Bilinen en eski yemek kitabı:1000Kitap
Tarihte bilinen en eski yemek kitabı, M.Ö. 1750 yılı civarında, Babil İmparatorluğu döneminde yazılmış olan ve genellikle Babil Yazıtları veya Babil Yemek Kitabı olarak anılan eserdir. Bu eser, Kral Hammurabi'nin hükümdarlık dönemiyle aynı zamana denk gelir ve yemek kültürü açısından önemli bir tarihi belge niteliğindedir. İki tablet halinde yazılmış olup, toplamda 25 yemek tarifi içerir. Tariflerde kullanılan malzemeler dönemin Mezopotamya mutfağına özgüdür.
Domuz, sığır, koyun, keçi, geyik, kümes hayvanları, ayrıca üzüm, incir, hurma, elma gibi gıdalar tariflerde sıkça yer alır. Ancak, bu tariflerde modern anlamda bir yemek kitabında bulunmasını bekleyeceğimiz pişirme yöntemleri, ölçümler veya adım adım talimatlar yer almamaktadır. Tarifler, daha çok yemeklerde kullanılacak malzemelerin listesi şeklindedir.
Tabletler, dönemin üst sınıflarına hitap eden lüks yemekleri içermektedir. Yemeklerin malzeme çeşitliliği, Mezopotamya'nın tarım ve hayvancılık açısından zengin kaynaklarını yansıtır. Ayrıca tariflerde kullanılan baharatlar ve diğer malzemeler, ticaretin etkisiyle bölgeye gelen farklı kültürel unsurların yemeklere olan etkisini gösterir. Yemek, Mezopotamya toplumunda sadece bir ihtiyaç değil, aynı zamanda bir statü sembolüydü. Bu nedenle yemek tarifleri, lüks ve zengin sofraların nasıl şekillendiğine dair önemli ipuçları sunar.
Ekşi sözlük şifreleri
Ekşi Sözlük’ün ünlü karma seviyeleri / unvan skalasının güncel ve en yaygın dolaşımdaki hali (2026 başı itibarıyla, “karma listesi” başlığı ve “öğrenildiğinde ufku iki katına çıkaran şeyler” gibi entry’lerden derlenmiştir). Bu liste resmi değil, yazarların folklorik katkısıyla evrilmiş mizahi bir hiyerarşi. Karma puanı en az 500 entry sonrası görünür olur ve her sabah güncellenir (şükela / çok kötü oyları baz alınarak).
Düşük Seviyeler (En ironik ve acımasız kısım – ego pataklama bölgesi)
• Negatif düşük (en dip, nadir rastlananlar):
◦ -1000’den düşük: hamsi reçeli (en dip, anlaşılmamış, sosyal hayatta sıfır değer, entry’ler rezalet)
◦ -50 civarı ve altı: sakallı tavernacı (kimse anlamamış, tavernada yalnız içen tip, entry’ler değersiz)
• 0-9: düz adam – Sıradan, göze çarpmayan, var mı yok mu belli değil yazar.
• 10-19: kızgın kumlardan serin sulara – Biraz çaba var ama sonuç zayıf, kayda değer değil.
• 20-29: kaotik nötral – Ne iyi ne kötü, ortalarda sürünen, sersem sersem gezen.
• 30-39: iç güveysinden hallice – Ne tam kayıp ne başarılı, idare eder halde.
• 40-49: minyonların sevgilisi – Biraz görünür ama ciddi popüler değil, sevimli fakat etkisiz.
• 50-99: müzmin yedek – Orta halli ama hep yedekte bekleyen gibi.
• 100-119: padawan – Acemi, öğrenci; potansiyel var ama ustalığa uzak.
• 120-149: çılgın – Göze batıyor, sıra dışı ama dengesiz hareketler.
• 150-199: kofti anarşist – Düzensiz, karışık entry’ler ama varlığı fark ediliyor.
Orta Seviyeler (Mahalle kahvesi havası başlar – tanınırlık artar)
• 200-249: anarşist – Dikkate değer, fikirleri tartışılıyor.
• 250-299: hırçın golcü – Enerjik, lafını esirgemeyen, dikkat çeken.
• 300-349: anadolu çocuğu – Sade, samimi, herkesin anlayacağı entry’ler.
