Kabile Putları: Doğal yatkınlıklar sonucu maruz kaldığımız bilişsel yanılgılar. Duyu organlarının yanıltıcılığı.
Protogoras her şeyin ölçüsü insandır demiştir ancak biz bugün biliyoruz ki her şeyin ölçüsü deney ve gözlemdir. İnsan en fazla bu deney ve gözlemin yanlış yorumcusudur.
Kümeleme İllüzyonu (Clustering illusion): Doğada birbiriyle alakasız şeyleri aynı kümeye sokmak, var olmayan bağıntılar görmek – astroloji. Rastlantısal olaylar arasında örüntüler görmeye ilişkin doğal yatkınlık. Bu yüzden doğada kaos değil tasarım görürüz, gürültü değil sinyal görürüz.
Darwin en büyük put kırıcılardan birisidir.
Freud psikolojiyi cinsellik tabusunu yıkarak kurmuştur ama bugün okullara ruhsal danışman atayanlar cinsellik tabusunu tekrar önümüze koymaya çalışıyor.
İsteklerimiz inançlarımızı belirler. Kant, Tanrıyı, ölümsüzlüğü ve ruhu eğer bunlara inanmazsak ahlaklı olamayız gibi düşüncelerle ortaya konulmuştur. Yani Kant’a göre Tanrı ve özgürlük pratik aklın zorunlu bir varsayımıdır. Akıl bu şekilde çalışır demeye getirir. İsteklerimiz üzerinden bir ahlak kuramı belirler. Wizenmann cevap olarak şöyle der, aşık bir adam sırf bir kadın tarafından sevilmeye ihtiyaç duyuyor diye o kadının onu sevdiğini düşünmesi anlamsızdır. Bu sebeple, pratik aklın eleştirisi sapığın el kitabıdır.
Ethica’da umut bilgisizliktir, yani bilgisiz olduğumuz durumlarda umut ediyoruz. Bütün felsefi basiretsizlikler de umuda bağlanmıştır. Kant bile bilgi ile ahlakı birleştiremeyince… Umut da bir zihin putudur ve annesi bilgisizlik babası da doğayı kendi kalıbına uydurmaya çalışmaktır.
Doğa amaçlarımıza kayıtsızdır. Bu Aristoteles tarafından yapılmıştır. Havadaki taşın amacı yerin dibine girmektir. Teleolojik (Aristotelesçi bilim anlayışı) bakış açısı bir zihin putudur ve bu put
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
ProtogorasFelsefe
İnsan her şeyin ölçüsüdür; var olanların var olmalarının ve var olmayanların var olmamalarının.
