Şu anda bir ülkeyi anımsatıyor.
Ekonomik muhasebeye, kaliteye, üretim maliyetine ve verimliliğe ilişkin en kesin talimatlar havada asılı bırakılmıştı. Bu durum, liderlerin, tüm ekonomik sıkıntıların nedeni olarak Stalin'in altı maddeli reçetesinin hiyanetle yerine getirilmemesini ilan etmelerine engel olmadı. Enflasyona yapılan en temkinli atıfları onlar devlet suçları ile bir tuttular. Benzer vicdanlılıkla, sırası geldikçe yetkililer bir yandan öğretmenleri okul sağlığı kurallarını çiğnemekle suçlarken öte yandan onların sabun yokluğundan söz etmelerini yasaklıyordu.
Sayfa 90
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Kuşkusuz sanayi, hızlı büyümesini sürdürmüştür ama devasa kuruluşun ekonomik etkinliği, istatistiksel olarak tahmin ediliyordu, ekonomik olarak değil. Rubleyi buyruğu altına alan; yani nüfusun değişik tabakalarında ve ekonominin değişik sektörlerinde ona çeşitli keyfi alım güçleri veren bürokrasi, kendi kendisini, başarılarını ve başarısızlıklarını nesnel olarak ölçmek için gerekli bir araçtan yoksun bıraktı. Kağıt üzerinde "geleneksel ruble" ile birleşimler aracılığıyla üstü örtülen hatasız muhasebenin yokluğu gerçekte, kişisel ilginin azalmasına, üretkenliğin düşmesine ve daha da düşük mal kalitesine yol açtı.
Sayfa 89
Sovyet para biriminin tarihi yalnızca bir ekonomik sıkıntılar, başarı ve yenilgiler tarihi değil, aynı zamanda bürokratik düşüncedeki zig-zagların tarihidir de.
Sayfa 87
Dolayısıyla kapitalizmde olduğu gibi geçiş ekonomisinde de yegane hakiki paranın altına dayalı para olduğu açıktır. Öteki paraların tümü yalnızca bir ikamedir. Hiç kuşkusuz Sovyet devletinin elinde aynı zamanda metalar yığını ve para basmak için makineler bulunmaktadır. Ancak bu, durumu değiştirmez. Meta fiyatları düzeyinde idari manipülasyonlar, ne iç ne de dış ticaret için en küçük ölçüde bile istikrarlı bir para birimi yaratmaz, ya da onun yerini tutmaz. Bağımsız bir temelden -yani altın dayanağından- yoksun olan Sovyetler Birliği para sistemi, birçok kapitalist ülkenin para sistemi gibi, zorunlu olarak kapalı bir karaktere sahiptir. Dünya pazarı için ruble diye bir şey yoktur.
Sayfa 86
Marks'ın terimini kullanacak olursak, "Komünizmin en alt aşaması", en ileri kapitalizmin yaklaşmakta olduğu düzeyde başlar. Önümüzdeki Sovyet beş yıllık planının gerçek programı ise "Avrupa ve Amerika'ya yetişmek"tir. Sovyetler Birliği'nin uçsuz bucaksız topraklarında bir otoyol ve asfalt şebekesi inşa etmek, Amerika'dan otomobil fabrikaları alıp aynılarını burada kurmaya ya da hatta onların teknolojisini edinmeye göre çok daha fazla zaman ve malzeme gerektirecektir. Her sovyet vatandaşına istediği yönde gitmek için bir otomobil kullanma, hiç sıkıntı çekmeden yol üzerinde benzin deposunu doldurma olanağı vermek için kaç yıl gereklidir? Barbar toplumda yolcu ve yaya iki sınıf oluşturuyordu. Otomobil de toplumu en az binek atı kadar ayrıştırır. Mütevazi bir "Ford" bile bir azınlığın ayrıcalığı olduğu sürece, burjuva toplumuna özgü tüm ilişkiler ve alışkanlıklar sürdürülür. Ve onlarla birlikte de eşitsizliğin koruyucusu, devlet kalır.
Sayfa 78