• 350-369: battal gazi – Güçlü, gözü pek, cesur ama
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Tavsiyeler zincirinin cansız robotlari üzerine
Kitap okuma eylemi çoğu zaman özgür bir zihnin en saf uğraşı olarak yüceltilir. Oysa modern okur, ironik biçimde, kitapları çoğu zaman kendi iradesiyle değil başkalarının işaret ettiği patikalar boyunca okur. “Mutlaka okunması gereken 100 kitap”, “filozofların önerdiği eserler”, “giriş seviyesi felsefe listesi”, “psikolojiye başlamak için 10 kitap” gibi başlıklar çağımızın görünmez müfredatını oluşturur. Böylece okuma, özgür bir keşif olmaktan çıkar; bir tavsiye zincirine dönüşür. Bu zincir görünürde masumdur. Fakat yakından bakıldığında zihinsel tembelliğin en rafine biçimlerinden birini üretir. Montaigneye atfedilen bir söz de şöyle denmiştir:
“Başkalarının aklıyla bilge olmak, kendi aklıyla aptal olmaktan daha kolaydır.”
Bugünün tavsiye kültürü tam olarak budur: başkalarının aklıyla okuyan bir kalabalık.
Bir kitabı kendi merakıyla seçen insan ile tavsiye üzerine okuyan insan arasında görünmez bir fark vardır. Birincisi sorunun peşindedir; ikincisi cevabın. Birincisi arayış içindedir; ikincisi onay.
Psikologların “otoriteye başvurma eğilimi” dediği şey, Allah'u a'lem burada devreye girer. Zira insan zihni belirsizlikten hoşlanmaz. Hangi kitabın iyi olduğunu bilmemek rahatsız edicidir. Bu yüzden zihin bir otorite arar: bir akademisyen, bir fenomen, bir eleştirmen, bir “okuma listesi”.
Böylece düşünme yükü başkasına devredilir.
Arthur Schopenhauerin bu konuda çok acımasız bir uyarısi ile yüzleşmekteyiz: “Çoğu insan kendi başına düşünmektense başkalarının düşüncelerini okumayı tercih eder.” Schopenhauer burada bir adım daha ileri gider ve okuma konusunda şu sert cümleyi kurar:
"Sürekli okumak zihni başkalarının düşüncelerinin oyun alanına çevirir."
Tavsiye kültürü bu süreci hızlandırır. Çünkü kişi yalnızca başkalarının düşüncelerini okumaz; hangi düşünceleri
Çatalhöyük Ören Yeri
Gemini
Gemini ile sohbet
kaynakça doğru mu kontrol et, buradaki bilgiler oradan mı alındı teyit et
Evet, hem kaynakçanın formatını hem de bilgilerin doğruluğunu kontrol ettim ve teyit ettim.
İşte teyit sürecinin dökümü:
1. Kaynakça Formatı
Değerlendirme: Doğru.
Açıklama: Kullandığım format (APA 7 formatına benzer şekilde) akademik makaleler ve blog yazıları için standart ve doğru bir referans gösterme yöntemidir. Başlıklar, yazar adları, yayın tarihleri ve URL'ler doğru bir hiyerarşi ile verilmiştir.
2. Bilgi-Kaynak Teyidi
Makaledeki alıntıların ve bilgilerin belirttiğim kaynaklarda olup olmadığını kontrol ettim:
ALINTI 1 (Mimari): "Yerleşim, sıkışık bir düzende, aralarında sokak olmadan birbirine bitişik kerpiç evlerden oluşur. Evlere girişler çatılardaki açıklıklardan sağlanmıştır..."
KAYNAK 1 ([^1^] catalhoyuk.com): Doğrulandı. ✅
Teyit: Çatalhöyük Araştırma Projesi'nin resmi sitesindeki "Mimari ve Yaşam" bölümü, bu bilgiyi (sokaksız, bitişik nizam evler ve çatıdan giriş) doğrudan doğrulamaktadır. Bilgi bu kaynaktan alınmıştır.
ALINTI 2 (Figürinler): "Çatalhöyük'te bulunan figürinlerin büyük çoğunluğunun cinsiyetsiz olması... doğrudan bir 'ana tanrıça' kültünden ziyade... statü sahibi yaşlı kadınların temsili gibi daha çeşitli sosyal rollerle ilgili olabileceğini göstermektedir."
KAYNAK 2 ([^2^] Baysal & Türkan, 2018): Doğrulandı. ✅
Teyit: Bu makalenin (ve benzeri güncel akademik çalışmaların) özeti ve içeriği, tam olarak bu nüansa işaret etmektedir. "Ana Tanrıça" yorumunun (James Mellaart'ın ilk yorumu) artık sorgulandığını ve figürinlerin cinsiyetsiz (veya farklı cinsiyetlerde) olduğu, "yaşlı kadın" veya "atalar" gibi daha karmaşık sosyal rolleri temsil edebileceği teorisini desteklemektedir. Bilgi bu akademik makaleden türetilmiştir.
