Artamonovlar
Maksim Gorki
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 58 dk.
Sayfa Sayısı:
352
Basım Tarihi:
Nisan 2023
İlk Yayın Tarihi:
1925
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Adı:
Rusça: Дело Артамоновых [Delo Artamonovykh]
ISBN:
9786052951798
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
7 diğer baskı · Tümünü Göster
Artamonovlar
939 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Nisan 2023 · 352 s.
Artamonovlar
29 okunmaTema Yayınları · 17 Ekim 2017 · 344 s.
Artamonov Ailesi
24 okunmaPayel Yayıncılık · Ocak 2000 · 343 s.
Artamonovlar
9 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Mayıs 2021 · 352 s.
Artamonovlar
9 okunmaOda Yayınları · 1977 · 394 s.
Artamonovlar
4 okunmaAltın Kitaplar · 1963 · 334 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İncelememe kitabın görünmeyen yüzü hakkında bilgi vererek başlamak istiyorum. Her ne kadar alt tabakadan burjuvaya kadar bir girişimciliği yüzeysel olarak ele alsada , öbür yandan Rus kapitalizminin bıraktığı etkilerin yükseliş ve çöküş öyküsünü dolaylı yoldan okuyucuya sunuyor Gorki.
Bunun beraberinde karakter ve olay örgüsünede bunu aşılamaktan eksik kalmayan Yazar akışı bu yönde belirliyor.
Büyük Artomonov olan İlya' nın küçük bir fabrika kurma girişiminde bulunarak kendi sınıfından olan insanları iş kurmaya teşvik etmesiyle başlayan olay örgüsü İlya'nın işini kendinden sonra devam ettirecek olan oğullarına bırakır. Zamanla gelişen işlerinde büyük oğul olan Pyotry tipik bir karakterdir. Artomonovlar ailesinde düzene ve sisteme karşıt olan kişi Pyotry' nin oğlu küçük İlyadır. Toplumunun en küçük yapı birimi olan aileden soyutlamış ve eğitime önem vererek babasıyla aynı yoldan gitmeyi reddetmiştir. İşçilikten burjuvaya kadar süren olay örgüsünde işçilerin ayaklanması ile yöneticilik hayatı biten Artomonovların kendini başladıkları yerden daha kötü bir durumda bulması ile son bulmuştur.
Kendi yorumuma gelicek olursak . Açıkçası beklentimi şuan için karşılayamamış bir kitap. İlerki zamanlarda kitaba yeniden bir şans verip inceleme ve değerlendirme yapabilirim. Son zamanlarda okuyupta içime sinmeyen nadir kitaplardan.
Bu yüzden kitaba puanım "6".
Okuyucak olanlara yinede okumalarını öneririm farklı bakış açıları kazanabilirler.
İyi okumalar dilerim .
“Aslında açık olan şuydu: İnsanlar tek bir şey istiyorlardı, tam anlamıyla huzurlu olmak. “
Maksim Gorki’den okuduğum ilk eserdi. YouTube’da izlediğim videoda öneri sonucu dikkatimi çekti ve okumak istedim .
Kitap toprak köleliğinin kalkmasıyla özgürlüğüne kavuşan İlya Artamanov’un yabancı bi kasabada fabrika kurmasıyla başlıyor. Kitaptaki karakterler dönemin sosyal, siyasal durumuyla ilgili ayrı ayrı görüşler koyuyor ortaya. Üç kuşak içinde yükseliş ve devrimle beraber çöküşü anlatan bu roman zaman zaman bunaltıyor, sürekli birilerinden bahsediliyor ve ne olduğu bazen anlaşılmayabiliyor.
Birinci bölümü bitirdikten sonra kitap elimde uzun bir süre süründü diyebilirim. Belki okuduğum zaman yanlış bir zamandır ama daha önce klasik okumadıysanız bu tarza da yönelmeyi düşünüyorsanız kesinlikle ilk okuyacağınız kitap Artamonovlar olmamalı diye düşünüyorum. Ne kadar hikaye beni içine çok almamış olsa da kitabın konusu gereği o dönemde yaşanılan olaylar hakkında az çok araştırma yapma gereği duydum ve fikir sahibi oldum. Bu açıdan bakılırsa benim için faydalı bir modern klasik daha bitmiş oldu.
