Şah Galib
@sahgalib
14 okur puanı
Ağustos 2024 tarihinde katıldı
Ya Seyahat! isminden de anlaşılacağı üzere, Evliya Çelebi'nin seyahate çıkma nedenine gönderme. Üstelik Çelebi'nin sözleri, epigraf olarak da kullanılmış. Bir de aynı ismi taşıyan bir öykü var kitapta.
Ancak ben Ya Seyahat!"teki öyküleri, daha çok bir babaya, babanın yaşamına, yaşam kırıntılarına, koltuğuna, kaçışlarına, kaçırılan ve kaçırılmayan fırsatlarına, "evi terk" edişine, "sorumluluk hissetmesine gerek kalma"yışına, ama her şeye rağmen "orada bir yerlerde" olan "ama arka planda ve uzak" bir babaya çıkılan bir seyahat olarak okuyorum.
Peki babaya çıkılan bu Seyahat neden?
Çünkü çocuğunun "ne yaptığı"ı, "nasıl ve niye yaptığı"nı, "çok da ince eleyip sık dokumadan, salt" çocuğunu "sevdiği için onaylayan biri gerek" olduğundan.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Borges okumayan kimse, Borges'i okumamış olmanın eksikliği hissetmez ama bir kere Borges okuyan kimse, onu tekrar okumamamış olmanın eksikliği en derininde hisseder. Borges'i tekrar okuma hissi, Nabokov'un ilk okumayı küçümseyen tavrı gibi bir kaygıdan da beslenmez. İlk okumada bile sizi bir zirveye ulaştırır. Onu okumak, dünyayı tekrar tekrar keşfetmek demek, keşfederken de anlamak. Doğal olarak ona olan özlemi gidermek gibidir. Daha da basitleştirerek söyleyecek olursam okumanın değerini daima yüceltmek gibi bir anlama gelir.
Borges'in metin için söylediği "okur sayısı kadar anlam var" sözündeki gerçekliğe en çok da Borges'i tekrar okurken ulaşıyorsun.
Borges'in birkaç öyküsü ara ara dönüp tekrar okuduğum olur. Alef de onlardan biri. Sadece Alef'i okumak niyetindeyken tekrardan kitabı baştan okudum. Öykülerin fantastik olduğunu söylemeye gerek yok sanırım, dili büyü gibi insanı kuşatıp etkisi altına alır. Gerçekliğiyse insanın düş dünyasının ulaşılabileceğini noktaları göstermek açısına sihirlidir ama bütün bunlara rağmen kimse kalkıp Borges'in anlattığı hikâyelerden tek bir tanesinin bile bu dünyanın gerçekliğini zorladığını iddia edemez. Çünkü Borges'in anlattıkları insanın düş gücünün ürünüdür ve insana ait olan bu dünyanın gerçekliğinin ta kendisidir.
Anlatı, İsrail'in kuruluşunun ilk yıllarında, İsrail'in genişlemek için tuttuğu bölgelerin birinde, kum tepeleri arasında seraptan başka bir yaşam belirtisinin olmadığı bir yerde başlıyor. Bir sınırda uzun zaman beklenen ama bir türlü karş karşıya gelinmeyen düşmanı önce durdurmak sonra da yok etmek için kurulan, barakadan karakolun askerlerini anlatıyor. Günler ve geceler süren bekleyiş, insana Tatar Çöl'ünden beklenen hayalî düşmanı hatırlatsa da, çok geçmeden Barbarları Beklemek'teki "barbar"larını yaratma uğraşısına geçiyor.
Askerlerin devriyelerinin birinde köpek havlamasıyla son anda fark ettikleri, bedevi bir grubu öldürmeleri ve guruptan sağ kalan tek kişi olan küçük kızı esir almaları, sonrasında kıza yaşatılanlar, kitabın birinci bölümünün olay örgüsünü oluşturur.
İkinci bölümse yıllar sonra olayı okuyan bir gazetecinin, olanları aydınlatmak için çıktığı zorlu yolculuğu.
Adania Shibli'nin Küçük Bir Ayrıntı adlı eseri, minicik bir roman. Ancak hacimli olmayışı, anlatının bittikten sonraki uzamını daraltığı anlamına gelmiyor. Tersine kısalığı, anlatı bittikten sonra kendi uzamında daha genişliyor.
