Ölü Canlar kitabı, Rus edebiyatının en önemli gerçekçi yazarlarından biri olan Ukrayna asıllı Nikolai Vasilyeviç Gogol’un ilk cildini 1842’de tamamladığı bitirilememiş romanıdır.
Yazarın eserin ikinci cildini de yazdığı; ancak 1852 yılında ölümünden birkaç gün önce geçirdiği bir sinir krizi ile yaktığı da söylenmektedir.
Gogol, Ölü Canlar’da yalnızca bozuk düzenin acımasız eleştirisini değil, insan ruhunun hastalıklı yanlarını da eşsiz bir kara mizahla yansıtıyor.
Bu eserde Chichikov’la giderek palazlanan iş bitirici ve şarlatan insan tipine; onun “can” denilen sertler üzerine çevirdiği dolaplarla kazandığı güç üzerinden ise Rus kanunlarına ve sınıfsal ilişkilere ağır bir eleştiri yönelmektededir. Yani şu ki,
Çiçikov Rusya’yı gezerek son nüfus sayımında ölenlerin (ölü canların) ölüm belgelerini satın alır. Toprak sahipleri, bu alışverişten memnundur. Her iki tarafın da kârlı çıktığı bir durumdur bu. Çiçikov bu belgeleri toplayarak mevcut olmayan mülkü rehine koyar ve karşılığında para alır.