İnsan ömrü takvimlere göre değil, yaşanmışlıklara göre hesaplansa daha doğru rakamlar bulamaz mıydık? Bunun rasyonel olması da şart değil üstelik. Bazıları için bir asır, bazıları için gülümsediği kadar, bazıları için hüznü kadar yaşadı dersek yanlış olur mu?
Tolstoy, hakikatı ve yalanı birbirinden ayırmak zorunda hissetse de kendini, aldanışın ve iki yüzlülüğün yanında olamayacağını haykırsa da ruhuna, yükselmek için her sıçrayışta şüphenin ağlarına takıldı.