Hasan Ali Yücel Klasikleri Tam Listesi
No Kitap Adı Yazar
I Ütopya Thomas More
II Devlet Platon
III Denemeler Montaigne
IV Poetika Aristoteles
V Söylevler Cicero
VI Tragedyalar Sophokles
VII Hamlet William Shakespeare
VIII Faust Goethe
IX Kendime Düşünceler Marcus Aurelius
X İlahi Komedya Dante Alighieri
XI Prens Machiavelli
XII Gargantua François Rabelais
XIII Candide Voltaire
XIV Toplum Sözleşmesi Jean-Jacques Rousseau
XV Türlerin Kökeni Charles Darwin
XVI Seçme Öyküler Anton Çehov
XVII Don Quijote (2 Cilt) Cervantes
XVIII Ölü Canlar Nikolay Gogol
XIX Madam Bovary Gustave Flaubert
XX Karamazov Kardeşler Dostoyevski
XXI Savaş ve Barış (2 Cilt) Lev Tolstoy
XXII Kırmızı ve Siyah Stendhal
XXIII Gureba-yi Laklakan Ahmet Haşim
XXIV Mai ve Siyah Halid Ziya Uşaklıgil
XXV Eylül Mehmet Rauf
XXVI Şehir Mektupları Ahmet Rasim
XXVII Mürebbiye Hüseyin Rahmi Gürpınar
XXVIII Sergüzeşt Samipaşazade Sezai
XXIX Kiralık Konak Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Fazıllar Toplumu: Erdemin Kolektif Hali
Bu üç kavramı bir araya getirdiğimizde, karşımıza aslında modern "zenginler kulübü" değil, Antik dönemden gelen bir etik ve yönetim felsefesi çıkıyor. Aristokrasi kelimesi kökeni itibarıyla "en iyilerin yönetimi" anlamına gelse de, buradaki "en iyi" olma hali tamamen "fazilet" (erdem) ve "kendini bilmek" üzerine inşa edilmiştir.
İşte bu üçlü arasındaki o derin bağ:
1. Aristokrasi: "En İyiler" Kimdir?
Kelime anlamı olarak Aristos (en iyi) ve Kratos (güç/yönetim) birleşimidir. Ancak Platon ve Aristoteles gibi düşünürler için gerçek bir aristokrat, maddi zenginliği ile değil, ruhun niteliğiyle ölçülür.
* Gerçek aristokrasi, toplumun en bilge ve en erdemli kişilerinin sorumluluk aldığı bir yapıdır.
* Buradaki temel amaç kişisel çıkar değil, kamu yararıdır.
2. Fazıllar Toplumu: Erdemin Kolektif Hali
"Fazıl", kelime anlamıyla erdemli, bilgili ve ahlaklı demektir. Farabi’nin "Medinetü’l-Fazıla" (Erdemli Şehir) eserinde anlattığı gibi, bir toplumun huzuru ancak bireylerin ortak bir "hayır" ve "erdem" anlayışında birleşmesiyle mümkündür.
* İş Birliği: İnsanlar sadece hayatta kalmak için değil, "iyi yaşamak" için bir araya gelirler.
* Liyakat: Fazıllar toplumunda makamlar, o işe en layık olan (en faziletli) kişilere verilir.
3. Kendini Bilmek: Temel Taş
Yunus Emre’nin "İlim kendin bilmektir" sözü, bu sistemin motorudur. Kendini bilmeyen birinin ne fazıl olması ne de adil bir yönetici (aristokrat) olması mümkündür.
* Sınırlarını Tanımak: Kendi eksiklerini, tutkularını ve kapasitesini bilmek, kibri engeller.
* İçsel Disiplin: Kendini bilen insan, başkalarını yönetmeden önce kendi arzularını yönetmeyi öğrenir.
Özetle: Bir toplumun "fazıllar toplumu" olabilmesi için, onu yönetenlerin (aristokrasinin) sadece teknik bilgiye değil, "kendini bilme" olgunluğuna
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
bilinen en şaşırtıcı tarihi bilgiler
1. kleopatra, piramitlerden bize daha yakındı.
2. oxford üniversitesi, aztek imparatorluğu'ndan daha eski. (1096'da dersler başladı; aztekler 1325'te tenochtitlan'ı kurdu.)
3. woolly mammutlar yaşarken giza piramitleri çoktan inşa edilmişti.
4. ilk yazılı ticari fatura (m.ö. 5.000 civarı) bitcoin'den 7.000 yıl önce yazıldı.
