Vatandaşlığı yapan kan ve toprak değil, inanç. Ümmetin Avrupa dillerinde karşılığı yok. Siyasi ve dini bir bağ. Kuran hem bir ibadet kitabı, hem bir anayasa, muhatabı bütün insanlık.
''Avrupa'nın temel kanunları Doğu'nun örf ve adetlerine taban tabana zıttır. İthal malı ıslahattan kaçının. Bu gibi ıslahat Müslüman memleketlerini anca felakete sürükler. Onlardan hayır gelmez size.''
-METTERNICH
Türk talebeye gelince: ''Hiç hoşlanmadım ondan diyor, en kötü taraflarıyla Amerikan kafası. Hayat yokmuş Türkiye'de. Ne zaman olacak diye sordum. Ne zaman biz de Amerika gibi, Almanya gibi olursak, dedi.
Sürgüne gider gibi yurduna dönen bu bahtsız delikanlı, uzun bir zincirin son halkalarından biri. Ne Avrupalı, ne Asyalı. Ne Fransız, ne Türk. Kopmuş ve bağlanmamış.
Bu dönemde İspanyolların kendi kanlı sadizmlerine ilişkin tuttukları binlerce kayıt vardır. Muziplik olsun diye ´´bebekleri ayaklarından yakalayıp annelerinin kucağından çekip alıyor ve başlarını kayalara çarpıyorlardı.``