Öykü Nil ÇAKIR
@oykunilcakir
Disce quasi semper victurus vice quasi cras
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Felsefi SorularFelsefe
Felsefe soruları, bilim, sanat, din gibi diğer insan etkinliklerinden ayrı sorulardır. Bilimin soruları olgulara, olgular arasındaki ilişkilerin düzenliliklerine ilişkindir. Sanatın soruları duyusal alana ve beğenilere ilişkindir. Bir sanat eserinin güzel olup olmadığı, estetik değeri gibi. Dinin soruları ise metafizik bir alana aittir. Evren yaratılmış mıdır? İnsan hayatının amacı nedir? Tanrı var mıdır? gibi. Felsefi sorular hem olgulara hem de metafizik alana aittir. Felsefi sorular olguların düzenliliğini değil arkasındaki nedenleri sorgular. Felsefedeki ‘nedir’ kavramların anlamını sorar. Örneğin, “İyi nedir?” sorusunu soran, kendisine bir felsefe sorusu sormuşsa aslında “İyi sözünün anlamı nedir?” sorusunu sormuştur. İşte, felsefe, edimin soru konusu yaptığı kavramların anlamıyla uğraşmaktadır. Her felsefe sorusunda amaç, bir kavramın ya da kavram öbeğinin açıklanmasıdır. Anlamı sorma felsefe sorularının özelliğidir.
Filozof kendinden önceki soruların ve cevapların farkında olarak soru sorar. Soru, derinleşmeyi ve farklı yönlerden görmeyi sağlar. Bir konuya ilişkin sorular cevaplardan daha önemlidir. Konunun içeriğini anlamaya başladıktan sonra merakımız devam eder, hatta bazen artar. Bu durumda tekrar sorular sorarız. Zihnimizde anlam derinleştikçe sorularımız da değişir. Bildikçe bilmediklerimizi fark ederiz. Bilmediklerimizi bilmek bizde yeni soruları ve düşünceleri ortaya çıkartır. Bu bir düşünsel döngü gibidir. Fakat hiçbir zaman soru sormaktan vazgeçmeyiz. Filozof soruları kendine soran kişidir. Böylece her soruda farklı bir bakış açısı ortaya koyar. Filozof soru sormaktan vazgeçmeden yeni sorular ve farklı düşünceler ortaya koymaya çalışır.
Friedrich Wilhelm NietzscheFelsefe
Friedrich Wilhelm Nietzsche, 1844'de dindar bir ailenin oğlu olarak Dünya'ya gelmiştir. Babası, amcası ve büyük babası Luteryan din adamlarıydı. Babası ve erkek kardeşi o küçükken öldüler ve Nietzsche annesi, büyük annesi ve iki teyzesi tarafından yetiştirildi. 24 yaşında Basel Üniversitesinde profesör oldu. Orada kendisini derinden etkileyen besteci Richard Wagner ile tanıştı ama ilişkileri bir süre sonra Wagner'in Yahudi karşıtlığı yüzünden bitti. Nietzsche 1870'de difteri (mikroorganizmanın boğaz, burun,göz ve deriye yerleşmesiyle ortaya çıkan ciddi sonuçlara, ölümlere yol açabilen bir hastalıktır.) ve dizanteriye(bakteri, amip ve virüslerin neden olabildiği bir bağırsak enfeksiyonudur) yakalandı sonrasında da sağlığı bir türlü düzelmedi. 1879'da öğretim üyeliğinden istifa etmek zorunda kaldı ve sonraki on yıl boyunca Avrupa'da dolaştı, en çok yaptığı şey; yürümekti günde 8-10 saat yürüyordu. 1889'da sokakta, bir atın kırbaçlanmasını engellemek isterken yere yığıldı ve bir daha hiç iyileşmemek üzere sinirsel bir çöküş yaşadı. 1900'da 56 yaşında öldü. Din, ahlak, modern kültür, felsefe ve bilim üzerine metafor, ironi ve aforizma dolu bir üslupla eleştirel yazılar yazmıştır.
Holmes, Watson'la birlikte kamp yapmaktadır. Gecenin geç bir saatinde Holmes uyanır ve Dr.Watson'ı dürter. "Watson," der, "göğe bak ve bana ne gördüğünü söyle."
"Milyonlarca yıldız görüyorum Holmes" der Watson.
“Peki, bundan ne sonuca varıyorsun Watson?"
Watson biraz düşünür, sonunda, "Şey" der "astronomik açıdan milyonlarca galaksi ve muhtemelen milyarlarca gezegen bulunduğu sonucuna varıyorum. Astrolojik açıdan Satürn'ün Aslan burcuna girdiğini görüyorum. Zamansal açıdan saatin yaklaşık üçü çeyrek geçtiğini kestirebiliyorum. Meteorolojik açıdan yarının harika geçeceğini düşünüyorum. Teolojik açıdansa Tanrı'nın her şeye gücünün yettiğini ve bizim minnacık olduğumuzu çıkarabiliyorum. E, peki sen ne sonuca vardın Holmes?"
"Birisi çadırımızı çalmış dostum.”
Thomas Cathcart - Felsefeyi Mizah Yoluyla Anlamak
Filozof mu olmak istiyorsun?
Alay edilmeye hazırla kendini. Halk seni yuhlayacak ve; "Bir gecede filozof oldu bu adam. Böyle küstahça bakışı neden kaynaklanıyor acaba?" diyecek. Fakat bu küstahça bakış sende olmasın. Sana iyi ve güzel görünen düşüncelere sımsıkı bağlan. Metib olduğun taktirde, önceleri seninle alay edenlerın zamanla sana imreneceklerini bil.
Eğer onların alaylarını önemsersen iki misli gülünç olursun.
Ekiptetos