5. fransız devrimi sırasında giyotin “modern” ve “insancıl” bir teknoloji sayılıyordu.
6. machu picchu, titanic battığında henüz bilinmiyordu. (1911'de keşfedildi.)
7. çin seddi'nin ilk taşları, roma imparatorluğu henüz zirvedeyken konmuştu.
8. çakmak, kibritten önce icat edildi.
9. julius caesar öldürüldüğünde, mısır'da hâlâ papirüs resmi evrak olarak kullanılıyordu.
10. ilk yazılı yemek tarifi 3.700 yıllık sümer tabletinde bulundu.
11. vikingler amerika'ya kristof kolomb'dan 500 yıl önce gitmişti.
12. eiffel kulesi yapılırken insanlar çirkin bulduğu için protesto etti.
13. antik roma'da beton kullandılar ve hâlâ ayakta. modern beton ise çok daha çabuk bozuluyor.
14. ilk bilinen “görevden alınma” (impeachment) olayı m.ö. 494'te atina'da yaşandı.
15. elektrikli sandalye, ampulden önce icat edildi.
16. ilk üniversite, 859'da fas'ta kuruldu (el-karaouiyin).
17. orta çağ avrupası'nda insanlar yılda ortalama 1–2 kez banyo yapıyordu.
18. ilk “otomobil kazası” 1891'de kayda geçti.
19. napolyon aslında kısa değildi. 1.68 boyundaydı.
20. marie curie'nin defterleri hâlâ radyoaktif olduğu için özel kasalarda saklanıyor.
21. roma kolezyumu'nda deniz savaşları için arena suyla doldurulabiliyordu.
22. abd'nin 10. başkanı john tyler'ın torunları hâlâ yaşıyor. (2020'lere kadar.)
23. einstein, israil'in ilk başkanı olması teklifini reddetti.
24. hitler'in yeğeni abd ordusunda hitler'e karşı savaştı.
25. çin'de barut önce havai
bilinen en şaşırtıcı tarihi bilgiler
1. kleopatra, piramitlerden bize daha yakındı.
2. oxford üniversitesi, aztek imparatorluğu'ndan daha eski. (1096'da dersler başladı; aztekler 1325'te tenochtitlan'ı kurdu.)
3. woolly mammutlar yaşarken giza piramitleri çoktan inşa edilmişti.
4. ilk yazılı ticari fatura (m.ö. 5.000 civarı) bitcoin'den 7.000 yıl önce yazıldı.
5. fransız devrimi sırasında giyotin “modern” ve “insancıl” bir teknoloji sayılıyordu.
6. machu picchu, titanic battığında henüz bilinmiyordu. (1911'de keşfedildi.)
7. çin seddi'nin ilk taşları, roma imparatorluğu henüz zirvedeyken konmuştu.
8. çakmak, kibritten önce icat edildi.
9. julius caesar öldürüldüğünde, mısır'da hâlâ papirüs resmi evrak olarak kullanılıyordu.
10. ilk yazılı yemek tarifi 3.700 yıllık sümer tabletinde bulundu.
11. vikingler amerika'ya kristof kolomb'dan 500 yıl önce gitmişti.
12. eiffel kulesi yapılırken insanlar çirkin bulduğu için protesto etti.
13. antik roma'da beton kullandılar ve hâlâ ayakta. modern beton ise çok daha çabuk bozuluyor.
14. ilk bilinen “görevden alınma” (impeachment) olayı m.ö. 494'te atina'da yaşandı.
15. elektrikli sandalye, ampulden önce icat edildi.
16. ilk üniversite, 859'da fas'ta kuruldu (el-karaouiyin).
17. orta çağ avrupası'nda insanlar yılda ortalama 1–2 kez banyo yapıyordu.
18. ilk “otomobil kazası” 1891'de kayda geçti.
19. napolyon aslında kısa değildi. 1.68 boyundaydı.
20. marie curie'nin defterleri hâlâ radyoaktif olduğu için özel kasalarda saklanıyor.
21. roma kolezyumu'nda deniz savaşları için arena suyla doldurulabiliyordu.
22. abd'nin 10. başkanı john tyler'ın torunları hâlâ yaşıyor. (2020'lere kadar.)
23. einstein, israil'in ilk başkanı olması teklifini reddetti.
24. hitler'in yeğeni abd ordusunda hitler'e karşı savaştı.
