Özden
@ozdency
Şu anda okuduğu kitap
Söylev (hitabet) dersleri vererek geçinen Sofistler, bilginin satılabileceğini, dolayısıyla öğretilebileceğini söylemişlerdi. Konumları gereği olarak da, bilginin, erdemin, siyasal bilgilerin ve siyasal erdemin doğuştan, aristokratların kalıtımsal niteliği olduğu savlarına karşı çıkacaklardı. Bu da demokratik bir anlayıştır. Dolayısıyla onları bir bakım aristokratik düşünüşün temeline saldıran düşünürler olarak görebiliriz.
Reklam
Pythagoras, felsefesini, İyonya felsefesini de başlatan soru ile başlatılmış görünür: "Evrenin ana ilkesi nedir?" biçimindeki soruya verdiği yanıt, İyonya doğa felsefesinde genellikle verilenlerden çok farklıdır. Onun madde değil "sayı" olduğunu söyler. Öyleyse (sayı bir madde olmayıp madde dışı bir şey; bir düşünce, bir idea olduğuna göre) idealist felsefenin temellerinin attığı söylenebilir. Pythagorascılara göre gerçek varlıklar sayılardır. Evrende sayısal bir düzen ve düzensizlik vardır. Bu yüzden her şey sayı ile anlatılabilir. Bir sayısı örneğin, tanrıdır. Birden başlayarak her sayının bir karşılığı, bir anlamı vardır. Her sayı bir varlığa ya da düşünceye denk düşer. Denk düşmekten öte varlığın ta kendisidir.
Demokritos'un insan, ahlak, politika ile ilgili düşüncelerinin doğa felsefesine dayandığını görüyoruz. Ona göre, evrende her şey atomlardan, maddeden yapılmış olduğu gibi insan da maddelerden oluşur. Madde dışında, maddesiz ruh diye bir şey yoktur. İnsanın duyguları, istekleri ve düşünceleri, bedenindeki ateş atomlarının devinimlerinin (hareketlerinin) ürünüdür. Ateş atomlarının bedendeki devinimler durgun ve ölçülüyse, insan mutlu; kızışık ve ölçüsüzse insan mutsuzudur.
Herakleitos'un diyalektik düşünüşü ve bakış açısı, idealist filozof Hegel'i, Hegel kanalıyla da Marx'ı derinden etkileyecektir.
Herakletios evrendeki değişmenin (örneğin sıcak ile soğuk gibi) zıtlıkların sürekli savaşının ürünü olduğu söyler. Böylece "diyalektik" denecek olan düşünüş yöntemini, diyalektik bakış açısını da düşünce tarihine armağan etmiş olur. Ancak, Herakleitos'a göre, zıtlıkların arkasında bir "birlik", değişmelerin arkasında bir "değişmezlik" vardır. Ona "logos" adını verir. Logos Eski Yunancada söz, akıl anlamlarına gelmektedir. Dolayısıyla onun felsefesini (diyalektik mateyalizm'den çok) "diyalektik idealizm" olduğu söylenebilir.
Reklam