musa bervan
@musabervan
doğdum, yaşıyorum, öleceğim.
ayaklı kitap okuyucusu
okur yazar
Batıda bir yer
Güney Doğuda bir yer
10 okur puanı
Şubat 2021 tarihinde katıldı
Kısa kısa, hayat içerisinden notlar. Bir fotoğrafçının objektifine takılan keyifli tane tane enstantaneler. Çiçeği burnundan bir hikayecinin ilk ciddi adımı bence arkası gelecektir zira yazılan hikayeler gelecek vaad ediyor.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Don kişot! Çocukken şöyle der ve gülerdik "Don Kilot". İç dünyamda farklı kapılar açan kitaplardan biridir ve eminim bir çok insanda da olduğu gibi benim hayatımda bu kitabın yeri ok farklı ve önemlidir. Bu kitabı ilk okuduğumda onaltı yaşında idim. İtiraf etmeliyim ki don kişot'un renkli dünyasında dolaşırken pek bir şey anlayamamıştım ama yine de beni rahatsız eden bir şeyler vardı. Tanımlayamadığım fark edemediğim bir şey. Bir terslik var bu kitapta. Yirmi yaşında kitabı yeniden okuduğumda tersliğin ne olduğunu buldum(tabi bencileyin. Kimseyi bağlamaz ve asla tek doğru olduğunu iddia etmem) Kitabın gerçek kahramanı! evet bence kitabın kahramanı; Alanso Quijano namı diğer Don Kişot değildir. Şöyle ki;
Miguel de Cervantes bence kesinlikle bir dahi. Roman anlatısının babasını yazmakla kalmamış aynı zamanda zamanının çok ilerisinde olan sınıf çelişkisine parmak basmıştır. Alanso Quijano sağlıklı, semirik varsıl bir ihtiyardır hele o dönemde insan ömrünün ortalama otuzbeş olduğunu düşünürsek Alanso adeta ölemeyen bir burjuvadır. Bu şımarık ihtiyar dertsizlikten kafayı yemiş ve okuduğu şövalye hikayelerinin etkisiyle yollara düşmüştür. Tek başına mı? Hayır. Gariban sancho panza ile. Sancho'nun seçeneği yoktur. O Hayatını idame etmesini sağlayan yani patronu olan Alanso'ya bağlıdır. Ve mecburen bu kaçık ihtiyarın arkasına takılıp onun her türlü kafayı yemiş saçmalıklarına ekmek parası için tahammül eder. O bir ezilendir. Seçme şansı olmayan işçidir. Göçük altında kalacağını bile bile madene giren madenci gibi. İş güvenliği alınmadığı için canı tehlikede çalışmaya mecbur kalan tersane işçileri gibi. Bu romanın romantik tarafıdır sevimli ihtiyar ve dünyayı kötülüklerden kurtarma çabası. Yel değirmenlerine falan saldırması asıl trajik olan ve gerçek olan sancho dur. Durun ve
Bu kitapta bence görünenden fazlası var. Ne demek? Yani, Hikayeye baktığımızda bütün kurgunun büyük buhran döneminde çiftliklerde çalışarak para biriktirip kendi ufak çiftliklerini kurmak isteyen iki gezgin üzerine olduğunu görürüz. George ve lennie. Aralarında kan bağı olmayan kaderin bir şekilde yollarını birleştirdiği iki adam. George kendi kendine yetebilecek güce ve akla sahip hikayenin zeki olan karakteridir. Lennie ise devasa cüsseli, çok kuvvetli ancak aklı henüz bebeklik dönemini geçmiş bir insan yavrusu kadar olan zavallı karakteridir. Lennie nin yumuşak şeylere dokunma takıntısı ve bu esnada kendinden geçerek okşadığı canlıyı öldürmesi ikilinin başını sürekli belaya sokmaktadır. Bu bela en fazla çalıştıkları çiftlikten kovulmaktır. Ta ki hikayenin geçtiği Kaliforniyadaki Salinas Vadisi'nde, Soledad yakınlarında bir çiftlikte çalışmaya başlayıncaya kadar. Bu kez Lennie nin okşarken farkında olmadan öldürdüğü bir tavşan değil çiftliğin sahibinin oğlunun(Curley) genç ve güzel karısıdır.(Ki hikayede adını bilmediğimiz yegane kahramandır ve aslında bence Lennie yada George kadar önemli bir yeri vardır. Bence steinback bu noktaya kafa yormamızı istiyor kadının neden ismi belli değil?) George ya Lennie nin intikam isteyen Curley tarafından hunarca öldürülmesine göz yumacak ya da tek dayanağı dostunun bu işkenceye maruz kalmasını engelleyecektir. Lennie yi Curley den önce bulur. Onu hayalleri olan çiftliği anlatarak sakinleştirir ve kafasına bir kurşun sıkarak acı ekmeden ölmesini sağlar. Peki ama niye FARELER kitabın hiç bir yerinde farelere dair bir tespit bir gönderme yok? Tavşanlar ve insanlar da olabilirdi pek âlâ ya da kediler ve insanlar. Neden fareler ve insanlar? Kitap ismini Robert Burns'un "Bir fareye" isimli şiirinden alır bu şiir de şu dizeler sıklıkla
İşittiğime göre Sabahattin Ali müsvedde kullanmazmış. Önce kafasında yazar ve onu daktiloya dökermiş. Belki doğrudur belki de değildir zira bu çeşit insanların kafaları biz fanilerden farklı çalışır. Misal sen kitap okuyan birine bakarsın ve kitap okuyan birini görürsün Sabahattin ağabey bakar kendini arayan birini görür ve başlar kendini arayan adamın macerasını ilmek ilmek örmeye. Bu çeşit insanlar ölümsüzdür misal sen kalemi kağıda yazmak için kullanırsın Sabahattin ağabey o kalemi alır kazık yapar dünyaya çakar hani sen dersin ya "kazık mı çakacan dünyaya?" diye hah işte Sabahattin ağabey çakar. Çok değişiktir o çeşit insanlar, çok.
London, tabiattan çok etkilenmiş bir yazar. Sadece habitattan bahsetmiyorum sosyal tabiattan da bahsediyorum. Olmadığı ve anlamadığı hiçbir şeyi yazmamış bunu sadece bu kitabında değil, ademden öncede, ateş yakmakta habitatatı, onun işleyişini, inceliklerini nasıl yakaladığını gördümüz gibi demir ökçe, dönek gibi kitaplarında da toplumu, toplumsal sınıfların tabiatını, çarkların nasıl acımasızca döndüğünü seriyor gözümüzün önüne. Ve bunu sınıfın içinden bir birey olarak, halkın, ezilenin yanında bir gözle sunuyor. Muhteşem adamın muhteşem eserlerinden biri sadece. Bu arada, bu kitap özelinde çevirmenin eline sağlık deyip hakkını teslim etmek lazım gelir
