Yazar:
Sabiha Sertel
Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 12 dk.
Sayfa Sayısı:
360
Basım Tarihi:
Aralık 2015
Yayınevi:
Can Yayınları
ISBN:
9789750727054
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·360 syf.·
2019 25. kitabı
Sabiha Sertel, tam ismiyle Sabiha Derviş Sertel, Türkiye’de gazeteciliği meslek edinen ilk kadın yazar ve çevirmendir.
Türkiye’de feminizmin öncüleri arasında yer alan Sertel, 1895 yılında Selanik’te doğmuş ve 2 Eylül 1968 yılında Bakü’de hayatını kaybetmiştir.
Sabiha Sertel, (eşi ) Zekeriya Sertel ve Yunus Nadi’nin birlikte çıkardığı, Türkiye’nin ilk ansiklopedisi Hayat’ta çalışmaya başladı.
Kadıköy’de bir çocuk yuvası açtı.
Yazı kadrosunda Nazım Hikmet ve arkadaşlarının bulunduğu Resimli Her Şey isimli haftalık bir dergi çıkarttı.
Resimli Her Şey’in kapatılmasının ardındansa Projektör isimli aylık bir fikir dergisi çıkarttı, ancak dergi ilk sayısında kapatıldı.
Projektör’ün ardından eşi Zekeriya Sertel’le birlikle Tan Gazetesi’ni kurdular.
Çitra Roy ile Babası isimli romanını yazdı.
Tan Cep Kitapları dizisini hazırladı.
Fransa’ya ve ABD’ye giderek Tan Gazetesi için röportajlar yaptı ve yazılar yazdı.
Voix Européenne dergisinde yazıları yayımlandı.
Yeni Mecmua Çocuk Neşriyatı tarafından yayımlanan çocuk kitaplarının hazırlanmasında görev aldı.
Yazdıkları sebebiyle çok defa yargılanan ve yasaklanan Sabiha Sertel, 3 Eylül 1945 tarihinde Muvafakatin Feryadı başlıklı yazısı sebebiyle tutuklandı.
Tan Gazetesi’nde ağırlıklı olarak faşizm ve emperyalizm karşıtı yazılar yazan Sertel, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından İleri Demokrasi Cephesi oluşumunda yer aldı.
Bu oluşumun yayın organı olan Görüşler dergisinin ilk sayısını 1 Aralık 1945’te çıkarttı. Görüşlerin yayımlanmasının ardından, 4 Aralık 1945 günü, ülkemizdeki linç kültürünün en üzücü örneklerinden biri olan Tan Olayı gerçekleşti.
Tan Olayının ardından tutuklanan ve 3 ay tutuklu kalan çift, 1950 yılında Türkiye’den göç etti.
Sürgün yıllarında Paris’te, Roma’da, Budapeşte’de, Prag’da, Moskova’da ve Bakü’de
Cengiz Özakıncı 10 Aralık 2017 tarihli youtube içeriğinde bu kitaptan bahsediyor. Atatürk sonrası CHP'ye kitapta eleştirilerin olduğundan bahsediyor. Ben de bu yüzden okuma listeme aldım.
Yazar Hakkında
Sabiha SertelYazar · 7 kitap
Sabiha Derviş Sertel (1895 – 2 Eylül 1968), Türk gazeteci, yazar.
Gazeteciliği meslek olarak benimsemiş ilk Türk kadın yazardır. Türkiye’de feminizmin öncüleri arasında sayılır. Sol görüşlü bir yazardır.
Türk basın tarihinde önemli bir isim olan Zekeriya Sertel’in eşidir.
Yaşamı
1895 yılında Selanik’te doğdu. Ortaöğrenimini Selanik İnas Lisesi ve bir Fransız Okulu’nda tamamladı. Selanik’in Yunan işgaline uğraması üzerine 1912 yılında ailesiyle İstanbul’a göçtü. 1915’te gazeteci Mehmet Zekeriya (Sertel) Bey ile evlendi. Şehzadebaşı'nda Suphi Paşa Konağı'nda yapılan nikahta Sabiha Hanım'ın vekilliğini Talat Paşa, Mehmet Zekeriya Bey'in vekilliğini Tevfik Rüştü (Aras) Bey yaptı. Sabiha Sertel'in gerek feministliği gerekse solcu kişiliği çeşitli sebepler dolayısıyla tartışma konusu olmuştur.
Büyük Mecmua
Gazeteciliğe eşiyle birlikte Büyük Mecmua adlı haftalık dergiyi çıkararak başladı. Halide Edip'in başyazarı olduğu ve Falih Rıfkı, Köprülüzade Fuat, Reşat Nuri, Faruk Nafiz, Ömer Seyfettin gibi aydınların yazılar yayınladığı Büyük Mecmua’da, kadın sorunlarına eğilen yazılar yazdı. 1917 yılında ilk çocuğu Sevim dünyaya geldi.
