Beşeriyet, maneviyat hakkında çok şey bildiği, çok seye muktedir olduğu zamanlar, kevniyat ve maddiyat hakkında pek az şey biliyordu. Asrımızda kevni ilimler ve sanatlar hayrete şayan ilerlemeler göstermiş ise de maneviyat hakkındaki malumat dahi o nisbette gerilemiştir.
Dinsizlik nâmına öne sürülen hakikatlar ile din nâmına ileri sürülen yalanlar arasında hayrette kalan halk, bir müddet tereddütten sonra yalanları kabulden ve hakikatlari redden aciz getirerek küfrü yalana tercih etmiş ve ekseriyet dinsiz veyahut Hıristiyanlığa nispet edilemeyecek şekilde dindar olmuştur.