Devletin gücü ve zaafı, milletin ilerleme ve yozlaşması, yalnızca devlet adamlarının deneyimli oluşundan, yönetim yeteneğinden ya da beceriksizliğinden kaynaklanmaz.
Tarih, halk yığınlarının bir hayvan sürüsü biçiminden ya da karınca yuvası şeklinden çıkarılarak, akılcı ve neşeli bir yaşam üreten milyonlarca sanatçı ve üreticiye dönüştürmenin çözümlerini, devlet hayatının nasıl güçlendirileceğini, toplumun nasıl eğitileceğini gösteren bir bilimdir.