Rusya'da toprak köleliğinin kaldırılması ardından küçük bir yerleşim merkezine fabrika kurmaya gelen İlya Artamonov ve oğullarının hikayelerinden sonra, fabrikanın bu sakin yerleşim alanındaki toplumsal yaşantıya getirdiği olumsuz etkiler anlatılıyor Gorki'nin bu yüceltilesi romanında, sonra efendim, hikayede eleştirilen köleliğin kaldırılması zinhar değildir; eleştirilen, bunun beraberinde getirdiği kapitalist yan etkilerdir, derken; üç kuşağı boyunca anlatılan Artamonov ailesinin başlarına gelenler, her ne kadar dönem Rusya'sının aile ve sosyal yaşantılarının betimlenmesi gibi görünse de bütün bu olanların perde arkasında, bahsedilen yaşamlara getirilen ağır hicivler gizlidir. Şunu da ekleyebiliriz, her zaman durumları işçilerin ve halkın gözleriyle hikayeleştirip bu sosyalizm fikrinin gerekliliğini savunmasına alışık olduğumuz Gorki, olgunluk çağında yazdığı bu romanda durumları fabrikatörlerin gözleriyle bakarak hikayeleştirmiştir ve gerekliliği savunulan ideoloji elbette yine sosyalizmdir.
Romanın finali 1917 Ekim Devrimi'yle geliyor, roman karakterleri bu devrim ile Rusya'da bütün sorunların hallolduğunun kanısındalar ve diktatörlüğün devrilmesi ile huzurlu ve zengin Rusya umudundalar. Gerçekte ise ilerleyen yıllarda bu Lenin ve Stalin dönemlerinde yaşanılanları ise zaten biliyoruz. Burada Gorki'ye sormamız gereken bu sosyalizm ideolojisinin Rusya halkına getirdiği felaketler hakkında ne düşündüğüdür. Bunu ona nasıl sorarız bilmiyorum...
Romanın finalinde, büyük oğul Pyotr Artamonov'un düştüğü haller (bu halleri burada spoiler vermemek için alenen yazamıyorum) insanın aklına Yunus Emre'nin ''Mal da yalan mülk de yalan, var biraz da sen oyalan'' sözlerini getiriyor. Romanın finalinin diğer yandan bir hayli trajik olduğunu da belirtmek istiyorum.
Maksim
Dünya edebiyatına çok önemli eserler kazandıran Gorki'den okuduğum ikinci kitaptı. Hiç kuşkusuz Gorki, Rus insanını en iyi gözlemleyen, kişisel ve toplumsal mücadeleleri en iyi anlatan yazarlardan.
Onu daha yakından tanımak için kendi hayatını anlattığı Çocukluğum, Ekmeğimi Kazanırken ve Benim Üniversitelerim kitaplarına bakılabilir.
Kitaba gelirsek:
Uzun yıllar prensin kahyalığını yapan İlya Artamonov, toprak köleliliğin kaldırılmasıyla özgürlüğüne kavuşur. Üç oğlunu yanına alarak bir kasabaya yerleşir. Elindeki tüm birikimiyle tek hayali olan keten fabrikasını kurar. Rusya'da feodalizim çökmüş, sanayi burjivasi doğmuştur.
Eserde Artamonov'un oğullarının ve torunlarının üç kuşak hayatına tanık olurken, sınıfsal çatışmaları bir ailenin yükselişi ve çöküşüyle birlikte okuyoruz.
Devrim öncesi emekçi sınıfın nasıl güçlendiğini ve devrimci düşüncenin nasıl doğduğunu anlamak isteyen herkese tavsiye edebileceğim bir kitap.
Fakat belirtmeliyim ki, okurken çok zorlandım. Defalarca kitabı yarım bırakmakla devam etmek arasında gelgitler yaşadım. Gorki'nin hayatını ve dönem Rusya'sını öncesinde okumak kitabı daha anlaşılır kılabilir.
