Kimi Muhitlerde
Elizabeth HarrowerYazar:
Elizabeth Harrower
Çevirmen:
Özde Duygu Gürkan
Yorumlar ve İncelemeler
1940’larda, Avusturalya’nın Sydney kenti. Savaş yeni bitmiş, sağ kalan erkekler Avrupa’dan yeni dönmüş. Ailelerin üzerinde bir kabustan uyanmanın şaşkınlığı var. Kahramanımız Zoe’nun ailesi de böyle. Oğulları Russell ile sağ salim kavuşmanın mutluluğunu yaşıyorlar… Hikâyenin başlangıç noktası bu şekilde.
Zoe ve Russell, iyi eğitimli, kültürlü, burjuva bir ailenin geniş imkanlara sahip olarak yetiştirilmiş çocukları. Tesadüfen tanışıp arkadaş oldukları Anna ve Stephan’ın tam tersi bir hayatları var. Anna ve Stephan zor şartlarda büyümüş yoksul kardeşler. Yine de bu tezatlığa rağmen ilk gençlik çağında bir şekilde tanışıyor, iyi de anlaşıyor ve bir daha bağları koparmıyorlar.
1966’da kaleme alınmış bu romanın temelinde sınıf çatışması var. Yazar Elizabeth Harrower, savaş sonrası Avusturalya toplumunu ve aile yapısını masaya yatırmış. Çok büyük olaylar, büyük dramlar yaratmamış. Bunun yerine uzun uzadıya bu dört kişinin karakter analizini yapmış. Onların iç dünyalarına eğilmiş ve psikolojik tahlilerden oluşan yoğun bir metin çıkmış ortaya.
Romanın başlangıcı ve ilerleyişi karamsar olsa da, sonlara doğru düğümün çözülmesiyle karakterlerin her şeye yeni bir başlangıç yapma ihtimali romanı zenginleştiriyor, metni doyurucu bir hale getiriyor. Yazarın kadın erkek ilişkilerini ve evlilikleri mercek altına alan detaylı bakışını epey sevdim, tatil yoğunluğuna rağmen severek ve kopmadan okudum. Yazıldığı dönemi de hesaba katarsak ufku geniş hoş bir eser olduğunu söyleyebilirim.
Yazardan daha önce Gözetleme Kulesi adlı romanını okuyup bayılmıştım. Bu kitabı da aynı umutlarla okumaya başladım. Sınıf çatışması romanın asıl özünü oluşturuyor diyebiliriz. İki farklı çift özelinde bunu gösteriyor yazar bize. Zoe ve Stephen ile Russell ve Anna. İnsanın içinde yer almak istediği çevreye girmek için rol yapmasının bir süre sonra kişinin kendi benliğini unutmasını ve de boşlukta kalmasını anlatıyor. Bu saatten sonra istese de geri dönemez ya da olduğu yerde kalamaz. Tıpkı Gözetleme Kulesi'nde olduğu gibi burada da yine psikopat biri var. Stephen. Ancak bunun inşa sürecini göremedik. Bir anda oldu. Bu yüzden de hikayeye olan inanırlığımı yitirdim bu noktada.
Arka kapak yazısını okuyunca çok az bir benzerlik olsa da Jane Austen'ın Emma kitabını anımsamıştım. Buradaki Zoe adlı karakterimiz Emma'yı çağrıştırmıştı bana. Tıpkı Emma gibi diğer insanları yönlendiren bir karakter gibi gelmişti Zoe. Tabi sonra bunun yersiz bir benzetme olduğunu anladım.
Mekanın belirsiz olduğu ve sınırlı kişilerle geçen hikayelerden biriydi Kimi Muhitlerde. Normalde böyle kurgulara bayılırım ama kitapta sırıtan şey diyaloglar ile kişilerin bir araya gelmiyor olması. Çünkü bir bağ yok. Bu yüzden olaylar ve kişiler daldan dala atlıyor. Kafayı allak bullak yapıyor :)
Yazarla tanışma kitabınız olarak Gözetleme Kulesi daha iyi bir tercih olacaktır bana kalırsa.
Kimi MuhitlerdeEdebiyat
Puan vermedi
İki uç muhit : Akademisyen ve oldukça tanınmış anne- babanın çocukları olan Zoe ve Russell ile annesiz- babasız, psikolojik sorunları olan ( deliliğin sınırlarında) bir yenge ve hayatını ona adamış bir dayı ile büyüyen Anna ve Stephen...
.
Zoe ile Russell, Anna ile Stephen bir madalyonun iki yüzü gibiler. Sofistike ,derin ,renkli , hayalperest bir yüze karşı yoksul ,yavan , sıkıcı ve yalnız diğer yüz.
.
Arkadaşlık ilişkisi ile başlayan , aile olmaya giden, bir parçalanıp bir birleşen ilişkiler üzerinden ilerleyen bu romanda aşk, dostluk,aile ,ebeveynlik kavramları sakin ,durgun ,bilgece ,filozofî bir bakışla irdeleniyor.
.
Birini değiştirmek mümkün mü? Peki ya onunla değişmek? İnsan aşk uğruna nelerden vazgeçer , mesela kendinden ? Sadakat gibi bir kavram gerçek ideallerimize , gerçek sevgimize engel olmalı ? Yıllar önce verilen sözler bir ömür tutulmalı mı? Sürekli değişen ,akan bir yaşama aykırı değil mi bu ?
.
Yani kitap bittikten sonra başlıyor asıl kafa karışıklığı ve sorgulam . Ağır ,yavaş ilerleyen ; olaydan çok düşünce ağırlıklı , tek mekanli bu kitabı çok sevdim ️
.
"Eski yazdıklarıma bakınca günlüklerin ne kadar yanıltıcı olduğunu görüyorum.En çok düşündüğü şeyler hakkında yazmıyor insan."
.
"Boğulmakta olan insanların kendileri gibi boğulmakta olan başkalarını kurtarması beklenemez,diyerek kendi içini rahatlatır; ama sonra kurtarmaya gidenin hep boğulma ihtimali olduğunu ve bazen neticede onun boğulduğunu hatırladı."
.
Reklam
Yazar Hakkında
Elizabeth HarrowerYazar · 2 kitap
1928’de Sydney’de doğdu, çocukluğunun ilk yıllarını Newcastle’da geçirdikten sonra ailesiyle birlikte yine Sydney’e döndü. 1951’de Londra’ya gitti ve yazmaya başladı. İlk romanı Down in the City 1957’de Londra’da yayımlandı. Bunu bir yıl sonra ikinci romanı The Long Prospect takip etti. 1959’da Sydney’e dönen yazar bir süre radyoda çalıştıktan sonra 1960’ta üçüncü romanı The Catherine Wheel’i yayımladı. 1966’da Gözetleme Kulesi yayımlandıktan dört yıl sonra yeni bir romanı, In Certain Circles’ı tamamladı (bu romanı da Metis Yayın programındadır). Sonrasında roman türünden uzaklaşan yazar, 1970’lerde ve 1980’lerde kısa öyküler yazmaya devam etti. Avustralya’nın savaş sonrasında ürettiği en önemli yazarlardan olan Harrower halen Sydney’de yaşıyor.
