Puan
810 üzerinden
Ahmet Mithat'ın 1882 yılında yayımlanan kitabı: Vah. Başından sonuna gelinceye kadar türlü entrikayla, mücadeleyle, hırsla, zevkle, belirsizlikle örülmüş bir eser. Yazar, devrinin bir aynası olmak suretiyle bize kadın erkek ilişkilerini, toplumun beklentilerini, ahlakın çözülüşünü, siyasi ve sosyal meseleleri, evlilikleri, zevk ve sefa âlemlerini açıkça gösteriyor. Ahmet Mithat'ın pek çok kitabında görüleceği üzere aslında birbirine zıt iki kahraman görüyoruz: Necati ve Behçet. Fakat romanın dikkat çeken en önemli kahramanı Ferdane Hanımdır. Giyim kuşamıyla, fiziki özellikleriyle nazar-ı dikkati çeken bu Osmanlı kadını etrafındaki üç erkeğin âdetâ sığınacağı bir liman hâline geliyor.
Oldukça trajik bir sonla biten kitabın bende uyandırdığı etkiye bakacak olursak, kimseye körü körüne inanmamak ve iyice araştırmadan kimseyi yargılamamak gerektiği kanaatindeyim. Zira romanın nispeten daha aklı başında olan kahramanı Necati Efendi, emin olmadan giriştiği birtakım hareketlerden dolayı insanların hayatını derinden etkileyecek olaylara sebebiyet vermiştir. Tabii burada belirtmekte fayda var ki eserin bana göre en olumsuz karakteri Behçet Bey. İftira, yalan ve hırsla Ferdane Hanım ile kocasının hayatını mahveder. Daha fazla ayrıntıya girmeyelim.
Ağırlıklı olarak Dergah yayınlarından okuduğum yazarın diğer kitapları gibi Vah kitabı da “orijinal dile bağlı sayfa altında sözlük “ ile yayınlanmış ve ben bir okur olarak bu durumdan çok verim alıyorum.
Batı ve gelenek çatışması Felatun Bey ile Rakım Efendi romanında olduğu gibi bu romanda yirmi yedi yaşında olan şıpsevdi Behçet Bey ve memur olan ,merak ettiği konuların üzerine giden Necati Efendi arasında işlenir.Fakat karakterler Felatun Bey ile Rakım Efendi'den hayli farklıdır.Romanın asıl renkli,sıra dışı tarafı dönemin değişen Osmanlı kadınının yansıtılmasıdır.Romanın karakteri olan Ferdane Hanım, giyim kuşamının rahatlığı,yaşam alanını hane dışına çırkarması,başına buyruk oluşu ,eğlencelere dahil oluşu ile 19.yy Osmanlı toplumunun değişen kadın figürlerindendir.
Vah üç erkek arasında kalan Ferdane Hanım'ı anlatır.Osmanlı'da Tanzimat sonrası başlayan batılılaşmanın yanlış uygulanması dönemin birçok romanına konu olurken,Vah bu konuyu kadın merkezli değişim üzerinden ele alır.
Roman iki arkadaşın vapurda Ferdane'yi görmeleri ve arkadaşlardan Behçet Bey’in Ferdaneyi takip etmesiyle başlar ki, bu merak uyandırır.Merak zaten romanın kurgusuyla, anlatım diliyle kitap boyunca devam eder. Ferdane hakkında bilgi edinmek için Behçet Bey başkalarını da görevlendirir.Bir araştırma,takip edilme ve etme,mahkemeler,kavgalar, kıskanç bir koca ,mektuplar, entrika derken roman okur için bir merak içinde geçer ve son bulur.
Romanda bulunan bir ayrıntıdan bahsetmek istiyorum.“Karamanlı" mübadeleyle Anadolu'yu terk etmek zorunda kalan Türkçe konuşan Ortodoks topluluğun tanımıdır.Aynı zamanda 19.yy ‘da kente göç eden,Anadolu Ortodokslarını aşağılamak için kullanılan bir tabirdir ve bu tabir edebiyatımıza yansımıştır.Bu romanda da kaba saba, adaptan bihaber,kültürsüz göçmen tipi