emirhan
@pierrebezukhov
avrupa’da kaleme alınmış ilk fatih biyografilerinden biri olmasına rağmen, babinger’in bu eseri günümüzde hâlâ referans olarak kabul görüyorsa, bunda yazarın batı kaynaklarına olan hâkimiyetinin yanı sıra, akıcı ve sürükleyici anlatım dilinin de payı büyük. buna karşılık halil inalcık ve cemal kafadar gibi önemli osmanlı tarihçilerinin kitaba yönelttiği eleştirilerin de temelsiz olduğunu söyleyemeyiz. babinger her ne kadar dönemin avrupa arşivlerini derinlemesine taramış olsa da, özellikle saray içindeki olayları aktarırken çoğunlukla batılı gözlemcilere dayanması, kitabın bazı bölümlerinde ciddi bir tarih anlatımından çok, saray dedikoduları derlemelerini andıran bir hava yaratmasına neden oluyor. bu da hem fatih hakkında menfi ve tek yönlü bir portre çizilmesine hem de okuyucunun dönemi daha iyi anlayabilmesi için ek kaynaklara başvurmak zorunda kalmasına yol açıyor. yine de italya’daki şehir devletlerinin zihninde canlanan fatih imgesini merak edenlere kitabın bugün bile güçlü bir perspektif kazandırdığını söyleyebilirim; bu beklentiyle kitabın başına oturanlar hayal kırıklığına uğramayacaktır.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
tanpınar’ın yıllar sonra, daha olgun ve kendisiyle barışık bir noktada, serinin diğer kitabı huzur’u yeniden yorumlama denemesi gibi hissettirdi bu roman. iki kitabın da sahip olduğu naif ve kararsız ana karakterler, eylemsizliğin yarattığı huzursuzluk teması, hikâyelerin üzerinde daima gölgesini hissettiren siyasi atmosfer ve ortak karakterler gibi pek çok benzerlik göze çarpıyor. gelgelelim, benim huzur’da hayran kaldığım, arka plandaki siyasi gelişmelerin hikâyeye alegorik bir derinlik katması durumu sahnenin dışındakiler’de mevcut değil. bu yönüyle roman, onun kadar katmanlı bir yapı sunamıyor. ayrıca huzur’da medeniyetimize dair düşünceleriyle hayranı olduğum ihsan, bu romanda daha genç ve olgunlaşmamış bir figür olarak yer aldığından, önceki eserdeki felsefi ağırlığını sahnenin dışındakiler’e yansıtamıyor. tüm bu nedenler ve romanın tamamlan(a)mamış olmasıyla birlikte sahnenin dışındakiler ne yazık ki huzur’un daha sönük, eksik bir kopyası gibi duruyor. yine de üçlemenin son halkası mahur beste’yi okumak için sabırsızlanıyorum.
ana karakterin özelliklerini kitabın teması ve üslubuyla özdeşleştirebilen yazarlara her zaman büyük bir hayranlık duymuşumdur. yabancı da; kayıtsız, insani duygulara yabancı bir insan tasvirini kitabın diline yansıtmak hususunda oldukça başarılı,dediklerime örnek niteliğinde bir eser.
her ne kadar okuyucuyu ahlak,ölüm,hayatın anlamı gibi konularda düşündürebilse de kitabı safi bir nihilizm anlatısı olarak değerlendirilmesini de doğru bulmuyorum. camus, yeri geldiğinde bu tür konularda görüşlerini belirtiyor olsa da okuyucuyu belirli bir yoruma zorlamaktan kaçınıyor. meursault’ın düşünce dünyasının içinde dolaşırken kendisinin soğukkanlı bir katil mi yoksa hayatın anlamsızlığı içerisinde kaybolmuş bir masum mu olduğu sorusunun cevabını bulmayı okuyucuya bırakıyor.
