Paragraflardan da öğrenecek çok şeyimiz var
İnsan; yaşadıkça neyin gerçek, neyin yanılgı, neyin değerli, neyin değersiz olduğunu daha net görüyor. Yaşadıklarının, edindiğin deneyimlerin seni değiştirmesine izin verdiğin; empati kurabildiğin zaman daha mutlu ve huzurlu oluyorsun. Yaşama bakışımızın kalıcı mutluluktaki payı, çok istediğimiz bir şeyi elde etmenin kısa süreli hazzından çok daha büyük. Kendimi en mutsuz hissettiğim zamanlar, içinde bulunduğum koşullara tek bir yönden baktığım zamanlardı örneğin. Şimdi ise bazı şeylerin istediğim gibi gerçekleşmeyeceğini anladığımda o konudaki beklentilerimi değiştirmeyi öğrendim. Amaçların peşinde koşmak hayata renk veriyor ama bir amaca bağımlı olmamayı öğrendiğinizde de mutluluk sizi bir yerlerde yakalıyor.
Sende Evde Kaldın1000Kitap
Antropologlar der ki, insan toplulukları hayatta kalma ve üreme üzerine kuruludur. Evet, biyolojik bir gerçek bu. Ama biz artık mağara devrinde yaşamıyoruz. Modern dünyada birey, kendi anlamını yaratma hakkını kazandı. Yine de kolektif bilinçaltımız hâlâ “evlen, yuva kur, çocuk yap” komutunu tekrar tekrar fısıldıyor. Özellikle kadınlara. Çünkü tarih boyunca kadının değeri, doğurganlığı ve ev içi rolü üzerinden ölçüldü.Psikoloji bunu “sosyal rol teorisi” ile açıklıyor. Toplum bize roller biçiyor ve biz de o rollere uymazsak dışlanma korkusu yaşıyoruz. Karen Horney’in “nevrotik ihtiyaçlar” kavramı burada devreye giriyor: Sevgi, kabul görme ve aidiyet ihtiyacı o kadar güçlü ki, insanlar mutsuz bir evliliğe razı oluyor, yalnız kalmaktansa. Oysa Carl Jung’un “bireyleşme” süreci tam tersi bir yolculuk öneriyor: Maskeleri atmak, kendi gölgemizle yüzleşmek ve gerçek benliğimize ulaşmak. Evlilik bu yolculuğun bir durağı olabilir, ama kesinlikle istasyonu değil.Felsefeye bakalım. Aristoteles “eudaimonia” der; yani “güzel yaşam”, erdemli bir hayat sürmek ve potansiyelini gerçekleştirmek. Epiktetos gibi Stoacılar der ki, mutluluk dış şartlara bağlı değildir; içimizde, seçimlerimizdedir. Sartre ise varoluşçu bir çığlık atar: “Varoluş özden önce gelir.” Yani sen önce varsın, sonra ne yapacağına karar verirsin. Evlilik bir tercih olabilir, ama zorunluluk değil. Zorunluluk haline getirildiğinde ise özgürlüğün katili olur.Düşünün: Nobel ödüllü bir bilim insanı, uluslararası arenada konuşmalar yapan bir lider, kitapları onlarca dile çevrilmiş bir yazar… Ve bir teyze, çayını yudumlarken “Kızım, sen de evde kaldın” diyor. O kadının umurunda mı gerçekten?Bence değil. Çünkü o kadın çoktan Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinin en tepesine, “kendini gerçekleştirme” basamağına tırmanmış. O,
Reklam
Sende Evde Kaldın