ABD’de öğrenim yılları
1919 yılında Halide Edip’in önerisiyle burs imkânından yararlanarak yüksek tahsil için eşi ile beraber ABD’ye gitti. Columbia Üniversitesi’nde sosyal çalışma (sosyal hizmet) öğrenimi gördü. ABD’de kaldığı süre içinde Amerika'da yaşayan Türkler'i örgütleyerek Himaye-i Etfal Cemiyeti (Çocuk Esirgeme Kurumu)'ne çok yüksek miktarda bağış toplanmasını sağladı. İkinci çocuğu Yıldız, 1922 yılında dünyaya geldi. 1923 yılında karı-koca öğrenimlerini tamamladıktan sonra Türkiye’ye döndüler.
Resimli Ay Dergisi
1924- 1931 yılları arasında eşiyle beraber Resimli Ay dergisini çıkardı. Makalelerinde işçi sınıfının haklarını savundu, sosyal ve politik düzeni eleştiren yazılar yazdı. Cevat Şakir’in dergide yayımlanan bir yazısı yüzünden eşinin Sinop’ta kalebentliğe mahkûm edilmesi üzerine 3 yıl dergiyi tek başına yönetti. 1929 yılında dergide yayımladığı “Savulun Geliyorum” başlıklı yazısı nedeniyle mahkemeye sevkedildi ve “neşriyat yüzünden mahkemeye sevkedilen ilk Türk kadını” oldu.
Ansiklopedicilik
1927- 1928 yılları arasında eşi Mehmet Zekeriya Bey ve Faik Sabri (Duran) Bey ile Çocuk Ansiklopedisi hazırladı. 1932 yılında Cumhuriyet Gazetesi’nin çıkardığı Hayat Ansiklopedisi’nde çalıştı.
Çeviri Etkinliği ve Dergiler
1931 yılında Resimli Ay’ın kapanınca yazı yayımlama olanağından yoksun kaldı ve 1936 yılına kadar çeşitli sosyalist yayımları tercüme edip yayımlamakla meşgul oldu. 1935yılında Resimli Her Şey adlı bir haftalık dergi çıkardı. İlk sayısı 28 Eylül 1935’te çıkan derginin yazı kadrosu Nazım Hikmet ve arkadaşlarından oluşuyordu. Bu derginin kapatılmasının ardından 1936 yılının Mart ayında Projektör adlı aylık bir fikir dergisi çıkardı. Dergi, ilk sayısında kapatıldı.
Tan Gazetesi ve Görüşler Dergisi
1936 yılında eşiyle birlikte Tan Gazetesi’ni kurdu.Gazete, özellikle II. Dünya Savaşı yıllarında faşizm karşıtı görüşleriyle ilgi gördü. Sabiha Sertel, 3 Eylül 1945 günü Tan Gazetesi’nde yayımlanan Muvafakatin Feryadı başlıklı yazısı nedeniyle tutuklandı.
II. Dünya Savaşı sonrasında Demokrat Parti ileri gelenlerinin kurmaya çalıştığı İleri Demokrasi Cephesi adlı politik girişimin içinde yer aldı. Bu girişimin yayın organı olan Görüşler adlı dergiyi çıkardı. 1 Aralık 1945 günü okura sunulan dergide iki yazısı yer aldı.
Görüşler’in okurla buluşmasından 3 gün sonra, 4 Aralık 1945 günü gerçekleşen Tan Olayı, Tan Matbaası’nın yerle bir edilmesi; Serteller’in linç girişimine maruz kalması ile sonuçlandı. Bu olaydan sorumlu tutularak eşi ile birlikte 3 ay tutuklu kaldıktan sonra beraat etti. Sertel Çifti, Tan olayından ve davalardan çok yıpranmaları nedeniyle 1950 yılında ülkeyi terk etti.
Sürgün Yılları
Sabiha Sertel, sürgün yıllarını Paris, Budapeşte, Moskova ve Bakü’de geçirdi. Türkiye Komünist Partisi’nin çalışmalarına katıldı. Budapeşte Radyosu’nun Türkçe yayınlar servisinde çalıştı. Son yıllarında Türkiye’ye dönme talebinde bulundu ancak reddedildi[4]
Vefatı
2 Eylül 1968 günü Bakü’de hayatını kaybetti. Mezarı, Bakû, Fahri Hıyaban’dadır Anılarını topladığı ‘’Roman Gibi’’ adlı kitabı ölümünden sonra yayımlandı (1969). 1998 yılında Nilgün Eroğlu Maktav tarafından, Bir Roman Gibi adıyla hayatını anlatan bir belgesel yapıldı.
