Tekin Alp’in “Kemalizm” adlı eseri, Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında Atatürk devrimlerinin düşünsel temellerini sistemli bir biçimde açıklayan ilk metinlerden biridir. Yazar, Kemalizm’i yalnızca bir siyasal ideoloji olarak değil, aynı zamanda toplumu çağdaşlaştırmayı hedefleyen bir yaşam felsefesi olarak ele alır. Eserde laiklik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik ve inkılapçılık gibi ilkeler, Batı düşüncesiyle karşılaştırmalı bir biçimde değerlendirilir. Tekin Alp, dönemin Batı modernleşmesiyle Türkiye’nin dönüşüm süreci arasında güçlü bir bağ kurar; Cumhuriyet’in amacının “muasır medeniyet seviyesine ulaşmak” olduğunu açık biçimde savunur. Kitap, aynı zamanda bir dönemin ruhunu yansıtan ideolojik bir belge niteliğindedir. Tekin Alp, Atatürk devrimlerini yalnızca birer siyasi reform olarak değil, Türk toplumunun zihniyetini değiştiren köklü bir dönüşüm olarak yorumlar. Bu yönüyle “Kemalizm”, ulusal kimliğin yeniden inşasında düşünsel bir rehberdir. Yazarın dili dönemin entelektüel havasını taşır; yer yer didaktik, yer yer idealisttir. Cumhuriyet’in kuruluş ideallerini anlamak ve modern Türkiye’nin felsefi temellerini kavramak isteyen herkes için bu eser, kesinlikle önemli bir başvuru kaynağıdır...

KemalizmTekinalp (Moiz Cohen) · Toplumsal Dönüşüm Yayınları · 200441 okunma

Yazar Hakkında

Tekinalp (Moiz Cohen)Yazar · 3 kitap

1883'te Serez, Selanik Vilayetinde, Yahudi bir ailenin oğlu olarak Moiz Kohen ismiyle dünyaya geldi. Tekin Alp, Munis Tekinalp, Musa Tekinalp ve Safi adlarını kullanmıştır. Babası İzhak Kohen bir hahamdı. Öğrenim hayatına Serez’de başladı. Daha sonra Selânik’te Alliance Israëlite Universelle’e ve yahudi okuluna aynı zamanda devam etti. Aralık 1907’de Selânik’te Ecole Imperiale de Droit’da okudu, ardından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde hukuk tahsil etti. 1908’de Selânik’te Matild Bendavid ile evlendi. Meslek hayatına Selânik’te mezun olduğu Yahudi Öğretmen Okulu’nda kısa bir süre hocalık yaparak başladı. Yabancı ticaret firmalarında ve Selânik Ticaret Kulübü’nde kâtiplik ve muhasebecilik yaptı. 1905’te sonradan Yeni Asır ismini alacak olan Asır gazetesinde sosyal ve ekonomik konulara dair yazılar yazdı. Burada beş yıl boyunca yazar ve yazı işleri müdürü olarak görev yaptı. Gazeteciliği sırasında Mithat Şükrü, Ömer Naci, İsmail Canbolat, Ali Canip (Yöntem) ve Aka Gündüz gibi kişilerle dostluk kurdu. Gazeteciliğin yanı sıra serbest avukatlık yaptı. 1905’te İttihat ve Terakkî Cemiyeti’ne üye oldu. 1910 yılında kısa bir süre Selânik Vilâyet Meclisi üyeliği ve genel kâtipliği görevini üstlendi. Selânik’in 1912’de Yunan işgaline uğraması üzerine birkaç aylığına Viyana’ya gitti, daha sonra İstanbul’a yerleşti. Dârülfünun’da 1914-1918 arasında müderris muavini ve tercüman olarak çalıştı. 1916-1922 yıllarında Duhan Türk Anonim Şirketi’nin ve 1922’den itibaren Herman Spierer ve Ortakları Şirketi’nin genel müdürlüğünü yaptı, Türk tütünlerinin ihracatını gerçekleştiren kurumların başında bulundu. 1936’da İktisat Vekâleti bünyesinde toplanan tütün kongresinin genel kâtipliğini yaptı. Ardından Türk Tütüncüler Birliği’nin genel sekreterliğini yürüttü. 1945-1950 arasında İstanbul belediye meclis üyesiydi. İstanbul’a ilk troleybüsün kurulmasına öncülük etti. 1954 ve 1957’de Cumhuriyet Halk Partisi’nden milletvekili adayı oldu, ancak seçilemedi. 1950’den itibaren İstanbul Tüccar Derneği’nde faaliyetlerini sürdürdü ve genel sekreterlik görevini üstlendi. Emekliye ayrıldıktan sonra Fransa’nın Nice şehrine yerleşti. Dışişleri Bakanlığı’na verdiği bir dilekçe ile Türkiye Cumhuriyeti’nin Nice fahrî konsolosluğuna talip oldu, ancak dönemin Demokrat Parti yönetimi bu isteğini kabul etmedi. Son günlerini geçirdiği bu şehirde öldü. Farklı zaman aralıklarında farklı hareketlerin ideologlarından biri oldu: Osmanlıcılık, Türkçülük ve Kemalizm. Başlangıçta, kökenlerine bakılmaksızın tüm Osmanlı vatandaşları için ortak ve kapsayıcı bir kimlik yaratan Osmanlıcılık akımını savundu. Türk olmamasına rağmen özellikle Birinci Dünya Savaşı öncesi ve sırasında Türk vatanseverliğini coşkuyla kucakladı ve Türkçülük akımının bir savunucusu oldu. Türkiye'de cumhuriyetin ilanından sonra Kemalizm akımını savundu. Azınlıkların Türkleştirilmesini destekledi ve 1928'de bu konuda Türkleştirme başlıklı bir makale yayımladı. 2004 yılında Liz Behmoaras tarafından kaleme alınan Bir Kimlik Arayışının Hikâyesi adlı kitap Munis Tekinalp'in yaşam öyküsünü konu almıştır. Tekinalp hakkındaki en önemli kitap Jacob M. Landau tarafından kaleme alınan Tekinalp: Bir Türk Yurtseveri (1996) başlıklı kitaptır. Kitapta Tekinalp'in II. Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e uzanan düşünsel serüveni, hem kendi yazılarından örneklerle hem de Landau'nun değerlendirmeleriyle izlenebilir.