Bartleby' nin bir pazar sabahı o gösterişsiz, o kibar, o kararlı, o kontrollü kayıtsızlığıyla büromu böylesine beklenmedik biçimde işgal ediverişi öylesine tuhaf bir etki yapmıştı ki bendenizin üzerinde, gayriihtiyari kapıdan uzaklaşmış ve de benden istediği gibi, bürodan çıkıp gitmiştim.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Efendiler, dürüst bir zatı, karşısındaki kişinin hareketsiz muhalefeti kadar rahatsız eden başka bir şey yoktur. Şayet bunca büyük bir direnişle karşılaşan kişi şefkatsiz bir yaradılışa sahip değilse ve kendisine karşı koyan kişi de yaptığı direnişle kimselere zarar vermiyorsa, o zaman öyle bir durum olur ki direnişle karşılaşan zat, kendisine direnen kişinin akıl mantık yolu ile çözemediği direnişini hayâl gücünü kullanarak çözmeye kalkar.
Kulağa çok tuhaf gelmekle birlikte insanların kendilerini küçük düşürülmüş hissettikleri anlarda bazen inançlarından şüphe etmeleri duyulmadık bir şey değildir. Böyle anlarda insan, kendisine ne kadar olağanüstü gelse de, asıl karşı tarafın düşüncelerinin mantıklı ve de adil olduğunu gizli gizli düşünmeye koyulur. Bundan sonra da,eğer bu olayın geçtiği ortamda konuyla doğrudan alakası olmayan bir kimse varsa, ondan yardım ister -yardım ister ki kendi haklılığını destekleyen biri olsun.
Evet efendim, kâtibine seslenip de onu bu kısacık belgeyi kendisiyle birlikte incelemesini söylendiğinde, işte bu vaziyetteydi bendeniz. Yerinden hiç kıpırdamadan, yumuşak ve de kararlı bir sesle bana bunları şunları söylediğinde yaşadığım şaşkınlığı, hayır şaşkınlık doğru kelime değil, yaşadığım paniği bir hayâl ediniz: Bartleby, "Yapmamayı tercih ederim" diye cevap vermişti bana.