25. çin'de barut önce havai
game of thrones // taht oyunları – 1. sezon (2011)
yaratıcılar: david benioff & d. b. weiss
dayandığı eser: george r. r. martin'in a song of ice and fire serisi
oyuncular: sean bean (ned stark), mark addy (robert baratheon), lena headey (cersei lannister), peter dinklage (tyrion lannister), emilia clarke (daenerys targaryen), kit harington (jon snow), nikolaj coster-waldau (jaime lannister), sophie turner (sansa stark), maisie williams (arya stark)
bu sezon, buzun soğuk dürüstlüğüyle ateşin yakıcı ihtirasının karşı karşıya geldiği bir açılış. westeros'un dengesi, bir adamın –ned stark'ın– şerefiyle sınanıyor.
bölüm 1 – winter is coming
kuzey'in ağır kışında stark ailesiyle tanışıyoruz. duvar'ın ardında bir tehdit yükseliyor. güney'de ise kral robert, eski dostu ned'den yardım istiyor. ilk bölüm, buz gibi bir uyarı: “tehlike içerden değil, dışardan geliyor.”
# : “kış geliyor derken, aslında insanların kalbine inen soğuktan bahsediliyordu.”
bölüm 2 – the kingsroad
kral'ın yolu, stark çocuklarını ayrılığa hazırlıyor. arya'nın asi ruhu, sansa'nın hayalci kalbi ilk kez belirginleşiyor. bran'ın kaderi, bir düşüşle mühürleniyor. bu bölümün alt metni: çocukluk hayalleri, krallığın gerçeğiyle çatıştığında kırılır.
# “bir düşüş bazen insanın kaderini çizer.”
bölüm 3 – lord snow
jon snow, gece nöbetçileri arasında ilk sınavını veriyor. tyrion'un zekâsı, karanlık kalelerde bile ışık saçıyor. arya, kendi yolunu öğrenmeye başlıyor. burada mesaj şu: kimliğini bulmak için önce yalnızlığı öğrenmelisin.
“soğukta hayatta kalan, dostunu değil, kendini tanıyandır.”
bölüm 4 – cripples, bastards, and broken things
bu bölümün adı bile alt metni açıklıyor: kırık, sakat, bastırılmış olanların hikâyesi. tyrion'un bran'e hediyesi, aslında kaderin engellerle değil, iradeyle
sonu ters köşe // sürpriz sonlu değişik filmler- 4
1. perfect blue (1997, japonya – satoshi kon)
anime ama sakın hafife alma, bu film zihnini blender'a atar! mima, pop yıldızlığından oyunculuğa geçen genç bir kadın, ama hayranlarının saplantısı ve kendi aklının oyunlarıyla gerçeklik kayboluyor. satoshi kon'un renkli ama tekinsiz dünyası, her karede seni içine çekiyor. finalde, aynadaki yansıman bile sana ihanet etmiş gibi hissediyorsun. o son sahnede “ben kimim?” diye sordum, izle, sonra konuşalım.
2. antichrist (2009, danimarka – lars von trier)
lars von trier'in karanlık ve cesur sineması, tam “bu neydi şimdi?” dedirtecek türden. willem dafoe ve charlotte gainsbourg, çocuklarını kaybettikten sonra ormanda bir kulübeye çekiliyor. yas, cinsellik ve doğaüstü korku iç içe geçiyor. final, mitolojiyle çıldırmış bir kabus gibi.
uyarı: bu film, 90'larda gazoz kapağı toplayan masum ruhun için ağır gelebilir!
3. the act of killing (2012, danimarka – joshua oppenheimer)
belgesel ama sanki bir kurgu film gibi, o kadar acayip! endonezya'daki 1960'lar katliamlarının failleri, suçlarını bir film setinde yeniden canlandırıyor. katillerin soğukkanlılığı ve vicdan muhasebesi, seni allak bullak ediyor. finalde, bir adamın kendi ruhuyla yüzleşmesini izliyorsun; o an, boğazın düğümleniyor,
4. under the skin (2013, ingiltere – jonathan glazer)
scarlett johansson, iskoçya'da insan kılığında bir uzaylıyı oynuyor. erkekleri avlayan bu gizemli varlık, yavaş yavaş insanlığın ne olduğunu anlamaya başlıyor. glazer'in minimalist ama hipnotik rejisi, seni bir rüyaya hapsediyor. final, hem ürkütücü hem de felsefi bir şekilde “insan olmak ne demek?” diye soruyor.
5. the wicker man (1973, ingiltere – robin hardy)
christopher lee'nin efsane olduğu bir folk-korku klasiği! bir polis (edward