Babanzade Ahmet Naim
Muallim Cevdet'in ''Onda Muhammedi bir yürek vardı'' dediği adam. (Babanzade Ahmet Naim)
Babanzade Ahmet Naim
Arapçası Akif’i bile imrendirecek seviyede. Medrese kökenli değil, herhangi bir dini eğitim bile almamış. Kendi çabasıyla kendi yolunun dervişi yani. Yalnızca bu yönüyle bile oldukça nev-i şahsına münhasır bir alim. Amiş Efendi’nin damadı olarak sufimeşrep, Mehmed Âkif’in, sahabeden sonra en çok sevdiği kişi olarak sadık-ı refik ve Sırat-ı Müstakim-Sebilürreşad mecmualarında yazdığı mermi gibi yazılarıyla bir ateş-i suzan.
Yakup Kadri'de Uzam Gerçekçiliği Kiralık Konuk Uzam, konak.
Naim Efendi'nin hastalanıp ölüm döşeğine düşüşü ile konağın çürüyüşü ve Osmanlı Devleti'rtin çöküşü arasında paralel kurgu vardır. (Cem Çomunoğlu, Romanda Estetik Kalkışma I, İnsancıl Yayınları, İstanbul, 2015, y. 253.)
Nur Baba Uzam, tekke.
Yakup Kadri, Nur Baba romanında çökmekte olan Osmanlı İmparatorluğu'nun toplumsal yapısındaki önemli kurum lardan biri olan Bektaşi tekkelerinin bu çöküşten payını aldığını göstermek istemiştir. (Gülay Yeşilipek, Romanda Estetik Kalkışma Hüküm
Sayfa 110 - İnsancıl yayınları 2024
Biz bugün özgür bir ülkede, huzur içinde yaşıyorsak, o gün uykusuz kalan ve pes etmeyen o kahramanlar sayesindedir.
Vatanı korumak, çocukları korumakla başlar.
Muhibbî’nin elyazması güzel bir divan nüshasını görmek isterseniz Fatih’te Millet Kütüphanesi’ne gidiniz, orada Ali Emirî Efendi’nin vakfettiği kitaplar arasındadır. Yazı o devrin ünlü din bilgini Ebussuud Efendi’nindir. Üstündeki tuğra da Sultan Süleyman’ın eliyle çekilmiştir.
Biz elimizdeki matbu nüshayı açalım, ilk şiir bir “münacat”:
Zikr-i bismillahirrahmanirrahim
Aşikâre gizlüye sensin alim
Derdmendim, derdime eyle deva
Ki kamu hastalara sensin hekim
Hamdilillah kim Muhammed ümmeti
Eyledin bû bendeni ya Kerim
Son nefeste sakla imanım benim
Bulmaya yol ana şeytan-ı racim
Mustafa’nın hürmetine ya İlah
Sen müyesser eyle cennat-ı naim.
