Sevr Dosyası
Cahit KayraYazar:
Cahit Kayra
Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 12 dk.
Sayfa Sayısı:
254
Basım Tarihi:
Eylül 2011
Yayınevi:
Tarihçi Kitabevi
ISBN:
9786054534005
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Yorumlar ve İncelemeler
Ulusal sınırlar içindeki vatan bir bütündür. Parçalanamaz.Tarih
Tarihimiz açısından Ağustos ayının zaferlerle dolu olduğunu biliriz ancak 10 Ağustos 1920'de imzalanan bir felaketten pek bahsetmeyiz. Nedir bu felaket?
Reşad Halis Bey, Rıza Tevfik ve Hâdi Paşa tarafindan 10 Ağustos 1920’de hükümdardan ve hükümetten aldıkları yetki belgelerine dayanarak Paris’in banliyölerinden Sévres’deki çini fabrikasının sergi salonunda imzalanan Sevr Anlaşması'dır. Esasen bu antlaşma Türkiye üzerinde uygulanacak olan felaketler silsilesini barındıran bir projedir. Peki Vahdettin bu antlaşmayı onaylamış mıdır? Aslında kendisi Abdülhamid'in harçlıkları ile büyüdüğü için onun sadece parasını değil siyasetini de kullanmıştır. Bu yüzdendir ki politikası İngiliz dostluğu, Fransız yakınlığı ve Ali'nin külâhını Veli'ye, Veli'nin külâhını Ali'ye giydirmekten ibarettir. Bu yüzden sadece geciktirmiş ancak tasvip etmemiştir.
Peki Sevr Antlaşması uygulansaydı ne olacaktı Türkiye olağanüstü küçülecek ve Anadolu’nun en fakir parçasına sıkıştırılacaktı. Böylece Batılıların düzenledikleri sorunlarla dolu Ortadoğu mozaiğine bir parça olarak eklenecekti. Savunma gücü, ordusu, deniz kuvvetleri, uçakları olmayacaktı. Kendi gelirlerine sahip olamayacak, giderlerini yabancılar belirleyeceklerdi. Ekonomisini, sanayiini, yatırımlarını yabancılar denetleyecekler ve belirleyeceklerdi. Hemen bu uygulamaları örneklendirelim. 231. Maddesine göre Türkiye savaş nedeniyle Müttefiklerine büyük ziyanlar vermiştir. Türkiye’nin bunlara karşı tazminat ödemesi gerekir. Bir diğer madde, Türk vatandaşı başka yerlere gidemeyecek ama kendisine bu kısıtlamaları getiren Müttefik ülkelerden Fransa’nın Afrika’daki sömürgesinde yerlilere karşı yapılacak askeri hareketlerde görev alabilecektir. Başka bir madde daha, Türkiye’nin hava kuvvetleri, uçakları olmayacaktır. Hava kuvvetlerine
Reklam
Yazar Hakkında
Cahit KayraYazar · 33 kitap
1917’de İstanbul’da doğdu. 1938’de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden (Mülkiye) mezun oldu. 1948 yılında Maliye Müfettişi oldu. İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye’de başvurulan “Varlık Vergisi” uygulamasında en genç müfettiş olarak çalıştı. 1972 yılına kadar, Hazine Genel Müdürlüğü, OECD Daimi Temsilciliği, Maliye Tetkik Kurulu Başkanlığı gibi üst düzey görevlerde çalıştı ve 1972 yılında emekli oldu. Bu süre içinde 7 adet araştırma kitabı yayımladı.
Aynı yıl politikaya atıldı ve 1973 yılında Ankara Milletvekili seçildi. 1974 yılında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı oldu. 1983 yılında “Bodrum Öyküleri”ni yayımlayarak yazarlığa döndü. Yakın Cumhuriyet tarihi üzerine gerçek verilere, gözlemlere dayanan ve çarpıcı tezler öne süren araştırma kitapları yayımladı. Öyku, deneme, anı türünde pek çok eser yazdı. Ayrıca, günümüz Türkçesine uyarlayıp hazırladığı kitapları vardır. Kayra, 2013 yılında Gazeteciler Cemiyeti Sedat Simavi Sosyal Bilimler Ödulü’nü, “Cumhuriyet Ekonomisinin Öyküsü 1923-1950 / Devletçilik: Altın Yıllar” adlı eseriyle kazanmıştır. 30 Ocak 2021'de vefat etmiştir.