ALINTI 3 (Gömü
osmanlı padişahları hakkında herkes fatih'in istanbul'u fethettiğini, kanuni'nin en uzun süre tahtta kaldığını bilir ama tarih, arka odalarda saklı çok daha ilginç ayrıntılarla dolu.
1. ii. bayezid – sessiz derviş padişah
fatih'in oğlu olmasına rağmen savaşmaktan çok musikiyle ilgilenirdi. ney çalar, ilahi bestelerdi. hatta bazı eserleri mevlevihanelerde çalınmıştır.
“babası fethetti, o içini fethetti.”
2. i. ahmed – 14 yaşında imparator
tahta çıktığında daha bıyığı bile terlememişti. yine de genç yaşında “sultan ahmed camii”ni yaptırarak tarihe geçti.
modern tabirle: 14 yaşında taht ceo'su.
3. iii. murad – 100'den fazla çocuğu olduğu iddia ediliyor
tarihin en kalabalık “nüfus planlaması zafiyeti” kendisine ait. sarayda bebek ağlama sesi eksik olmamış.
osmanlı versiyonu: “sarayda sessizlik = şüpheli durum.”
4. ii. abdülhamid – gizli istihbarat dehası
kendisine gelen mektuplar açılmadan önce mürekkep analizinden geçirilirdi. avrupa'daki gazeteleri bile sansür ettirebilecek kadar güçlü bir bilgi ağı kurmuştu.
google yoktu ama “hamid intelligence agency” vardı.
5. i. mahmud – sanat delisi padişah
sarayda tiyatro ve opera temsilleri düzenleyen ilk osmanlı padişahıdır.
“batı müziği dinliyorum ama içim hâlâ mehter.”
6. ii. osman (genç osman) – reform uğruna can veren padişah
yeniçerileri kaldırmak istedi, bedelini yedikule zindanlarında boğularak ödedi.
Gazamız Mübarek Olsun :)
Kankam şu harika listeyi hazırlamıştır kaybolmasın diye ç/alıntıladım. @Eyizmer_8
2025 Yılı Değil Ömür İçin Okuma Listesi
💜📚 2025 Yılı Değil Ömür İçin Okuma Listesi 😅 💜📚
🪻 MİTOLOJİ & MİTOLOJİK KURGU 🏛️
✨ Akhilleus’un Şar @Eyizmer_8 kısı - Madeline Miller 🪻📚🎧
✨ Anadolu Tanrıları - Halikarnas Balıkçısı 🎧
✨ Antik Mısır: Tanrılar, Kahramanlar ve Firavunlar - Frank Henry Brooksbank 🎧
✨ Antik Yunan Hikayeleri - George W. Cox 🎧
✨ Babil Mitolojisi: Mezopotamya Efsaneleri ve İnanışları - Leonard William King 🎧
✨ Babil Yaratılış Destanı - Enuma Eliş 📚
✨ Budizm Efsaneleri: Hint Mitolojisinden Hikayeler-Winfred Stephens 🎧
✨ Cadının Yüreği- Genevieve Gornichec 📚
✨ Dokuz Diyar: İskandinav Mitolojisinden Hikayeler-Mary E. Litchfield 🎧
✨ Dünya Mitolojisi - Donna Rosenberg 📚
✨ Dünya Mitolojisinde Kadınlar: Tanrıçalar, Kahramanlar ve Canavarlar- Jenny Wiiliamson - Genn McMenemy 📚
✨ Günes Mitleri: Tapinma, Törenler ve Efsaneler - William Tyler Olcott 🎧
✨ Hawaii Mitleri: Tanrıların ve Hayaletlerin Efsaneleri - William D Westervelt 🎧
✨ Hint Mitolojisi: Efsaneler ve İnançlar Diyarı- Arthur Berriadale Keith 🎧
✨ İskandinav Mitolojisi: Tanrılar ve Kahramanların Efsaneleri - Peter Andreas Munch 🎧
✨ Japon Mitolojisi: Efsaneler, Ölümsüzler ve Gelenekler - Masaharu Anesaki 🎧
✨ Kahramanlik Mitleri: Algonkinler, Irokualar, Aztekler, Mayalar ve Kecuvalar - Daniel G. Brinton 🎧
✨ Masallar - Aisopos 📚
✨ Mısır Mitolojisi: Tanrılar, Dinler ve Kozmik Mitler - W. Max Müller 🎧
✨ Mitler ve Efsaneler: Mitolojik Hikayeler - Anonymous 🎧
✨ Mitologya - Edith Hamilton 📚
✨ Mitoloji Kitabı (Alfa Kolektif) 📚
✨ Mitoloji Sözlüğü - Azra Erhat 📚
✨ Mitoloji 101 - Kathleen Sears 🎧