Gazzali’nin Tasavvuf Metafizigi’nin temeli olan Mişkatul Envar bir nur metafizigidir.
Varlık nuru,
göz nuru, akıl nuru, kalp nuru, nübüvvet nuru gibi mertebelerle bir bilgi, marifet ve görü, basiret biçiminden söz eder ki yakini kesin bilginin ancak bu mertebelerden gecerek hasıl olacagını anlatır.
Hz Ali’nin buyurdugu gibi ‘İnsan bilgidir’.
Burada Gazzali’nin marifet merkezli insan anlayışını da görüyoruz.
Bu anlayışı Kur’an’ın Nur suresine ve nur ayetine atıfla temellendirdigini söylememiz de gerekir.
Bu nur ne doguya ne batıya aittir ve mübarek bir zeytin ağacından ve onun ateş değmese bile ışık saçan yağından gelir.
Bunun insanda karşılığı nedir?
Biz bu kandili, bu yağı, bu ateşi, bu zeytin ağacını nasıl buluruz?
İmam Gazali