Sinan Akbaş
@snnakbas
İnstagram:@salt_okur_
Şu anda okuduğu kitaplar
Gorki’nin en etkileyici ve dramatik romanı olarak gösterilen ‘Artamonovlar’, bir ailenin üç kuşağı üzerinden, neredeyse altmış yıl boyunca Rus tarihini etkileyici bir biçimde resmeder. Roman, sınıfsal çatışmaların yoğunlukta olduğu dönemde bir ailenin hızlı yükselişini, çözülmesini, devrimden sonra aileden kalan üyelerin müthiş bir yoksulluğa ve açlığa mahkûm olmasını ve itibarını yitirmesini; dolayısıyla bir dönemin bitişini yani Rusya’da eski çağın yok oluşunu güçlü bir gözlem yeteneğiyle betimler. Romanda çok sayıda karakter olmasına rağmen Gorki, hemen hemen bütün kahramanlarına derinlik kazandırmayı ve onların iç dünyalarını yansıtabilmeyi başarır..
Toplumsal dönemlerin çalkantılarını ve bunların bireylerin iç dünyasında bıraktığı etki ve izleri, kurmaca bir ailenin karakterleri üzerinden dile getiren; hayatı dilin içindeki anlamlar dünyasında yeniden üretip edebiyat estetiğiyle şekillendiren pek çok romanın varlığı bizlere yabancı değil. Bu aile hikâyelerinde çoğumuz kendi aile köklerimize benzeyen özellikler bulur; insanlığın evrensel konu ve sorunlarının yüzlerce yıldan beri pek değişmemiş olduğunu fark ederiz. Romanların çatısını oluşturan bu aile hikâyelerinde, sosyal zaman, tarihsel zaman içinde akarken, bireylerin kendi kişisel tarihleri bu zamanlara eklemlenir; aile, kuşaklar boyu sürdükçe, yaşanan toplumsal değişimler aile bireyleri ya da ailenin soy ağacı üzerinden okunabilir, yorumlanabilir ya da tanımlanabilir
Romanın finali 1917 Ekim Devrimi'yle geliyor, roman karakterleri bu devrim ile Rusya'da bütün sorunların hallolduğunun kanısındalar ve diktatörlüğün devrilmesi ile huzurlu ve zengin Rusya umudundalar. Gerçekte ise ilerleyen yıllarda bu Lenin ve Stalin dönemlerinde yaşanılanları ise zaten biliyoruz. Burada Gorki'ye sormamız gereken bu sosyalizm
Jack London’un ileri görüşlüğünü kantılayan romanıdır.Romandaki karakteri Martin Eden’de oldugu gibi, kendisini oldugunu düşündürür. Oligarşiye takımerki der, parasına razı, tröste mahkum,insanlarada ucurum insanları der... Baş karakterin, ortakesim hakkındaki varsayımlara kahkahalarla güldükten sonra güldükleri duruma düşmesi ve demir ökçe -yani kapitalizm- altında ezilmesi, ileri görüşlülüğün göstergesidir
Demir Ökçe, kapitalizmin toplum üzerindeki etkisini ve sosyalizmle olan savaşını Avis Everhard gözünden okuyuculara sunuyor. Yazarın gerçek dünyaya oldukça paralel olarak kurguladığı dünya işçi sınıfını, toplumun alt tabakasını ve alt ve üst tabaka arasındaki büyük uçurumu çok güzel gözler önüne seriyor. Kitaba ilk başladığınızda Ernest Everhard kitabın başkahramanı ve yaşanan olaylarda sarsılmaz yeri olan bir karakter gibi görünse de öyle değil aslında.Kitabım asıl korkunc ve gercek yanı, oligarşinin kurdugu baskının bilinçli, planlı ve tekmerkezli olmasının zorunlu olmayışıdır.Yani bir illuminati heyetinin sigara dumani dolu bir karanlik odada oturup sinsice herseyi perde arkasından yönetmesine gerek yoktur.Bu daha cok organik bir oluşumdur.Beyni olmayan bir organizma.Son derece basit bireylerden ve güdülerden oluşan ama bunların etkileşimlerinin doğurduğu inanılmaz karmaşık bir düzen.Tıplı kuralları cok basit olan ama en karmaşık oyun olan go gibi.İşte bu nedenle cok olasıdır.Proleterys da bir organizmadır ama güçten ve koordinasyon yeteneginden yoksundur cunku oligarşi critical massi coktan gecmis ve proleteryayi bir kara delik gibi sonsuza kadar kontrolune almistir.Karamsarlığıyla George Orwell’i hatırlatır..
Karl Marx’ın “Das kapital '' ni özet okumak isteyenler için idealdir.Das Kapital’i hafife almak açısından değil ama, tüme varımdan esas alacak olursak;
İnsanın karnını doyurana kadar ruhuna yardım edemezsiniz..
