Hiç düşündük mü Felsefe nedir, Hayal nedir? Ayrımı nasıl yapılır?
Felsefe nedir?
Felsefe, henüz sayılara dökülmemiş düşüncedir. Bilimin kesinliğe kavuşmamış, formüllere hapsedilmemiş hâli… Yani zihnin, hakikati ararken kurduğu en saf sistemdir. Onun ötesine geçildiğinde ise artık zemin kayganlaşır; düşünce yerini hayale bırakır.
Peki hayal nedir?
Hayal, rastgele bir boşluk değil; insanın iç dünyasında kurulan karmaşık bir dengedir. Bu dengede altı temel kuvvet karşı karşıya gelir. Bir tarafta insanı yücelten üç unsur vardır: akıl, vicdan ve ruh. Diğer tarafta ise insanı sınayan üç güç durur: zekâ, ego ve nefs. Bu iki üçlü, zihnin derinliklerinde sürekli bir etkileşim hâlindedir.
İnsan, işte bu gerilimde şekillenir. Akıl yön vermek ister, vicdan sınır çizer, ruh anlam arar. Ama aynı anda zekâ hesap yapar, ego üstün gelmek ister, nefs ise hazza çağırır. Hayal dediğimiz şey, bu güçlerin birbirine temas ettiği noktada doğar.
Bu yüzden hayal ne bütünüyle yücedir ne de bütünüyle düşüş… O, insanın içinde süren sessiz mücadelenin ürünüdür. Ve insan, hangi tarafa kulak verirse, zihninde kurduğu dünya da o yönde şekillenir.