"Seni üzen şeyler olaylar ya da eşyalar değildir, onlar hakkındaki fikirlerindir."
Nietzsche ve Stoacılık
"Doğaya uygun" mu yaşamak istiyorsunuz?
Ah sizi asil Stoacılar, nasıl bir laf kalpazanlığı bu! Doğa gibi bir varlık düşünün, savurganlıkta sınır bilmez, aldırışsızlıkta sınır bilmez,
Sayfa 12
Stoa Duası
"Tanrım, bana değiştiremeyeceğim şeyleri kabullenmek için kuvvet
Değiştirebileceğim şeyler için cesaret ve
Bu ikisini birbirinden ayırmak için akıl ver."
İnsan, yaşamıyla ilgili olarak çoğunluğun tercihlerini örnek alma zorunluluğunu hissetmemeli, aklı temel almalı, akla karşı duran kalabalıktan kendini kurtarmalıdır. Kendi içine çekilip yaşamı felsefe yoluyla düşünmeye başlayan insan, çoğunluğun yeryüzüne özgü, aslında hiçbir değeri olmayan birçok gereksiz şeye değer verdiğini, bu yüzden onlardaki dışsal unsurlara dayanan mutluluk görüntüsünün sahte ve geçici olduğunu anlayacaktır.
Bu noktada Stoa felsefesinin temelinde bulunan, Latincesiyle summum bonum, Türkçesiyle “en yüce iyi” anlayışı öne çıkmaktadır. “En yüce iyi”, nihai hedef olarak erdemdir (virtus); düşünce ve davranışlarımızı doğru bir muhakemeyle şekillendirmemizi gerektirir. İyiyi ve kötüyü doğru bir muhakemeyle, yani aklını ölçüt alarak belirleyen, ahlaki doğruluğa önem veren, ölçüsüz hazları reddetmenin gerçek haz olduğunu bilen ve erdemli yaşayan insan gerçekten mutludur.
Bu mutluluk, talihin sunduğu geçici lütuflara sırt çevirdiği ve kaynağını yalnızca bireyin kendi özüne dönmesinde bulduğu için sarsılmaz ve değişmez bir niteliktedir. Bu bağlamda mutlu yaşamak, doğayla uyumlu yaşamaktır. Doğaya aykırı ve erdemlerden uzak yaşamak ise yanlış bir şekilde yaşamın kısa ve eksik olduğu algısını doğurur; oysa yaşam, doğru değerlendirildiğinde insana yetecek kadar uzundur.
Makam ve şöhret peşinde koşmak, yarını düşünürken bugünü kaybetmek, başka bir deyişle anı yaşayamamak yaşamı kısaltır. Buna karşılık kusurlarımızla yüzleşmeli, erdemli bir yaşam için kendimize dönmeliyiz.
“Tanrım, bana değiştiremeyeceğim
şeyleri kabullenmek için kuvvet
Değiştirebileceğim şeyler için cesaret ve Bu ikisini birbirinden ayırmak için akıl ver.”
Stoa duası