." diyor.
Evet, sarayın gösteriş ve israfına para yetiştirmek için alınan borçlar Osmanlı'yı çöküşe ve yıkıma
Adına bakarak alıp okuduğum İpek Yolu, aslında 2500 yıllık insanlık tarihindeki değişim ve dönüşümleri İpek Yolu / Yol metaforu üzerinden incelemiş. İpek Yolu’nu incelemek için okumaya başladım ama insanlık tarihini okudum. Bu açıdan biraz değişik bir duygu olduğunu söyleyebilirim. Fakat üslubu ve konu hakimiyetiyle gerçekten akıcı ve sürükleyici bir kitap olmuş.
Batı merkezli tarih yazımına tam bir panzehir. İpek Yolu odaklı yazılan bu etkileyici dünya tarihi, ayrıntılara boğmadan genel bir çerçeve çizmektedir. Doğu ile Batı’nın ilk temasından günümüze kadar getirmektedir. Okuru bol olsun…
Dünya Tarihine Yeni Bir Bakış
İpek Yolu Peter Frankopan
İpek Yolları: Dünya Tarihine Yeni Bir Bakış
Peter Frankopan’ın İpek Yolları: Dünya Tarihine Yeni Bir Bakış adlı eseri, küresel tarihi geleneksel Avrupa merkezli çerçeveden çıkararak Asya, Orta Doğu ve Orta Asya’nın birbirine bağlı bölgelerine odaklanan cesur bir tarih yeniden yorumlaması sunar. İpek Yolları boyunca mal, fikir ve iktidar akışını izleyen Frankopan, yerleşik tarihsel paradigmaları sorgular ve insan uygarlığını şekillendiren güçlere dair taze bir perspektif sunar. Bu inceleme, kitabın tematik yapısını, metodolojik yaklaşımını, tarihyazımına katkılarını ve akademik çevrelerde tetiklediği tartışmaları, çeşitli akademik eleştiriler ve analizler ışığında değerlendirmektedir.
Tarihsel Anlatıları Yeniden Yönlendirmek: Temel Tez
Frankopan’ın merkezi argümanı, Asya, Avrupa ve Afrika’yı birbirine bağlayan geniş ticaret ağı olan İpek Yolları’nın binlerce yıl boyunca dünyanın “kalbi” olduğunu ve geleneksel tarih anlatılarının kenarına itilen ekonomik, kültürel ve siyasi gelişmeleri yönlendirdiğini öne sürer. Pers, Mezopotamya ve Orta Asya bozkırları gibi bölgelerin çevredeki geri kalmış alanlar değil, yeniliğin ve değişimin dinamik merkezleri olduğunu vurgular. Örneğin, Pers Ahameniş İmparatorluğu’nun idari yeniliklerinin Roma ve Bizans’ı etkilediğini, Cengiz Han liderliğindeki Moğol İmparatorluğu’nun ise Avrasya’yı birleştirerek benzeri görülmemiş bir kültürel ve ticari entegrasyon sağladığını aktarır.
Yazarın Avrupa merkezcilik eleştirisi, en belirgin şekilde “Keşifler Çağı” yorumunda ortaya çıkar. Geleneksel anlatılar Kolomb ve Vasco da Gama gibi Avrupalı kâşifleri yüceltirken, Frankopan onların seferlerini, yüzyıllardır Çin’i Akdeniz’e bağlayan İpek Yolu ağlarını atlatma girişimleri olarak çerçeveler. Portekizlilerin 15. yüzyılda Hint
İpek Yolu Peter Frankopan
İpek Yolları: Dünya Tarihine Yeni Bir Bakış
Peter Frankopan’ın İpek Yolları: Dünya Tarihine Yeni Bir Bakış adlı eseri, küresel tarihi geleneksel Avrupa merkezli çerçeveden çıkararak Asya, Orta Doğu ve Orta Asya’nın birbirine bağlı bölgelerine odaklanan cesur bir tarih yeniden yorumlaması sunar. İpek Yolları boyunca mal, fikir ve iktidar akışını izleyen Frankopan, yerleşik tarihsel paradigmaları sorgular ve insan uygarlığını şekillendiren güçlere dair taze bir perspektif sunar. Bu inceleme, kitabın tematik yapısını, metodolojik yaklaşımını, tarihyazımına katkılarını ve akademik çevrelerde tetiklediği tartışmaları, çeşitli akademik eleştiriler ve analizler ışığında değerlendirmektedir.
Tarihsel Anlatıları Yeniden Yönlendirmek: Temel Tez
Frankopan’ın merkezi argümanı, Asya, Avrupa ve Afrika’yı birbirine bağlayan geniş ticaret ağı olan İpek Yolları’nın binlerce yıl boyunca dünyanın “kalbi” olduğunu ve geleneksel tarih anlatılarının kenarına itilen ekonomik, kültürel ve siyasi gelişmeleri yönlendirdiğini öne sürer. Pers, Mezopotamya ve Orta Asya bozkırları gibi bölgelerin çevredeki geri kalmış alanlar değil, yeniliğin ve değişimin dinamik merkezleri olduğunu vurgular. Örneğin, Pers Ahameniş İmparatorluğu’nun idari yeniliklerinin Roma ve Bizans’ı etkilediğini, Cengiz Han liderliğindeki Moğol İmparatorluğu’nun ise Avrasya’yı birleştirerek benzeri görülmemiş bir kültürel ve ticari entegrasyon sağladığını aktarır.
Yazarın Avrupa merkezcilik eleştirisi, en belirgin şekilde “Keşifler Çağı” yorumunda ortaya çıkar. Geleneksel anlatılar Kolomb ve Vasco da Gama gibi Avrupalı kâşifleri yüceltirken, Frankopan onların seferlerini, yüzyıllardır Çin’i Akdeniz’e bağlayan İpek Yolu ağlarını atlatma girişimleri olarak çerçeveler. Portekizlilerin 15. yüzyılda HintGüç çekişmesinin sırasında hangi devletler olacak acaba?Tarih
Milattan öncesinden başlayarak dinlerin ticarete etkileri, Asya ve Avrupa kıtalarında bulunan eski imparatorlukların güç çekişmeleri, Afrika ve Amerika kıtaları ile de oluşan yeni fırsatların siyasi ve ekonomik dengeye etkileri ki bu dengeler genellikle iki üç imparatorluk ya da devlet arasında sürekli gidip geliyor. Her defasında da bu devletlerin yerini yenilerinin alması ve dünyanın hiçbir zaman çekişmeden kurtulamaması.
Yazarın emeği ve çevirmenin bunu desteklemesiyle sıkılmadan okunabilecek gayet akıcı bir anlatımla çok güzel bir kitap ortaya çıkmış.
Dünya tarihinin yaklaşık 2500 yılını anlatan güzel bir kitap. Araştırmacı eserinde İpek Yolu’na tarihsel süreç içinde farklı milletlilerin gözünden bakarak İpek Yolunun önemine değinmiştir.
Reklam
