Esra Filiz
@srflz
34 okur puanı
Ekim 2024 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
"Büyük soruları sormak için henüz yeterince bilgiye sahip değiliz. " argümanına benim vereceğim cevap şudur:
...Çok şey bilmiyoruz (bunda şüphe yok), fakat bizim artık "yeterince" bildiğimiz bir gün hiçbir zaman gelmeyecektir.
Reklam
"Tabiatta maddeleri zorunlu kılan bir gayenin bulunduğu kabul edilir. Çünkü (en azından Aristoteles'in akıl yürütmesine göre) insan bedenini meydana getiren bütün maddelerin -et, kemik, sinirler, kan vd.- bulunduğu fakat gayenin -" insanın somut varlığının"- mevcut olmadığı bir durum düşünebilmek mümkündür. Zira maddeler önce bu gayeyi elde etmek için harekete geçerler; ve maddelerin bir araya gelmesini sağlayan şeyin ilk planda gaye olduğu gerçeği hesaba katıldığında, gaye, maddeleri(farazi olarak) zorunlu yapan şey olur. "
(Bu en azından Aristoteles'in teorisidir. Problem, Aristoteles'in bu teoriyi tabii âlemdeki örneklere gerçekten uyguladığı neredeyse her durumda, sadece mutlak, maddi zorunlu kılışa müracaat etmenin ve gayeden sarf-ı nazarın mümkün olmasıdır.)
"İlk Neden kendisine yüklenecek bütün isimlerin üstündedir. Zira ona ne eksiklik ne de sadece yetkinlik yaraşır. Çünkü eksik olan şey yetkin değildir ve eksik olduğundan yetkin bir fiilde bulunamaz. Yetkin ise ne başka bir şeyi yaratabilir ne de kendisinden başka bir şey taşabilir. Şayet böyleyse dönecek ve İlk Neden'in ne eksik ne de yalnızca yetkin olduğunu; bunun yerine yetkinlik üstü olduğunu söyleyeceğiz <zira o her şeyi yaratır ve onlara en yetkin bir biçimde iyilikleri feyzeder> çünkü O, sonsuz ve tükenmez bir iyidir. "
(Proclus'tan İbn Sina'ya kadar ki filozoflar tarafından ay-üstü âlemdeki varlıkların sahip olduğu çeşitli yetkinlik ve kendine yeterlilik türlerini ayırt etme yönünde tutarlı bir şema yaratma amacıyla ortaya konulmuş bütün bu oldukça muhkem kavramsal yapıların, Tanrı'yı diğer yetkin, kendine yeterli ve bilfiil şeylerden ayırt etmenin açık, basit ve keskin bir yoluna duyulan acil ihtiyaçtan kaynaklandığı sonucunu çıkarmaktan kaçınmak kolay değildir.)
"Zatı gereği mümkün varlık sırf iyi değildir. Çünkü kendi varlığını kendi zatı gereği zorunlu olarak gerektirmez ve onun zatı yokluk ihtimali taşır. Herhangi bir şekilde yokluk ihtimali taşıyan, kötülük ve eksiklikten bütünüyle uzak olamaz. Bundan dolayı varlığı zatı gereği zorunlu olandan başka sırf iyi yoktur. "
"...Fakat Tanrı'yı bir şey' olarak adlandırmanın doğru olup olmadığı meselesi şey' teriminin erken dönem mütekellimunu yüzleşmek zorunda bıraktığı tek problem değildi. Nahl:40 ve Yasin:82 ayetlerinin ima ettiği "şey"lerle de uğraşmak durumundaydı. Buna göre şeyler her nasılsa Tanrı onlara " Ol! " demeden önce oradaydılar; aksi taktirde Tanrı neye "Ol! " diyecekti? "
Reklam