Aziz Erdoğmuş
@schiele
evrimsel psikoloji, evrimsel antropoloji, nörobilim ve felsefe
Psikoloji
İzmir
18 Mart
10 okur puanı
Eylül 2018 tarihinde katıldı
Diğer kitaplarında olduğu gibi sade bir dil ve çevirinin güzelliği okunurluğu artırıyor. Yazarın vurguladığı tarihsel çizgi, 20. yüzyılın ikinci yarısından bu yana gelişen norm dışına çıkma eğilimini ve başarısını net bir şekilde yansıtıyor. Aslında bilim tarihinde her çağa özel çoğunluğun uyduğu düşünceler ve aksi fikirlere koyulan sert tavırlar mevcut. Yazarın bu doğrultuda Skinner ve Davranışçılık yaklaşımına karşı ortaya koydukları tatlı-sert ve yerinde(Fareli Köyün Kavalcısı Sıçan karikatürüne hala gülmekteyim). Ancak öğrenme teorisinin, davranış konusunda kitapta anlatıldığından daha büyük bir yere sahip olduğunu düşünüyorum. Biliş üzerine deneyler ilerledikçe özellikle kuşların başarıları çoğumuzu şaşırtacaktır. Primatların hem kontrollü deney ortamlarında hem de doğal ortamlarında sergiledikleri kendimizde görmeye alışık olduğumuz davranışlar “Evimsel Süreklilik” açısından tatmin edici kanıtlar. Ancak başta kuşlar olmak üzere bir çok canlının yapılan deneylerde başarılı performans göstermesi “Yakınsak Evrim” kavramını da bir hayli öne çıkarıyor. Sonuç olarak kaynakçasından da bolca yararlanmak üzere okunması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum ancak karşıt görüşleri de özellikle “İnsanbiçimcilik” ve “İnsaninkârcılık” özelinde okumak gerekiyor.
Hayvanların Ne Kadar Zeki Olduğunu Anlayacak Kadar Zeki Miyiz?Frans de Waal · Metis Yayıncılık · 2017122 okunma
Reklam
İnsanlarla katil balinalar arasındaki yardımlaşma ekipleri ise daha hayranlık vericidir. Avustralya’daki Twofold Koyu’nda hâlâ balina avı yapıldığı zamanlarda, orkalar balina avı istasyonuna yaklaşıp belirgin sıçrama ve kuyruk vurma hareketleri gerçekleştirerek bir kambur balinanın yaklaştığını haber verirlerdi. Büyük balinayı balina avı gemisinin bulunduğu sığ sulara yönlendirip, balina avcılarının yorulmuş deniz canavarını zıpkınlamalarını sağlarlardı. Balina öldürüldükten sonra, avcılar orkaların tercih ettikleri leziz parçaları -dil ve dudakları- tüketmeleri için bir gün verir, ardından da kendi ödüllerini toplarlardı. Yine burada da insanlar favori orka partnerlerine isimler veriyorlardı ve insan olsun hayvan olsun tüm işbirliğinin temelinde kısasa kısasın yattığının farkındaydılar.
“Konuş da vaftiz edeyim seni!”
Fransız piskopostan bir şempanzeye,
1700’lerin başları.
Bilimkurgu yazarı Isaac Asimov bir zamanlar şöyle demişti: “Bilimde yeni keşifleri haber veren ve duyması en heyecan verici olan cümle ‘Evreka!’ değil, ‘Bu çok tuhaf’ cümlesidir.”
Reklam