Romanın konusu : II. Dünya Savaşı'nın Avrupa'daki son günü olan 8 Mayıs 1945'te Polonya'da Ostrowiec adlı kentte geçer (Romandan uyarlanan filmde kentin adı belirsizdir). Almanlar teslim olmuştur ve Polonya, Sovyet Ordusu'nun etkisi altındadır. İşgâl sırasında Naziler'e karşı işbirliği yapmış olan Komünist ve Anti-Komünist direniş grupları arasındaki gönülsüz ittifak çözülmektedir, ülke komünistlerin idaresine geçmiştir. Romanın kahramanı, Anti-Komünist yeraltı direniş grubundan bir direnişçi olan Maciek, Szczuka adında etkili bir Komünist lideri öldürmekle görevlendirilir.
Roman, 1945’te, II. Dünya Savaşı’nın hemen ardından geçer.
Bu dönemde Polonya’da:Nazi işgali bitmiştir,komünist yönetim kurulmuştur,direnişçiler bölünmüştür.İç çatışma başlamıştır Yani savaş bitmiş olsa da, barış gelmemiştir.
Larsson değil, Andrzejewski burada şunu gösterir:
"Silahlar sustuğunda, ideolojiler konuşmaya başlar.”
Romandaki Karakterlerin Analizi Başkahraman: Maciek Chelmicki:
Maciek:Genç,İdealist,yeraltı direnişçisidir,bir suikast görevi vardır
Ama aynı zamanda:Yaşamak ister, aşık olur, normal bir hayat hayal eder
Bu anlamda Maciek, ideoloji ile insanlık arasında sıkışmış bir karakterdir.
Romanin Temasi : Vicdan ve İdeoloji Çatışması
Romanın merkez sorusu şudur:
“Bir dava uğruna insan öldürmek meşru mudur?”
Dolayisiyla Maciek: Emirlere uymalı mı?Yoksa vicdanını mı dinlemeli?
Bu çatışma romanda sürekli hissedilir.
Andrzejewski, ideolojiyi sorgular:Sağcı,solcu,milliyetçi,fark etmez:
Hepsi insanı ezebilir.
“Kül” ve “Elmas” Sembolizmi Ne anlama Geliyor?
Kül
_____
Yıkım