a
Ali Suavi
0 üyeTakip
Ali Suavi'ye göre Osmanlı "Neden Çökecek?"Ali Suavi
"Bu devleti, maliye çökertecektir. Safahatın, israfın ve tedbirsizliğin doğurduğu züğürtlük yıkacaktır."
Durmaksızın, yorulmaksızın ve yılmaksızın hakikat bildiği şeyleri öğretmek için çırpınıp durur. Paris'e sığınan, akşam bir öğün yemeği nasıl bulacağı bilinmez bir Türk delikanlısının, bir yandan gazetesi ile uğraşarak, bir yandan koskoca resimli bir ansiklopedi çıkarmaya kalkışmasındaki cesaret, ancak inanmış bir inkılapçının aşkından ve şevkinden başka ne ile izah olunabilir?
Ali Suavi'nin belirgin karakteri inkılapçılık olduğu için dersini de vaazını da bilgi ve yazısını da bu uğurda kullanmıştır. Maksadı halkı uyandırmak ve aydınlatmak, devleti maddi manevi bütün tesisleri ile yeniden nizamlayarak kurmaktır.
Bizzat İ. Hami Danişmend'e göre "Ali Suavi'nin ihtilalciliği dünyanın en samimi sayılmış ihtilalcilerinde bile görülen menfaat fikrinden münezzehtir. Akıbeti fikir yolundaki feragat ve samimiyetinin en azametli hüccetidir. Tanzimat ve böyle bildiği için ecel şarabını kendi eliyle hazırlayabilen yegâne şahsiyet ondan ibarettir."
... geleceğe doğru en çok ışık veren Ali Süavi'dir. İlk Türkçülerdendir ve ilk Türkçecidir. Hatta laisizim prensiplerini ilk olarak ortaya atan odur. Osmanlı saltanatının kurtuluşu üzerine müspet teklifleri de onun yazılarında okudum.
İstanbul'a son dönüşüne kadar çoğu küçük broşürler olmak üzere, 127 eser yazmıştır. Hepsi el yazmasıdır ve elden ele dolaşmaktadır: "Bunu bilenlerin bu kitapları yazıma bırakmayıp bastıracaklarını ümit ederim".