Serra Aslan
@serraslaan
doktor
20 okur puanı
Temmuz 2025 tarihinde katıldı
Özellikle fantastik unsurların, yani hayaletlerin ve Noel ruhlarının hikâyede önemli bir yer tutması benim için biraz uzak ve gerçek dışı geldi. Ben daha çok bilim kurgu veya gerçekçi hikâyeleri seviyorum; mesela farklı bir evrende geçen ama kendi kuralları içinde mantıklı olan kurgular bana daha ilgi çekici geliyor. Bu nedenle kitabın vermek istediği “insanların değişebileceği, merhametin ve yardımseverliğin paradan daha değerli olduğu” mesajını anlasam da, bunun Noel ve hayaletler üzerinden anlatılması bana çok etkileyici gelmedi. Yazarın dili akıcı ve okunması kolay olsa da, konu beni içine çekmediği için kitabı okurken çoğu zaman bitmesini beklediğimi hissettim.
tabii ki bu sadece benimle ilgili bir durum
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Aslında Crane’in anlattığı şey, tam da ebeveynlikteki pasiflik ve müdahale edememe durumunun, çocuğun psikolojisini nasıl şekillendirdiği.
Ve ayrıca bağımlılık, sadece bireyi değil, tüm aileyi sarmalayan bir etki yaratıyor. Bu durum hikâyesi anlatımı da zaten tam o atmosferi veriyor; olay örgüsünden çok o içsel, psikolojik çalkantıya odaklanıyor.
Kitapta özellikle anne sevgisi, bağımlılık, suçluluk ve çaresizlik duyguları hakim.
Üzerinde yaşadığı için dünyanın ona borçlu olmadığına yönelik kasvetli bir kanıya kapılmak mı?
Bana hitap etmedi; başlangıçta ne yazıkki önyargıyla başladım çünkü Asya kültürüne veya Çin tarihine özel bir ilgim yok ve bu bağlamda metin bana baya uzak kaldı. Karakteri de benimseyemedim; aptal veya korkak değildi evet, aslında sistemin içinde hayatta kalabilmek için şekillendirilmiş biriydi. Kitap kolay okunmasına rağmen, duygusuz ve mesafeli anlatımı nedeniyle karakterin içine giremeyince hikâye bana yakın gelmedi. Yine de kitabı okumak boşuna değildi tabii ki; kendi okuma zevkimi ve sınırlarımı fark ettim:
Toplum eleştirisini severim ama her toplumun eleştirisi bana hitap etmiyormuş. Bu deneyim, okuduğum her kitabın, ilgimi çekip çekmemesine bakmaksızın zihnimde bir iz bıraktığını ve bana farkındalık kazandırdığını gösterdi.
Ah Q'nun Gerçek Hikâyesi – Bir Delinin GünlüğüLu Hsun (Lu Xun) · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2025191 okunma
Bartleby’nin duruşu, bir tür kaçış olarak yorumlanabilir. Toplumla bağ kuramayan, sorumluluk almayı reddeden bir kişi, benim bakış açıma göre güçlü değil, aksine zayıf ve acizdir. Bir düşünceden gelen sorumluluk, onun sahibinin karakteri ve geçmişi ile alakalıdır; düşünceyi ifade etme biçiminden gelen sorumluluk ise toplumsal bağlamla ilgilidir. İnsan, düşüncesiyle var olur; ancak toplum içinde doğru ve etkili biçimde ifade etmek de bir sorumluluktur.
Sonuç olarak, Bartleby hem tutarlıdır hem de dürüst bir şekilde kendi kararının arkasında durur; fakat gerekçesiz ve toplumsal bağdan yoksun duruşu, onu saygı duyulacak bir örnek olmaktan çıkarır. Onun deneyimi ve durumu bize, düşüncelerimizi temellendirme, sorumluluk alma ve toplumsal bağ kurma konularında ders verir.
Bir kere ölmek mi yoksa her gün tekrar tekrar ölmek mi? Kitap boyunca adından bile bahsedilmeyen karakter sadece insan olmasıyla önemliydi. Bir kere ölmeyi yeğlerdi ama o gün yaklaştıkça fikirleri değişti. Çünkü hayatta kalma dürtüsü her türlü duygudan üstündü.
