Jane Maryam şarkısı ilk olarak Mohammad Nouri tarafından söylenmiş. Bestesi ise Kambiz Mojdehi’ye ait(miş).
“Nazanine Maryam” veya “Gole Maryam” olarak da bilinen şarkı, en ünlü Farsça folklor aşk şarkılarından biridir. Bir rivayete göre sözlerinin, ertesi sabah idam olacağını bilen bir subayın, uyuyan kızı için yazdığına inanılır.
Bir başka rivayete göre ise aslen Gilan bölgesinden gelen Nouri, bu şarkıyı “Maryam” adıyla sembolize ettiği sevgilisine yazmış. Bizim sarı saçlarını deli gönlümüzden çözemediğimiz Mihriban, Gilan’da pirinç tarlalarına çalışmaya giden Maryam olmuş.
Peki kimdir bu Mohammad Nouri ve bir şarkı nasıl üç neslin en sevdiği şarkı hâline gelmiştir?
Nouri 1979’da İran Devrimi’nden önceki dönemde bir nevi piyasanın dışlanan çocuğu. Yaptığı folk şarkıları elektromüzik ya da disko tarzına uymadığından yeni nesil tarafından pek tanınmıyordu.
Devrim sonrası birçok sanatçının ülke dışına çıkmak zorunda kalması Nouri’nin kariyerinde gerçek bir u dönüşüne sebep olmuştur. Halk müziği ile uğraşan sanatçılardan biri olduğu için ülkede kalmasına izin verilir. (Gerçekten de Nouri’nin şarkıları ilhamını doğrudan Kuzey’deki yerel halktan alıyordu.) Gerek diğer sanatçıların ülke dışına çıkarılması, gerek Batı kültürü, kapitalizm ve kültürel sömürgelere karşı savaş açılması, sanatta millî ürünlerin öncelenmesine sebep olur; hâliyle bu da Mohammad Nouri’nin işine yaramıştır.
‘Jane Maryam’ şarkısı radyolarda döne döne çalmış, büyüğünden küçüğüne herkesin diline pelesenk olmuş. Belki de bu sayede farklı anlayışlarla büyüyen üç kuşağın da müzikteki ortak zevkini karşılayabilmiştir.
Ve bu halk şarkısını kıtalar arası bir yolculuğa çıkaran, klasik Batı müziği usulünce yapılan bir uyarlamadayız, durağımız Rusya.