Eğer Türkler de, mesela askerlikten muaf ve sadece Garp'ın kazanç ve ticaret tarafına kendilerini vermiş olsalardı, onlar da belki daha çok sayıda , daha erken zengin olabilirlerdi. Fakat, sırf kazanç ve refaha bağlılık, onları da buyük ve paralı devletler tarafından kolaylıkla avlanabilmek vaziyetine düşürebilirdi.
Nesilden nesile istiklâlini muhafaza ve daima bir yeni Türkiye ideali uğrunda kanlarını akıtan, tarihte misline az tesadüf edilen meşakketlere göğüs gerenler, bur de memleketin maddi menfaatlerinden ve imtiyazlarından istifade etmemişlerdir.
Garp medeniyetinin herhalde bir hastalık geçirmekte olduğu muhakkaktır ve bunun başta gelen sebebi maddi ile mânevi varlık arasındaki muvazenenin( dengenin) bozuk olmasıdır.