Meriç’in “ Kaderimi tayin eden kitaplardan biri” olarak nitelendirdiği Terbiye-i İrade, insanın yaradılıştan bu yana kendine ve dış dünyaya hükmetme meselesini ele almıştır.Kitabı okuduğunuzda insan iradesinin en nihai kararlarda ve en önemli anlarda kendini ya derin bir anlamsızlığın içinde bulduğu ya da en küçük bir durumdan büyük anlam çıkardığıdır. Yazar insan iradesinin iyiyi ve kötüyü ayırt ettiğini, kuvvetli bir iradeniz varsa ahlâk ilminde de önde olacağınızı anlatır. Fakat sadece irade yeterli değildir. Fiiliyata dökülmeyen iradenin de insanı ve kendini çürüttüğünü düşünebiliriz. Derin bir tefekkür de sağlam bir irade için ön koşuldur. İnsanın önce kendini tanıması gerekir, kendini tanıyan insan başkasını tanımakta ve iradesini kullanmada, iyiyle kötünün bilincinde olmakta güçlük yaşamayacaktır.