Alem üç şeyin mecmuundan ibarettir:
-varlık, düşünce ve hareket.
Bunların hepsini kendinde toplayan insan, üç şeyin peşinde olmak için yaratılmıştır
-hakitatın, hayrın, güzelliğin.
İnsan ruhunda bu üç şeye götüren üç yeti vardır:
-zeka, duygu, irade.
Zeka, üç yerde kullanılır:
-kazanmada, hilede, ilimde.
Duygunun üç dünyası vardır:
-sanatın, rüyanın ve sevdanın.
İrade üç aleme sığınma kuvvetidir:
-hemcinsine, kendi samimiyetine ve Allah'a.
Bu üç yetinin birlikte ve ahenkli olarak barındığı kalp, üç şeyin mahfazasıdır:
-Aşkın, ümidin ve imanın.
Gerçek hürriyete sahip insan, birçok hareketleri yapma iktidarından sıyrılmış, kendini kurtarabilmiş insandır. Her şeyi yapabilen bir şakî, her türlü suçu işlemeye kabiliyetli bir psikopat hür değildir.
...
Hür olan irade, yalnız sürükleyici kuvvetin harekete geçmesinden ibaret değildir. Onda iki kuvvet hâkimdir: Biri harekete geçme kuvveti, yani itici kuvvet. Öbürü yasak edici kuvvet, yani frenleme kuvveti. Bu iki kuvvetin tam ve mükemmel bir ahenk hâlinde işleyişi ancak insanı hür yapabilir.