Alevilik, islami dekor ve islami klişeler icin de barınan Zerdüşt dininin felsefesidir. Bektaşilik şaman dininin felsefesidir. Tasavvuf ise, islamin ahlakı özünü mistik tecrübenin konusu yapan derin bir felsefi yaşayıştır.
Cemiyete, yine bizzat cemiyeti öven çoban, bu işi maharetle yaparsa, kendine tapındırır. Hem kendisini alkışlatmak, hem kendisini alkışlayanları övmek; işte cemiyet canbazının muhteşem tılsımı !
Bir kere de sonsuzluğa götüren yol tıkandı mı şerirler, hakkı kollarıyla kararlarında, genç nesiller hayatın manasını zavallı bedenlerde, din satıcıları Allah'ı kendi seslerinde ararlar. Hoş veya boş vakit geçirmek emel olur. Büyük şehir, büyük saadetlerin cenneti sayılır. Burada mesut ailelerin emeli otomobil sahibi olmaktır ve insanın bütün ideali, daha müreffeh bir hayat, daima daha geniş bir kazanç sahası bulmaktır.