Antropologlar der ki, insan toplulukları hayatta kalma ve üreme üzerine kuruludur. Evet, biyolojik bir gerçek bu. Ama biz artık mağara devrinde yaşamıyoruz. Modern dünyada birey, kendi anlamını yaratma hakkını kazandı. Yine de kolektif bilinçaltımız hâlâ “evlen, yuva kur, çocuk yap” komutunu tekrar tekrar fısıldıyor. Özellikle kadınlara. Çünkü tarih boyunca kadının değeri, doğurganlığı ve ev içi rolü üzerinden ölçüldü.Psikoloji bunu “sosyal rol teorisi” ile açıklıyor. Toplum bize roller biçiyor ve biz de o rollere uymazsak dışlanma korkusu yaşıyoruz. Karen Horney’in “nevrotik ihtiyaçlar” kavramı burada devreye giriyor: Sevgi, kabul görme ve aidiyet ihtiyacı o kadar güçlü ki, insanlar mutsuz bir evliliğe razı oluyor, yalnız kalmaktansa. Oysa Carl Jung’un “bireyleşme” süreci tam tersi bir yolculuk öneriyor: Maskeleri atmak, kendi gölgemizle yüzleşmek ve gerçek benliğimize ulaşmak. Evlilik bu yolculuğun bir durağı olabilir, ama kesinlikle istasyonu değil.Felsefeye bakalım. Aristoteles “eudaimonia” der; yani “güzel yaşam”, erdemli bir hayat sürmek ve potansiyelini gerçekleştirmek. Epiktetos gibi Stoacılar der ki, mutluluk dış şartlara bağlı değildir; içimizde, seçimlerimizdedir. Sartre ise varoluşçu bir çığlık atar: “Varoluş özden önce gelir.” Yani sen önce varsın, sonra ne yapacağına karar verirsin. Evlilik bir tercih olabilir, ama zorunluluk değil. Zorunluluk haline getirildiğinde ise özgürlüğün katili olur.Düşünün: Nobel ödüllü bir bilim insanı, uluslararası arenada konuşmalar yapan bir lider, kitapları onlarca dile çevrilmiş bir yazar… Ve bir teyze, çayını yudumlarken “Kızım, sen de evde kaldın” diyor. O kadının umurunda mı gerçekten?Bence değil. Çünkü o kadın çoktan Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinin en tepesine, “kendini gerçekleştirme” basamağına tırmanmış. O,
Sevmek zor işmiş.
Bir de zor olanı sevmek var ki, insanın omuzlarına bambaşka bir yük bırakıyormuş.
İçinden sağlam çıkabilmek ise hepsinden daha zormuş.
İnsanın içi bağıra bağıra konuşurken, dilinin susmak zorunda kalması ne kadar ağırmış meğer.
Hayatımda ilk defa birini kaybetmekten korkuyorum.
Kaybetmeyeceksin deme.
insan başkasından değil, kendinden de korkarmış.
Bunu da yaşadım.
Korkularının farkında olmak, onları susturamayacağını bilmek ve yine de susmak zorunda kalmak…
Bugün uzanıp uzun uzun uzakları izledim.
Sonra kitabımın bir sayfasına şu cümleyi yazdım
“Hayatımda ilk defa kendimi çaresiz hissediyorum.”
Ben hiç çaresiz hissetmedim kendimi biliyor musun?
Ne zaman çıkmazda kaldığımı düşünsem mutlaka bir yol aradım.
Bir kapı kapanırsa başka bir kapı bulmaya çalıştım.
Vazgeçmedim.
Çözüm aramaktan hiç vazgeçmedim.
Ama ilk defa…
Evet, ilk defa kendimi çaresiz hissettim.
Çaresizlik…
Hiç sevmediğim bir kelime.
Hatta hayatıma yakıştırmadığım bir duygu.
Çözüm bulamamak,
Elinden hiçbir şey gelmemesi,
Kendini bir çıkmazın tam ortasında hissetmek…
Tam olarak buymuş çaresizlik.
Elden bir şey gelememesi.
Bundan hep nefret ettim.
Çünkü ben, ölüm dışında her şeyin bir çaresi olduğuna inananlardanım.