"Açgözlülük,huzurun en gaddar düşmanıdır."
"Görüyorsun, böyle yaşamak olanaksız.
Her şey çok pahalı..." (bu cümle tamda günümüzü anlatıyor sanki)
“Hamama gidiyoruz, bedenimizi yıkıyoruz, değil mi?
Ya ruhumuz?
Ruh da yıkanmak istiyor. “
Ruh nasıl arınır?
Ruh dua ve keskin teslimiyetle arınır
Maksim Gorki'nin kalemini, eserlerini çok severim ,geçen haziran ayında almış olduğum bu eser bugünlerde okumak nasip oldu.
Genel olarak özetlemek gerekirse işçilikten gelmiş Artamonov ailesinin zaman içinde yükselişini,çöküşünü hayatlarını anlatıyor.
Yazarın ;Sovyet Rusya’dan on yıllık göçü sırasında yazdığı bir Roman
Eser;Toprak köleliğinin kaldırılmasıyla Artamonov ailesinin üç kuşak olarak yükselişlerini ve ardından çöküşlerini anlatıyor.
Yıllar boyu bir prensin yanında çalışan İlya Artamonov ve üç oğlu Pyotr, Nikita ve Aleksey ile kölelikten sonra özgürlüğüne kavuşunca kente gelir ve bir keten fabrikası kurmak isterler. Fabrikayı kurduktan sonra Babaları İlya ölür. İşler çocuklarına kalır. Babaları gibi olamayan çocuklar, işletmeyi beceremezler ve maddi manevi çöküşleri başlar. Zorlu bir hayatla mücadelelerine adım atırlar. Baba Artamonov’un karakteri evlatlarını yetiştirme tutumu beni çok etkiledi ,bir anne çocuk yetiştirirken çok önemli bir etken fakat bir baba çocuğun özgüvenli sağlam bir karaktere sahip olmasında ana etken kişi.Bu sebeple kitap beni çok etkiledi Artamonov ailesi aile gibi aile fakat beş parmağın beşi de bir olmadığı için ailenin çöküşü bu farklılıklar sebebiyle olur …
Kitabı okuyacaklara ,ilk okuma olarak yazarın eserleri arasında en ağır olanı diyebilirim,dili çok ağır işliyor ,ön yargı oluşturmaması dileklerimle…
“Ana” ve “çocukluğum” eserleri de çok kıymetli eserleri arasında ilk bu eserlerini önerebilirim.
Haziran okumalarımın son
İnsanların mal gibi alınıp satılmasına olanak veren toprak köleliğinin kaldırılmasının ardından, fabrikaların kurulması ile birlikte işçi sınıfı oluşur; yine hor görülüp boğaz tokluğuna çalıştırılan insanlar...
İnsanoğlunun olduğu her yerde adaletsizlik vardır... Bir taraf açlık sınırında yaşarken diğer taraf lüks içinde bir ömür sürer. Bunun için tek çözüm bilinçlenmektir. "Bilinçleninceye kadar başkaldırmayacaklar ama başkaldırmadıkça da bilinçlenemeyecekler." (1984) Nitekim halkın akıllanması, bilgilendirilmesi sonucu devrim gerçekleşir ve sosyalizm gelir.
Genelde bu konu işlendiğinde halkın gözünden anlatılır, Gorki ise farklı bir bakış açısıyla bunu zenginlerin gözünden anlatmayı tercih etmiş.
Kitapta toprak köleliğinin kaldırılmasıyla fabrika kurmaya karar veren Artamonov ve onun ailesi anlatılıyor. Üç kuşak boyunca kişilerin detaylı ruhsal analizlerine, yönelimlerine, karakterlerine yer verilmiş ve akıcı bir şekilde ilerliyor. Gorki'nin diğer kitapları kadar sevmesem de okunmaya değer :D
8/10
2022 54. kitabı
Yine bir klasik kitabı bitirmenin keyfındeyım
Diğer kitaplardan farklı bir tadı bızi saran dokusu var..
