Çalıkuşu
Çalıkuşu, Reşat Nuri Güntekin'in ilk defa 1922'de tefrika edilmeye başlanıp 1923'te kitap olarak yayımlanan, 1937'de büyük değişikliklerle tefrika edilen romanıdır.
Romanda, İstanbul köklü bir ailenin kızı olan çocuk ruhlu Feride'nin çok sevdiği nişanlısı tarafından ihanete uğramasıyla kendini öğretmenlik mesleğine adaması ve hayatını kazanabilmek için Anadolu'da şehir şehir dolaşması anlatılır. Melodram ögeleri ile yüklü bir aşk öyküsünün yanı sıra bürokrasi eleştirisi, kadınların Osmanlı toplumunda var olma mücadelesi, öğretmenlik mesleğinin icrası gibi pek çok konuyu ele alır.
Eserin sinema, televizyon dizisi, tiyatro ve bale uyarlamaları vardır.
Huzurunuzda önyargı ile yaklaştığım ve yıllarca okumak için ertelediğim Çalıkuşu'ndan özür diliyorum.
Hayalimde Çalıkuşu hep başkaydı, daha siyasi daha politik dava savunucusu sanırdım lakin kitabı okudukça hiç bir alakası olmadığını anladım. Sanırım bu; Çalıkuşu'nun diziye ve filme uyarlanmasından kaynaklanıyor gerçi ben ne filmini ne dizisini baştan sona izlemedim lakin kare kare görüntülerden zihnimde hep başka uyarlanmıştı. Yanıldığımı anladım mamafih kitapları okumadan önce film ve dizi hallerini izlemeyi pek uygun görmez, hiç yeltenmezdim bile haklı çıktım. Bir kereye masus kurduğum önyargı yıllarca Çalıkuşu'ndan uzak kalmamı sağladı.
En iyisi mi ben hiç konuşmayayım, siz okuyun beni öyle anlayın.
Şiddetle tavsiyemdir. İyi Okumalar
geceler kalamar kadavra midye tamamen
geceler sınıfsız-ki geceler fikre egemen
geceler kellesiz birer geveze cenin
geceler masus markus, biraz enguls lunin
geceler dandini geceler dandini geceler dasdana
« (Şimdi nerden bulalım masa sandalleyi ulan? Ağzına tüküreyim ben böyle muhtarlığın!
Yok! Yoktan yonga kopar mı? Yoktan var etmek allaha masus!Doğuracak mıyım şimdi masa sandalleyi? ) »
Erkekler karaborsaya düşmüş. Duyda inanma. ;)
Bizim komşu Zübeydanımların Allah vermesin, tam altı tane kızları var. Kaç senedir koca diye Allah Allah diyorlar. 1. adam Dimez mi gardaşım? İrkek gısmı garaborsaya bindi. Bu zamanda yirmi gıram, elli gıram gayfe bilem bulunuyo da, irkeğin dirhemi yoh. Gazataya -yirmisin- den yoharı olmayan, işde gullanmaya masus gız ilazım deyi bi ilan verdim de, amanıng Istanbul'un tüm garıları gız- ları başıma üştü be... Esmer mi istenğ, sarışın mı, pambih gibi beyaz mı, gumral mı? Gısası var, uzunu var, tombalağı var, çirozu var, şişgosu var... Goynün hangisini çekerse,
