VARLIGIN KEŞFİ OLARAK TEFEKKÜR
Yol, bizi varlığın ve
nefsimizin idrakine götürdüğü zaman anlamlı hale gelir. Kendi
etrafında dolanıp durmak bizi bilgiye değil cehalete ve kısır döngüye
götürür. Arapçada bilgisizlik ve bilinçsizliğe kar§ılık gelen
"cahiliye" ve "cehalet" kelimeleri, köken olarak "kısır bir daire
içinde dönmeyi" ifade eder. Çölde yolunu kaybetmi§ ve kendi
etrafında dolanan bedeviye de "cahil" denir.
Sayfa 85
Nasıl gözlerimiz
karanlıkta olan şeyleri göremezse, zihnimiz de aklen ve manen
aydınlanmamış kavramları ve gerçekleri idrak edemez. Fakat
akıl, gözden daha fazlasını görebildiği için "nur" adını almaya
daha layıktır. Göz, bazı şeyleri görür, bazı şeyleri göremez. Akıl
ise görünenierin ötesine geçerek varlıkların hakikatini görebilir
çünkü "bütün varlıklar aklın tasarruf alanındadır"
Sayfa 76
Gazali "Zuhur, bazen gizlenmenin sebebi
olabilir." der. Bu ise daha temel ilkeye dayanır: "Bir şey sınırını
aştığında, zıddına dönüşür. "Işığın şiddeti karanlık, sesin şiddeti
sessizlik, varlığın şiddeti yokluk olarak algılanabilir.
Sayfa 75