Artamonovlar'da, devrim öncesi Rus kapitalizminin yükseliş ve çöküşünü işler. Toprak köleliğinin kalkmasından sonra özgürlüğüne kavuşan İlya Artamonov kendi işini kurar ve oğullarına çok çalışma ve alçakgönüllülük gibi değerleri aktarmaya çalışır.
Arka kapaktan
İnsanlar yarını değil, dünü yaşarlar, insanların hepsi böyle yaşar."
Kitaptan( S:247)
Gerisini okuyun nasıl keyifli bir rus romanı okuyunca bana hakvereceksınız..
Buyurun efendim
Gorki, Artamonov Ailesi’ni yazdığında elli yedi yaşındaydı. Kitabın yazılması üzerinden on yıl kadar bir süre geçtikten sonra hayli kuşkulu bir ölümle hayata veda etti Gorki.
Eğer romanın yazarını bilmeden okuyup bitirseydim yine Gorki yazmış derdim.
Ailenin kurucu üyesi Büyük Artamonov’un tipik bir Gorki kahramanı olarak karşımıza çıkmasıdır. Halktan biridir, geldiği yeri asla inkâr etmez, güçlü, inatçı, kararlı ve cesurdur. İşçileri ve ailesini güçlü kişiliğiyle yönetir. Oğulları; en büyük olanı Piyotr, kambur olanı Nikita ve oldukça yakışıklı olanı Aleksi’dir. Bir fabrika kurma düşüncesiyle ailesiyle birlikte Dromov adlı kasabaya gelir İlya Artamonov. Büyük oğlunu kimseye sormadan danışmadan Dromov kasabasından Baymakov’un kızı Natalya ile evlenidirir. Durumu karısına da anlatan Baymakov, sağlığı iyi olmayan bir adamdır. Bu sarsıntı ve heyecana dayanamaz, beş gün sonra yatağa düşer, kısa sürede ölür. Kasabalılar baba ile oğullarını ilk anda aralarına almak istemez, onlardan uzak dururlar. İlya Artamonov hiçbir şeye aldırış etmez kasabada dokuma fabrikası kurma girişimlerine devam eder. Fabrikasını kurar ve çevre köylerden emekçilerin orada çalışmasını sağlar. Kölelikten geldiği, çalışmanın anlamını bildiği için emek konusunda duyarlıdır, fabrikasının emekçilerine yabancılaşmamıştır, onlara çoğu zaman bir baba gibi davranır. Büyük Artamonov'un ölümü her işi kendi yapma arzusundan kaynaklanan bir ölümdür. Fabrikada işçilerin başaramadığını görünce kazanı tek başına taşımaya başlar. Vücudunu o kadar zorlamıştır ki ani bir iç kanamayla yere yığılmıştır. Oğulları babalarını överek onun bölgenin en büyük fabrikatörü ve kasabanın seçkin bir kişisi olduğunu, onunla gurur duyduklarını söylerler. Piyotr fabrikanın başında olmasına rağmen fabrikanın günlük işlerinden,
Romanda toprak köleliğinin kaldırılmasıyla Rusya’da yaşanan çalkantılar, hızlı bir şekilde ilerleyen kapitalist gelişme ve bunun insanlar üzerindeki etkileri Artamonov ailesinin hayatıyla anlatılıyor. Roman, sınıfsal çatışmaların yoğunlukta olduğu dönemde bir ailenin hızlı yükselişini, çözülmesini, devrimden sonra aileden kalan üyelerin müthiş bir yoksulluğa ve açlığa mahkûm olmasını ve itibarını yitirmesini; dolayısıyla bir dönemin bitişini yani Rusya’da eski çağın yok oluşunu güçlü bir gözlem yeteneğiyle betimler.
Devrim, Artamonov ailesini bir bıçak gibi ikiye böler. Devrimden sonra aile üyelerinin yaşantıları her geçen gün zorlaşır, yaşam onlar için bir trajediye dönüşür. Roman sizi dönemin Rusya’sında bir gezintiye çıkarıyor. Gorki’nin etkileyici, yaşayan, bütün ayrıntılarıyla okurun zihninde canlanan karakterler yaratma ustalığına hayran olmamak elde değil.
