istiklal mahkemeleri yeni kurulmuş olan Türkiye Cumhuriyeti nin güçlendirmek halka demir yumruğu göstermek için kuruldu. İstiklal mahkemelerinde yargılananlar arasında Birinci Dünya savaşında kahramanlık gösterip devletten de ödül alan kişilerde vardı.
Bu incelemede kitaptan aldığım notları yazacam.
***İstiklal mahkemesi duruşmaları açık yapılsa da genellikle hükümler önceden veriliyordu. mahkemeler hükümlerin icrası için delil ve gerekçe bulmakla görevliydi. Mahkeme kararlarının halk arasında " sanığın idamına , tanıkların dinlenmesine " biçiminde alaya alınmasının sebebi de önceden verilmiş hükmü meşrulaştırmak için sergilenen şahit bulma komedisiydi
****TBMM söz konusu isyanı gerekçe göstererek Şark İstiklal mahkemesinin kurulması kararını almıştı. Ancak mahkeme başka görevleri de üstlenmişti. Doğudaki feodalizmi yok etmek, İslamcıları ve Kürtleri sindirmek , muhalif İstanbul basınını susturmak, Terakkiperver Cumhuriyet fıkrası nın sonunu hazırlamak , bu ekstra görevlerden bir kaçıydı.
***Şark İstiklal mahkemeleri , Kürt halkı ile Türkiye devletinin ilişkilerinde önemli rol oynamaktdır.
***Mahkemelerin dönüştürülmesi ; Hıyanet i vatan ( vatana ihanet) kavramı başta savaş zamanlarında , casusluk yapan ve düşmanla ittifak kişileri tanımlarken zamanla öyle bir hal aldı ki hemen hemen her muhalif hareket ve şahıs bu tür suçlamalarla yargı önüne çıkarıldı.
***Mahkemelerin baktıkları suçlar ,yargı metotları , üyelerin seçimi , yetki ve salahiyetleri öylesine değişti ki M.Kemal haricinde hiç kimseye karı sorumluluğu olmayan , dilediğine dilediği gibi muamele eden , herhangibi bir fiili isteği suç kapsamında ele alan korku saçan kurumlara dönüştüler
*** Yeni dönem istiklal mahkemeleri zaman içinde , rejim karşıtlarının hilafet taraftarlarının , muhalif basın