Nicos Kazancakis, Zorba'nın yazarı. Mezar taşında şey yazıyor "Hiçbir şey ummuyorum, hiçbir şeyden korkmuyorum, özgürüm. Birçok şey yaşanıyor ama hiçbiri karşısında çok büyük bir sevinç ya da üzüntü duymadığımı fark ettim. Bir olaya verdiğimiz biçim, değer, kıymet zaman içinde değişebiliyor. Mesela bugün senin canını çok sıkan bir şeye bir süre sonra uzaktan bakıyorsun diyorsun ki "Ulan iyi ki öyle olmuş" diyorsun ya da bugün çok sevindiğin bir şey bir süre sonra bütün acılarının kaynağı haline gelebiliyormuş. Bütün işkenceler bir gün diniyor ve bir süre sonra acının da, mutluluk gibi, bir anlamı kalmıyor. Bu da aslında hayatın anlamsızlığının anlamına getiriyor beni. Yaşama derinden katılmak istiyorum ama ona daha az bağlı kalmak koşuluyla. Yani "Ölüyoruz demek ki yaşanılacak!" İsmet Özel diyor ya. Yani o tutkuya sahibim ama şu an geldiğim noktada bunu ben biraz pozitif nihilizm gibi anlıyorum. Aslında absürt bi gerçekliği kapsıyor. Böyle Kierkegaardvari, "Karanlıkta atılan kahkaha" gibi.
Her rüyanın aynı salı öğleden sonra gerçekleşmesini beklemiyorum.
Zamanlamayı anlıyorum.
Mevsimleri anlıyorum.
Bazı şeylerin yapımının yıllar alabileceğini anlıyorum.
Ama aynı zamanda inanıyorum ki, bir gün, bugüne kadar inşa ettiğim her şey aynı yaşamda bir araya gelebilir.
Ev gibi hissettiren bir aşk.
Beni heyecanlandıran iş.
Bana özgürlük veren para.
Beni besleyen dostluklar.
İçinde yaşamaktan mutluluk duyduğum bir beden.
Huzur. Neşe. Arzu. Amaç.
Birini diğerine sonsuza dek feda etmek zorunda olduğum fikrini kabul etmeyi reddediyorum.
Sevilmekle başarılı olmak arasında seçim yapmak zorunda olduğuma inanmıyorum.
Yumuşak olmakla güçlü olmak arasında seçim yapmak zorunda olduğuma inanmıyorum.
Anlamlı bir yaşam ile karlı bir yaşam arasında seçim yapmak zorunda olduğuma inanmıyorum.
Belki bugün hepsini kaldıramam.
Belki bazı parçalar diğerlerinden önce gelir.
Belki bazı hayaller diğerlerinden daha fazla zamana ihtiyaç duyar.
Sorun yok.
Yapmayacağım şey ise, bir şey henüz gerçekleşmedi diye daha azını istemem gerektiğine kendimi inandırmak.
Kıtlığı bilgelik olarak adlandırmayacağım.
Hayal kırıklığını olgunluk olarak adlandırmam.
İsteklerimi mevcut koşullarıma uydurmak için küçültmeyeceğim.
Bugün her şeye sahip olmamam, gelecekte her şeye sahip olamayacağım anlamına gelmez.
Ve çocukluğumdan beri süregelen bu inanç beni çok şeyin üstesinden getirdi.
Çünkü daha dolu bir hayatın mümkün olduğuna gerçekten inandığınızda, yetinmek gereksiz gelmeye başlar.
Daha iyi bir aşkın var olduğuna inanıyorsam, doğru olmayan bir aşka neden tutunayım ki?
Anlamlı bir başarının mümkün olduğuna inanıyorsam, beni tüketen bir işte neden kalayım ki?
En derin arzularıma sırf beklediğimden daha fazla sabır gerektiriyor diye neden ihanet edeyim ki?
Bekleyebilirim.
Reklam
Reklam