Sabredin diyorum ama görüyorum, sabretmekten gına gelmiş herkese umut edin diyorum neyi umut edecekler?
Maksim Gorki’nin sovyet Rusya’dan 10 yıllık göçü sırasında yazdığı roman; Artamonovlar.. Kitap; Toprak köleliğinin kaldırılmasıyla Artamonov ailesinin üç kuşak olarak yükselişlerini ve ardından çöküşlerini anlatıyor.
Yıllar boyu bir prensin yanında çalışan İlya Artamonov ve üç oğlu Pyotr, Nikita ve Aleksey ile kölelikten sonra özgürlüğüne kavuşunca kente gelir ve bir keten fabrikası kurmak isterler. Fabrikayı kurduktan sonra Babaları İlya ölür. İşler çocuklarına kalır. Babaları gibi olamayan çocuklar, işletmeyi beceremezler ve maddi manevi çöküşleri başlar. Zorlu bir hayatla mücadelelerine adım atırlar.
Ben Maksim Gorki okumayı seviyorum, bu kitabı da severek okudum.
Bir klasik daha okuyup bitirmenin mutluluğunu yaşıyorum
Yazar Hakkında
Maksim GorkiYazar · 96 kitap
Aleksey Maksimoviç Peşkov, en çok bilinen adı ile Maksim Gorki, Sovyet Rus yazar, sosyalist gerçekçi yazımın öncüsü politik eylemcidir.
1892 yılında Tiflis'te, Kafkasya Gazetesi'nde çalışmaya başladı. Yoksullukla ve acıyla dolu bir hayat sürdüğü için Rusça'da acı anlamına gelen Gorki takma adını kullanmaya başladı. 1895'te St. Petersburg'da yayınlanan bir dergide çıkan Çelkaş adlı öyküsü ile ünlendi. Ardından Yirmi Altı Erkek ve Bir Kız öyküsü yayınlandı.
Ünü hızla yayıldı. Bu öyküler kadar başarılı olmayan bir dizi roman ve öykü daha yazdı. Gorki'nin 1898 yılında yayınlanan ilk kitabı Hikâye Denemeleri (Очерки и рассказы) çok beğenilir ve yazarlık kariyerinin başlangıcı sayılır. İlk romanı Foma 1899'da basıldı. Bu dönemde sağlam bir olay örgüsü kuramaması ve yaşamın anlamı üzerine uzun felsefik tartışmalara girmesi romanlarının başarısını düşürür. 1906'da yazdığı ve Rus Devrimi'ne adadığı Ana en başarılı romanıdır. 1899-1906 arasında St. Petersburg'da yaşar. Gorki, Çar rejimine açıkça karşı çıkmış ve bu yüzden birçok kez tutuklanmıştır. Çarlık tarafından kontrol ve baskılara maruz kalmıştır. 1901'de Fırtına Kuşunun Türküsü isimli kısa şiiri yüzünden tutuklandı. Kısa sürede serbest kaldı, Kırım'a gitti.
Gorki birçok devrimci ile tanıştı. Lenin'le tanıştığı 1902 yılından itibaren aralarında yakın bir arkadaşlık oluşmuştur.
1902 yılında Rusya Edebiyat Akedemisi'ne seçilir. Ancak Çar II. Nikolas buna izin vermez. Anton Çehov ve Vladimir Korolenko bu tavrı protesto eder ve Akademiden ayrılır.
Başarısız olan 1905 Rus Devrimi sırasında Peter ve Paul Kalesi'nde kısa bir süre daha hapis kalır. Gorki Güneşin Çocukları adlı oyununu yazar.
Oğlunun Mayıs 1935'teki ani ölümünü takiben Gorki de, 1936 yılında Haziran ayında öldü. Her ikisinin de ölümü şüphe altındadır. Zehirlendikleri iddia edilmiş, ama bu iddia hiçbir zaman ispatlanamamıştır. Gorki'nin cenaze töreninde tabutu taşıyanlar arasında Stalin ve Molotov da yer alacaklardır.
1938'de Buharin'in mahkemesinde Gorki'nin NKVD başkanı Yagoda tarafından öldürüldüğü itiraf edilmiştir.
