ş
ŞEKER
0 üyeTakip
Celal Bey'in yaptığı denemelerden çıkan sonuçlar neticesinde, Sivas'ın pancar tarımı için gerekli olan şartlara uygun olmadığı sonucuna varıldı. Celal Bey, bu neticeyi Kazım Bey'e ileterek kurulması düşünülen şeker fabrikası için en uygun olan yerlerin, Yeşilırmak vadisi içerisinde bulunan; Tokat, Turhal, Kazova, Zile ve Amasya olduğunu belirtti. Bu yerler gezilip, gerekli teknik etütler yapıldıktan sonra, kurulması düşünülen şeker fabrikası için en uygun yerin, Amasya olduğu sonucuna varıldı. Fakat daha önceden fabrikanın Sivas'ta kurulacağı, Sivaslılara vaat edildiğinden dolayı bu karar, siyasi bir problem nedeni olabilirdi. Hükümet, bu durum karşısında fabrikanın Sivas'ta kurulması için diretirken, Genel Müdür Kâzım Bey'in girişimleriyle Sivas'tan vazgeçildi. Şeker fabrikasının, Amasya'nın biraz daha güneyinde bulunan ve Sivas'a da yakın olan, Yeşilırmak kenarındaki Turhal'da kurulmasına karar verildi.
Eskişehir Şeker Fabrikası inşa edilmeden önce, şehirde işçi gündeliği otuz kuruş iken, fabrika inşaatı başlayıp işçiye duyulan ihtiyaç artınca bu rakam, seksen-doksan kuruş seviyelerine ulaştı. Ayrıca fabrikanın kurulmasıyla şehirdeki; arabalara, otomobillere, nakliye acentelerine iş; bakkallara, küçük esnafa ise yeni müşteriler bulundu. Oteller kalabalıklaştı. Yeni yapılan evler kiraya verildi. Böylece fabrika, Eskişehir'e yeni bir hayat, yeni bir ufuk açarak şehir hayatına büyük bir hareketlilik ve canlılık kazandırdı. Bu cazip ortam sayesinde, dış göçün önüne geçildi ve kentin 1927'de 154.332 olan nüfusu 1935'te 182.961'e yükseldi.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Üç beyazlar içinde öncelik, İstiklal Savaşı yılları boyunca yokluğu ile ülke halkını sarsmış olan şeker sanayisine verildi. Şeker siyaseti, iki aşamalı bir plan dahilinde yürütülecekti. Bu planın birinci aşaması, Türkiye'nin o günkü ihtiyacı doğrultusunda şeker üretimini temin etmekti. Şeker siyasetinin ikinci aşamasında ise Türk milletinin o günün şartları itibariyle iki misli şeker tüketen ileri toplumlar seviyesine getirilmesiydi.
Cumhuriyetin ilanı ile birlikte toplanan kongreler ve çıkarılan yasalar neticesinde Türkiye'nin ilk iki şeker fabrikası, 1926'da Uşak ve Alpullu'da işletmeye açıldı. Ancak kurulan bu fabrikalar, ülkenin şeker ihtiyacını tam anlamıyla kar- şılayamadığı gibi çok az miktarda üretilen şeker, halka yüksek fiyattan satılıyordu. Bu durum, ilk yıllarda önemli eleştirilere neden oldu.
Şirket temsilcileri, Nuri Bey'in İstanbul'a yalnız gelmesini ve yanına bir komisyoncu almamasını talep ettiler. Nuri Bey, bu talebin altında yatan maksadı severek, "Ben, İstanbul'u bilmem, yanıma bir rehber alacağım." yanıtını verdi. Bunun üzerine Nuri Bey'in altı dil bilen Milaslı Emin Zeki adlı arkadaşıyla birlikte İstanbul'da yapılacak olan toplantıya katılmasına karar verildi. Tokatlıyan Oteli'nde yapılan toplantıda, Nuri Bey'in tercümanlığını Milaslı Emin Zeki Bey yaptı. Bir süre sonra ilk üç şirketin temsilcileri, toplantıdan çekilme kararı aldı. Görüşmelere, Çekoslovakya'nın Škoda Şirketiyle devam edildi. Sanayi ve Maadin Bankasının girişimleri sonucu Škoda Şirketiyle bir sözleşme imzalandı.