Takvim-i TürkiTarih
Edouard Chavannes, Fransız bir sinolog ve Çin bilimcisidir. Çin’de yaptığı araştırmalar sayesinde Türk tarihini aydınlatan önemli bir bilim adamıdır. Bu eserinde de bizlere On İki Hayvanlı Türk Takvimini pek detaylı olmasa da anlatmaktadır. Zaten yazarın bu yazdıkları bir makalesinden derlenerek kitap haline getirilmiş. Yani makalenin asıl yazılış amacının On İki Hayvanlı Türk Takviminin Çinlilere değil, Türklere ait olduğunu anlatılmak istemesidir.
Takvimden genel olarak bahsedecek olursak güneş yılını esas alır. Bir yıl, 365 gün 6 saattir. On iki Hayvanlı Takvim'in başlangıcı Nevruz Günü'dür. Aynı zamanda T.C. tarihinde bu alanda en önemli çalışmayı Osman Turan yaptı.
On iki Hayvanlı Takvim'de kullanılan hayvan isimleri ve o yılda doğanların karakter özellikleri şunlardır: Sıçgan (siçan)= Enerjik; Ud (öküz)= Çabuk sinirlenen, çekici; Bars (pars)= Düzensiz tipler; Vışgan (tavşan)= Merhametli; Lu (ejder / balık)= Şanslı, öfkeli; Yılan= Çalışkan, cimri; Yund (kısrak)= Özgür ruh; kon (koyun)= Edebiyata düşkün; Biçin (maymun)= Eğlence ruhlu; Takıgu (tavuk)= Karşı cinse tuzak; İt (köpek)= Sezgileri yüksek; tonguz (domuz)= Rahat, konuşmayan.
Takvimde "Küçük Devre" ve "Büyük Devre" şeklin de iki devre vardı. 12 hayvan yılı bir küçük devreyi oluşturuyordu. Büyük devre küçük devrenin 5 katı idi. Yani 60 yıldı. On iki Hayvanlı takvimin kullanılmaya başlanma tarihi kesin belli değilse de Kök Türkler ve Uygurlar tarafindan kullanılmıştır. Bunun dışında Çin ve Tibet de kullanmıştır. Günümüzdeki geleneksel Çin Ay Takvimine esin kaynağı olmuştur.
Türkoloji alanında uzmanlaşmak isteyenler için çok iyi bir kaynak. Yok saydığımız Orta Asya tarihimizle ilgili ne varsa okumaya çalışıyorum. Çünkü Türk milleti sadece Osmanlıdan ibaret değil!