John Boyne* *“Olduğun Yerde Kal”* (Stay Where You Are and Then Leave**) adlı kitabının detaylı bir incelemesi:
---
### KİTABIN TEMEL BİLGİLERİ
* Yazar: John Boyne
* Tür: Tarihi Roman, Gençlik Edebiyatı
* Yayın Yılı: 2013
* Konusu: I. Dünya Savaşı döneminde küçük bir çocuğun gözünden savaşın ve yokluğun etkileri.
---
### KONUSU ve ÖZETİ:
Baş karakterimiz Alfie Summerfield, Londra’da yaşayan küçük bir çocuktur. Kitap, Alfie’nin beşinci doğum gününde başlar; bu özel gün, aynı zamanda I. Dünya Savaşı'nın başladığı gündür. Savaşla birlikte babası Georgie, cepheye gitmek zorunda kalır. Annesi ise hemşirelik ve temizlik işleriyle uğraşırken büyük zorluklar yaşar.
Başlarda ailesi, babasının cephede olduğunu gizlemek ister. Ancak Alfie büyüdükçe bazı şeyleri anlamaya başlar. Bir gün rastlantı sonucu babasının aslında bir akıl hastanesinde olduğunu öğrenir. Alfie, babasını kurtarmak için gizlice bir plan yapar ve bu amaçla trenlere binerek macera dolu bir yolculuğa çıkar.
ANA TEMALAR:
* Savaşın Toplumsal ve Psikolojik Etkileri: Savaşın sadece cephede değil, evde kalanlar üzerinde de yıkıcı etkileri olduğu vurgulanır.
* Çocuk Masumiyeti ve Cesaret: Alfie’nin gözünden savaş, büyüme ve cesaret temaları işlenir.
* Aile ve Sevgi: Ailenin, zor zamanlarda birbirine nasıl tutunduğu ön plandadır.
* Akıl Sağlığı: Savaş sonrası travmalar, özellikle babasının yaşadığı şelç (shell shock / savaş nevrozu) üzerinden anlatılır.
---
### DİL ve ÜSLUP:
Rus edebiyatında dışavurumculuk (veya anlatımcılık) akımının babası sayılan Leonid Andreyev’in kısa ama oldukça etkileyici savaş karşıtı novellası.
Savaşı bütün gerçekliğiyle, süslemeden okuyucunun yüzüne vuruyor. Kitabın iki bölümünün ilki 1904 Rus-Japon savaşının içindeki bir subayın ikincisi bu subayın cepheden uzaktaki kardeşinin günküklerinden oluşuyor. Savaşın insanlara verdiği fiziksel zararları bir kenara bırakıp insanların psikolojilerini nasıl yıktığı, insanları yavaş yavaş nasıl delirmeye sürüklediğinin üzerinde duruyor.
Yazar, kitap 1905 yılında yayımlanmış olsa da Birinci Dünya Savaşı'nda görülen ve terimleştirilen "shell shock" (savaş bunalımı olarak türkçeleştiriliyor) durumunu tanımlanmadan yıllar önce kitabında anlatmış. Okuduğum en iyi savaş kitabı diyebilirim, herkese öneririm
Reklam
Kumral Ada Mavi Tuna’yı yıllar sonra tekrar elime aldım. Buna vesile olan ise geçmişe duyduğum özlem ve sevgi ile kendime olan merakımdı. Bu eseri ilk okuduğumda YGS/LYS sınav stresinden yeni kurtulmuş, üniversite hayatına alışmaya yeni başladığım günlerdi. Üniversitenin kütüphanesinde dolaşırken bu kitapla karşılaşmış, uzun zamandır okumak istediğim bir eser olduğu için hemen ödünç almıştım. Üniversitede okuduğum ilk kitap olduğundan benim için yeri ayrı. Sanıyorum ki yeni bir ortamın heyecanı, yeni arkadaşlıkların başlangıcı ve bugüne göre daha pozitif olan bakış açım sayesinde bu kitabı çok sevmiştim. Ama şu an fark ediyorum ki hayata bakış açım oldukça değişmiş ve benim için bu eser aslında çok sevdiğim bir eserden çok orta halli bir esere olmuş. Yine de okunmaya değerdi. Okurken aynı duyguları yaşamam mümkün değil elbette. Ama o zaman ki Reyhan’a bir selam vermiş gibi hissettim.
Eserin adından da anlaşıldığı gibi Tuna ve Ada’nın hikâyesini okuyoruz. Geçmiş ve şu an arasında gidiş gelişlerle ilerleyen eser ayrıca bir iç savaşı da konu alıyor. Eserde en sevdiğim nokta ise bu gidiş gelişler oldu. Bu sayede benim için daha akıcı bir hal aldı.
Eserde sevmediğim nokta ise sürekli birlerinin başkalarına duyduğu bitmek bilmeyen hayranlığı idi. Biraz gerçekçi yaklaşırsam ben bir insanın başka bir insana duyulan hayranlığının yıllarca süreceğine inanmıyorum. Çocukluklarını bildiğimiz bu karakterler birbirlerine hayran ve nedense bu hayranlık otuzlu yaşlarına kadar sürmüş. Yıllar geçtikçe insanlar yeni şeyler öğrenmeye devam eder, sürekli kendini geliştirir, hiçbir çaba içerisine girmeden bile oturduğu yerde sadece düşünerek birçok konuda farklı bakış açıları geliştirebilir. Böylece insan eleştirmeyi öğrenir. Hiçbir insan dört dörtlük değildir. Bu yüzden hayran olunan
