Bahru'l-Kelam, üslup ve meseleleri ele alış tarzından anlaşıldığı
kadarıyla Ebü'l-Muin en-Nesefi'nin gençlik dönemlerinde kaleme
aldığı bir eseridir. Nesefi'nin bu kitaptaki üslubu, diğer iki kelam
eseri olan Tebsıratü'l-Edille ve Temhid'deki üslubundan son derece
farklıdır. Bu kitapta meseleler soru cevap şeklinde ele alınmış,
sorulara genellikle ayet ve hadisler ile cevap verilmiştir. Buna rağmen
zengin bir içeriğe sahip olan eser, diğer kelam kitaplarında bulunamayacak
olan bazı konuları ele almaktadır. Eser, Ebü'l-Muin
en-Nesefi'nin düşünce dünyası ile Matüridiliği tanımak adına yeterli
olmasa da Matüridiliği tanımak adına başlangıç olarak kafi geleceği
kanaatindeyiz. Marifetullahın akliliği, irade özgürlüğü, tekvin
sıfatının ispatı gibi Matüridiliğin kendisine mahsus görüşleri
eserde geniş bir şekilde işlenmiştir.
Eser bir giriş ve atmış sekiz ( 68) fasıldan oluşmaktadır. Bazı
başlıkların içeriği benzer olmakla beraber uluhiyyet, nübüvvet ve
sem'iyyat ile alakalı asli ve fer'i bütün kelam konularını ve muhalif
grupların görüşlerinin değerlendirilmesi ve eleştirisine ihtiva etmektedir.
Eserin Türkiye'deki yazma nüshalarının çokluğu sebebiyle,
eserin Osmanlı toplumunda çokca okunan kitaplardan biri olduğu
sonucuna varabiliriz.
Eserin Hasan b. Ehi Bekr el-Makdisi'ye (ö.836/1432) ait Gayetü'lMeram
fi Şerhi Babri'l-Kelam isimli bir şerhi bulunmaktadır.2 Zebidi
(ö. 1205/1791), eserin, Ahmed b. Mahmud el-Buhari'ye ait Şerbu
Babri'l-Kelam isimli başka bir şerhinin olduğunu kaydetse de bu şerh
hakkında herhangi bir bilginin olmayışı böyle bir şerhin varlığını
meşkuk hale getirmektedir.