Yazar:
Yaqob Tilermeni
Yorumlar ve İncelemeler
Têkiliyên Navbermedyayî di Edebiyata Kurdî de
Edebiyata kurdî jî wekî her edebiyatê li ber bayê modernîzmê dikeve, ji teknîk û qaîdeyên nû îstifade dike. Ji wan teknîkan yek jî navbermedyayî (Intermediality) ye. Navbermedyayî ew tişt e ku du yan jî ji duduyan zêdetir cureyên cuda yên hunerê, têkilê hev bin, an daxilê qada hevdu bibin. Mînak, di fîlmekî da behsa romanekê, an di pirtûkekê de bikaranîna amûrên sînemayê, bikaranîna mûzîkê, bikaranîna wêneyan û hwd. Ev ji bo hemû qadên hunerê derbasdar e.
Di edebiyata kurdî de jî em dibînin ku mînakên navbermedyayî hey diçin zêdetir dibin. Pirtûka Mehmed Uzun, Bîra Qederê, pirtûka Mirad Bayram, Belkî Îşev Binive, dîsa pirtûka Yildiz Çakarê, Gerîneka Guernicayê mînakên herî girîng ên têkiliyên navbermedyayî ne. Ev pirtûka li ber destê me jî yek ji wan mînakan e. Şevhilat. Pirtûka Yaqob Tilermenî. Di 2023an da ji aliyê weşanxaneya LÎSê va hatiye çapkirin.
Tilermenî di vê pirtûka xwe da ji cureya wêneyê îstifade kiriye, wek tê zanîn wênesazî û edebiyat du qadên cuda yên hunerê ne. Nivîskar, şeş tabloyên cuda yên Picasso bi kar aniye, pê romana xwe honandiye. Pirtûk ji şeş beşan pêk tê. Di serê her beşê da jî tabloyeke Picasso cih digire. Ev teknîk bê guman edebiyatê û berhema ji vê qadê derketîye bi hêztir dike. Bidestxistineke tevlihev, melez dertê holê ku em ji vê ra dikarin bibêjin alvêra qadên hunerî.
Ji terz, uslûb û honandina Yaqob Tilermenî hez dikim. Beriya dest bi vê pirtûkê bikim jî min yeqîn dikir ku ez ê tiştekî pirr xweş bixwînim, lêbelê her çiqas ji aliyê teknîkî va serkeftî be jî, ji aliyê naverok û vegotinê va, pirtûkê ez hêvîşkestî kirim. Ji mijarê heta honandinê, ji karakteran bigire heta dem û mekanê, bi min, berhemeke qels derketiye holê. Min bi heyirîneke neyênî û metelmayî pirtûk bir heta serî. Dikaribû baştir bibûya lê...
Xweşbûn û nexweşbûna
Reklam
Yazar Hakkında
Yaqob TilermeniYazar · 6 kitap
1972 yılında Mardin, Kızıltepe’de doğdu. Yaqob Tilermenî, Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fizik Öğretmenliği Bölümü’nden mezun oldu. İlk yazı ve öyküleri, 1996-1998 yılları arasında Jiyana Rewşen dergisinde yayımlandı. Yaqob Tilermenî, öykülerinde daha çok toplum dışına itilmiş bireylerin savaş ve karmaşa dönemlerinde bir yerlere tutunabilme arayışını işlemiştir. Tilermenî, 2002 yılının Mayıs ayında Kürtçe yazdığı için gözaltına alınmış, tutuklanmış ve sürgün edilmiştir. Aynı dönemde birçok panel, konferans ve söyleşide Kürtçe öykü ve Kürtçe edebiyat üzerine görüşlerini okurlarla paylaşmıştır. 2004 yılında edebiyatçı arkadaşları Lal Laleş, Mîran Janbar ve Jan Çîya ile Lîs Yayınevi’nin kuruluşunda yer almış, yayınevi çalışmalarında editör ve redaktör olarak uzun bir süre çalışmıştır. Yaqob Tilermenî Türkçeden Kürtçeye şiir, öykü, roman ve tiyatro oyunu çevirileri yapmıştır. Kendisi de tiyatro oyunu ve senaryo yazmıştır. Öyküleri, yıllıklarda ve antolojilerde yer almıştır. Mezûn (Mezun) adlı kısa filmde yönetmenlik yapmıştır. Öyküleri Türkçe, Arapça ve İngilizceye çevrilmiş, bugüne kadar on üç Kürtçe telif kitabı yayımlanmıştır. Yaqob Tilermenî, Mersin’de yaşamaktadır.
